Декоративті гүлді өсімдіктердің шығу орталықтары

Өсімдік атауы	Шығу орталықтары
	Азия	Африка	Солт. Амер.	Оңт. Амер.	Орт. Амер.	Евро-па	Жерорта теңізі маңы
Арктотис Arctotis		+
Астра Aster	+
Барқытшөп Бархатцы Tagetes					+
Гацания Gozania				+
Гелиптерум (Акроклиниум) Helipterum	+
Гүлкекіре Василек Centaurea						+
Гүлтәжі Амарант (Щирица) Amaranthus				+
Диморфотека Dumorphotheca		+
Есінек Львиный зев Antirrinum			+
Зығыр Лен Linum					+
Иберис (Стенник) Iberis						+
Календула (Ногатки) Calendula							+
Кореопсис Coreopsis			+
Космос Cosmos				+
Қараот Портулак Portulaca				+
Қотырот Скабиоза Scabiosa	+
Құлқайыр Мальва (Просвирник) Malva					+
Левкой (Маттиола) Matthiola						+
Лобелия Lobelia		+
Лобулярия Лобулярия Lobularia							+
Мақсыр Сафлор Carthamus			+
Малопа (Дыравка) Malope						+
Нарқайсар Вербена Verbena				+
Нарғызгүл Георгина Dahlia					+
Настурция Tropaeolum					+
Немезия Nemesia		+
Никандра Nicandra		+
Ночная красавица (Мирабилис) Mirabilis				+
Петуния Petunia				+
Схизантус (Щизантус) Schisanthus				+
Целозия Celosia	+
Цинния Zinnia					+
Шырмауық Вьюнок (Конвольвулюс) Convolvulus							+
Шытырлақ Бальзамин (Недотрога) Impatiens			+
Эшшольция Eschschoetzia			+

Декоративті әсем гүлді өсімдіктердің Азияда, Африкада, Солтүстік Америкада, Оңтүстік Америкада, Орталық Америкада, Европада, Жерорта теңізі маңында таралған.

Бір жылдық декоративті өсімдіктердің көпжылдық декоративті өсімдіктерге қарағанда кеңінен пайдаланылады көрсетті

Бақылау сұрақтары: тест және ауызша сұрақтары берілген.

Қолданылатын әдебиеттер:

1. Алферова В.А., Зайцева Е.Н. «Декоративные однолетники». Москва, изд. АН СССР, 1963.

2. Артамонов В. «599 советов цветоводу- любителю». Алма- Ата, «Кайнар», 1986.

3. Ассорина С. «Экология декоративных растений». Москва, 1977.

4. Баканова К. «Эколого- биологические основы введения трав местной флоры в озеленение Джезказгана». Алма- Ата, 1977.

5. Байжанова О., Дашкевич Д., Рахимбаев К. Рассказы о диких цветах Казахстана. Алма- Ата, 1982.

6.Бессчетнова М.В., Исаева Б.К., Уварова Е.И., Ларионова Н.И., Малдыбекова К.С., Кокорев А.А. “Интродукция многолетних и однолетних цветочных растений”. Алма- Ата: “Наука”, 1989.

7. Киреев М.Ф. «Советы цветоводам». Воронеж, Центрально- Черноземное книжное издательство, 1984.

Лекция №7,8. Декоративті өсімдіктердің ботаникалық сипаттамасы

Дәрістің мақсаты: Декоративті өсімдіктердің түрлерімен танысу.

Дәріс мазмұны:

I. Алқалар- Solanaceae- Пасленовые

1. Никандра - Nicandra

Алқалар тұқымдасының бір түрі. Сабағының биіктігі 20-70 см болатын, ірі, декоративті- әсем қою жасыл жапырақты бір жылдық декоративті гүлді өсімдік. Гүлі ірі, көкшіл, ақ түсті, сабағының ең жоғарғы жағында бір- бірден орналасады. Гүлдеуі шілде- қазан айларында жүреді.

2. Петуния- Petunia

Биіктігі 20- 50 см аралығында болатын декоративті гүлді өсімдік. Сабағы тік өседі. Жапырағы тегіс жиекті, сопақша, қою жасыл түсті. Гүлдерінің түсі ақ, қызғылт, көкшіл болып келеді, жай гүлшоғыр. Жемісі- екі жақтаулы қорапша. Тұқымы өте ұсақ әрі көп. Маусым айынан күн суытқанға дейін гүлдейді.

3. Схизантус (Щизантус)- Schisanthus

Биіктігі 20- 60 см болатын, сабағы тік өсетін, тамыр жүйесі жақсы дамыған бір жылдық әсем өсімдік. Жапырақтары терең тілімденген әдемі. Гүлдері орхидея гүліне ұқсас, күлте жапырақтары әр түрлі түсті дақтармен ерекшеленген. Жемісі- қоңыр немесе сұр түсті қорапша, ұсақ тұқым. Маусым айынан күн суытқанға дейін гүлдеп тұрады.

II. Бальзаминдер - Бальзаминовые- Balsaminaceae

4. Шытырлақ - Бальзамин (Недотрога) - Impatiens

Тік сабақты, биіктігі 40- 60 см аралығындағы декоративті гүлді өсімдік. Сабағы жуан, шырынды. Ірі, бұрыс гүлдерінің түсі әр алуан. Жапырақтары ланцет пішінді, тегіс, қою жасыл түсті. Жемісі- қорапша. Тұқымы- шар пішіндес, қоңыр түсті. Шілде айынан күн суытқанға дейін гүлдейді.

III. Вербеналар- Вербеновые- Verbenaceae

5. Нарқайсар- Вербена- Verbena

Төрт қырлы, қалың бұтақтанған сабақты, биіктігі 40- 45 см болатын әсем гүлді өсімдік. Тамыры- шашақ тамыр, 20 см тереңдікке дейін жетеді. Тамырының топырақпен жанасқан жерінде жанама тамырлары бар. Жапырағы сабақта қарама- қарсы орналасқан, пішіні сопақша. Гүлшоғыры- 30-50 гүлден тұратын собық, түсі әр алуан. Жемісі- ашық қоңыр түсті, таяқша тәрізді жаңғақ. Маусым- қазан айлары аралығында гүлдейді.