- •А.І. Ғазизова, г.С. Ибраева
- •050802 – «Зоотехния» мамандығына арналған
- •Мазмұны
- •1. Оқытушылар туралы мағлұмат:
- •2. Пән туралы мәлімет
- •Болжамалы оқу уақытын бөлу
- •6. Курстың мазмұны
- •6.1 Дәріс сабақтарының тізбесі
- •6.2 Практикалық – зертханалық сабақтарының тізбесі
- •7.1 Физиология бойынша сөж тапсырмаларын орындау және тапсыру кестесі
- •8. Әдебиет тізімі
- •8.1. Негізгі әдебиеттер тізімі:
- •8.2. Қосымша әдебиеттер:
- •9. Курстың саясаты
- •10. Білімді бағалау жөнінде ақпарат
- •3 Глоссарий (атаулардың түсіндірме сөздігі)
- •Агглютинация – агглютиноген және агглютининдердің желімдену процесі;
- •Адреналин – бүйрекүсті безі бөлетін, стресс гормоны;
- •Аорта – қантамырлар жүйесіндегі ең ірі тамыр;
- •Артериолалар – аздап бұлшықет талшықтармен жабдықталған ұсақ тамырлар;
- •Ацинус – тыныс алу мүшесінің морфо-қызметтік бірлігі;
- •Гемопоэз – қанның ұю процесі;
- •Гемофилия – «патша ауруы» немесе қаны ұйымайтын тұқымқуалайтын ауру;
- •Глюкозурия – несептегі қанның мөлшері;
- •Гомеокинез – ішкі мүше тұрақтылығы;
- •Иммунитет – бөгде заттарға қарсы тұратын ағзаның реакциясы;
- •Капиллярлар – қантамырлар мен лимфа жүйесіндегі ұсқа тамырлар;
- •Лактогенез – буаздықтың соңғы кезеңінде және төлдегеннен кейін сүттің бөлінуі;
- •4 Дәрістердің қысқаша мазмұны
- •Диссимиляция мен ассимиляция кезеңдерiнiң сызбанұсқасы
- •III. Биологиялық қызметiне сәйкес:
- •VI. Нысана-жасушаға сигналдарды жеткiзу механизмi бойынша:
- •2. Жасанды: наркоздық және гипноздық.
- •5 Зертханалық-тәжірибелік сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
- •6 Сөж тапсырмаларының тақырыптық мысалдары
- •050802- «Зоотехния» мамандығына арналған
- •7 Студенттердің білімін бақылауға арналған материалдар
- •8 Қолданылған әдебиеттер тізімі
- •Айгүл Ідірісқызы Ғазизова,
3 Глоссарий (атаулардың түсіндірме сөздігі)
Автоматия – кейбір жасушалар мен ұлпалардың сыртқы әсерсіз өздерінде туындайтын импульстердің әсерімен қозатын қасиеті;
Агглютинация – агглютиноген және агглютининдердің желімдену процесі;
Ағза – ағзаның ішкі мүшелеріне байланысты атау;
Адаптация – ағзаның сыртқы орта жағдайына бейімделуі;
Адреналин – бүйрекүсті безі бөлетін, стресс гормоны;
Алкалоз – ағзаның қышқыл-сілтілік теңдестігінің сілтілік жаққа ығысуы;
Аккомодация - ағзадағы ағзалардың түрлі тітіркендіргіштердің күшіне біртіндеп бейімделуі, жаттығуы.
Аксон – нейронның ең ұзын жалғыз тармағы, қозуды жасушадан басқа нейронға немесе шеткі мүшелерге жеткізеді.
Алкалоз - ағзаның қышқыл-сілтілік теңдестігінің сілтілік жаққа ығысуы; Альтерация – ұлпалардың кейбір нәрселерден зақымдануынан оның қызметінің өзгеруін білдіретін термин;
Анаболизм – ұлпа мен жасуша құрылымын түзуге және жаңартуға бағытталған, қуат шығынын қажет ететін биохимиялық процестер жиынтығы;
Анорексия – тағамға тәбеттің жоғалуы, тағамды жегісі келмеу;
Антиген - арнаулы иммундық жауап тудыратын, антиденелер түздіретін ағзаға бөгде зат;
Антикоагулянт – қанды ұйытпайтын органикалық және бейорганикалық заттар;
Анурия – несептің мүлдем болмауы;
Аорта – қантамырлар жүйесіндегі ең ірі тамыр;
Апноэ – тыныс алу жиілігінің тоқтауы;
Артериолалар – аздап бұлшықет талшықтармен жабдықталған ұсақ тамырлар;
Ас қорыту – азық құрамындағы күрделі қоректік заттарды қарапайым қосылыстарға айналдыратын механикалық, физика-химиялық және биологиялық процестердің жиынтығы;
Атрофия – мүшелердің семуі;
Ацидоз - ағзаның қышқыл-сілтілік теңдестігінің қышқылдық жаққа ығысуы;
Ацинус – тыныс алу мүшесінің морфо-қызметтік бірлігі;
Базедов ауруы – қалқанша безінің гормонды шамадан тыс шығарудан пайда болатын, арнайы белгілері бар ауру;
Басытқы (ингибитор) – белгілі бір биохимиялық немесе физиологиялық процесті басатын, бәсеңдететін зат;
Барорецепторлар – қысымды қабылдаушы жасушалар;
Боумен-Шумлянский капсуласы - бүйректің қыртысты қабатында орналасқан майда көпіршік, нефронның алдыңғы бөлігі;
Брадикардия – жүрек соғысының төмендеп, баяулап кетуі;
Брадипноэ – тыныс алу жиілігінің төмендеуі;
Булимия – ашқарақтық, тағамға тоймау;
Ваготония – кезеген жүйке сезімталдығының артуы;
Вазопрессин – гипофиздің артқы бөлігінен шығатын гормон, антидиурездік деп те аталады, қан қысымын арттырады, су-тұздардың алмасуын реттейді;
Венотомия –венотомия, көк тамырды ашу, венаны кесу, қию;
Висцеральды жүйке жүйесі – ішкі ағзаларды жүйкелендіретін жүйке саласы;
Вискозиметр – сұйықтықтағы үйкелісті өлшеу үшін қолданылатын құрал;
Гем – қанның қызыл пигменті;
Гематокрит – қан түйіршіктері мен плазмасының көлемдік ара қатынасы;
Гематология – физиологияның қан жүйесінің құрамы мен қызметін зерттейтін бөлімі;
Гематоэнцефалдық тосқауыл – қан мен орталық жүйке жүйесі құрылымдарының арасындағы зат алмасуды реттейтін морфо-физиологиялық механизм;
Гемодинамика – қан тамырларымен қанның ағу себептерін, заңдылықтарын және механизмін зерттейтін ілім;
Гемолиз – эритроциттер қабығының жарылып, гемоглобиннің сыртқа шығуы;
