5.Салыстырмалы өлшемдер, медициналық статистикада қолданылатын салыстырмалы мөлшерлерді жаз

Зерттеудің нәтижесі салыстырмалы мөлшермен көрсетілетін болса, онда таңдамалы жиынтықтың көлемі мына формуламен есептеледі:

n=t2*Pq/үшбұрыш в квадрате (2) Бұл жерде Р – пайызбен берілген көрсеткіштер, q=100%-P болғанда шығады. Статистикалық жиынтық бақылау бірліктерінен тұрады, оларды арнайы әдіспен қалыптастырады. Әрбір бақылау бірлігінің бірнеше сипаттамасы болады, алайда тіркеуге тек зерттеудің мақсатына жетуге қажетті белгілері ғана алынады. Тіркелінетін белгілерді 2-ге бөледі: 1) сапалық немесе атрибутивтік белгілер жазбаша түрде белгіленеді. Оған адамның жынысы, қызметі, аурудың аты мен белгілері, емдеу нәтижесі, тұратын жері, т.б. жатады; 2) сандық белгілерді цифрлармен көрсетеді. Оған адамның бойының ұзындығы – см, жасы – жылмен, салмағы – кг, емделу ұзақтығы – күнімен есептеу және т.б. жатады. Әрбір сандық белгілер мөлшерін «варианта» дейді де «V» әріпімен белгілейді. Зерттеулер жүргізілгенде дәрігер зерттелінетін құбылысқа әр түрлі белгілердің әсерін анықтауы қажет. Сондықтан да белгілерді факторлық және нәтижелікдеп бөледі. Факторлық белгілерге басқа белгілердің нәтижесіне әсер ететін белгілер жатады. Мысалы, баланың жасына сәйкес бойы өседі (жасы – факторлық, ал бойы – нәтижелік белгі).

6.Дискретті статистикалық таралудың сандық сипаттамалары. Дискретті статистикалық таралудың сандық сипаттамалары.

Орташа мән ( )- өлшеу осінде кездейсоқ шама мәнінің орналасу сипаттамасы

Д исперсия (D)-орташа мәнге қатысты кездейсоқ шама мәнінің шашырау сипатттамасы

Орта квадраттық ауытқу (стандарттық ауытқу) - сол сияқты өлшеу бірлігінің квадраттынан құтылу үшін енгізілген, қалыпты бірлікте шашыраудың сипаттамасы болып табылады

Вариациялар коэффициенті  - пайызбен өрнектелген шашыраудың қатынасының мөлшерін көрсетеді.Ол формула бойынша есептеледі:

Орташаның стандартты қатесі. Орташа мән генералды жиынтықтан емес, шектелген таңдама бойынша анықталғандықтан, ол ақиқат (генеральды) орташадан ерекшеленеді, яғни қандай да бір орташаның стандартты қатесі деп аталатын анықталған қателігі болады.

Мода (Мо)-кездейсоқ шаманың ең жиі кездесетін мәні. Моданы анықтау үшін таңдаманың барлық мәндері ранжирленген қатарға(өсу немесе кему ретімен) орналастырылады. Моданың бірнеше мәні болуы мүмкін.

Ранжирленген қатардан медиананы (Ме) табамыз-бұл таңдаманың қақ ортасынан бөлетін кездейсоқ шаманың мәні. Егер таңдама объектілерінің саны жұп болса, онда медиана екі көршілес мәндердің орташасына тең.

Төменгі квартиль (Q₂₅ немесе X_min) - таңдаманың 25% төмен орналасқан кездейсоқ шаманың мәні.

Ранжирленген қатардан төменгі квартильдің номерін төмендегі формула бойынша анықтаймыз:

Жоғарғы квартиль (Q₇₅ немесе X _max) - таңдаманың 25% жоғары орналасқан кездейсоқ шаманың мәні.

Ранжирленген қатардан жоғарғы квартильдің номері келесі формуламен анықталады:

Квартильаралық (интерквартильдық) қадам – Q =Q ₇₅- Q₂₅

Нөлдік болжам дұрыс кезінде біз оны теріске шығара отырып жіберілетін қате мәнділік деңгей деп аталады. α=0,01, 0,05, 0,01, 0,001. Әдетте практикада ең жиі қолданылатыны α=0,05.