15 Minut na gramatykę

1. Ponieważ w języku angielskim mówi się: „The girl who works with you...", studenci mają tendencję do tłumaczenia tej konstrukcji na język polski i używania w niej zaimka „kto". W języku polskim jednak stosujemy tutaj znany nam już dobrze z innych użyć zaimek który. Ma on końcówki, które zależą od rodzaju rzeczownika, do którego się odnosi.

Np.: Chłopak {rodź. m.),Antaa[ pracuje z Agatą, to mój kuzyn.

Dziewczyna (rodź. żeń.), która pracuje z Agatą, to moja koleżanka. Dziecko (rodź. n.)> które je czekoladę, ma na imię Kasia.

Dziewczyny (rodź. niemęskoosobowy), które pracują tutaj, są bardzo ładne. Mężczyźni (rodź. męskoosobowy), którzy tutaj pracują, są interesujący.

2. Kiedy pytamy kogoś o cechy jakiejś osoby czy rzeczy, zadajemy pytanie:. Np.: „Jaki jest Adam?", „Jaki to sok?". Odpowiedź na to pytanie podawała dowolne cechy interesującej nas rzeczy czy osoby, np.

Adam jest młody, energiczny i sympatyczny. To jest sok pomarańczowy.

Kiedy zadajemy pytanie „Co to za firma?", uzyskujemy odpowiedź, która określa specyficzną, właściwą dla danej osoby czy rzeczy cechę, np.To firma budowlana. Najczęściej zapytamy w ten sposób o dziedzinę działalności firmy, o przeznaczenie budynku.

4. Przypomnijmy, że przy tworzeniu stopnia wyższego i najwyższego przymiotnika i przy­słówka spotykamy często alternacje fonetyczne (wymiany fonetyczne) samogłosek i spół­głosek. W przypadku często i rzadko mamy takie właśnie zmiany:

często > częściej > najczęściej

rzadko —-> rzadziej —> najrzadziej

KONSTRUKCJE

1. Kim jest ten facet, który rozmawia z Adamem? To jest amerykańska firma, która produkuje telewizory.

2.-Jaka to firma?

• Polska, duża, dobra...

• Co to za firma?

• To jest firma, która produkuje telewizory.

3. Firma „Argo" inwestuje w (+ Acc.) telekomunikację.

4. Zagraniczne firmy najczęściej inwestują w przemysł, najrzadziej w rolnictwo.

5. inflacja wzrasta, bezrobocie spada.

6. Rozmawiałem z nim, z nią

ĆWICZENIE 1

Połącz w pary słowa z obu kolumn, np. 1. firmy - E zagraniczne

1. firmy

2. sektor

3. deficyt budżetowy\.

4. bezrobocie

5. inflacja

6. przemysł

7. inwestor

A. wysoka

B. duże

C. chemiczny

D. strategiczny

E. zagraniczne

F. finansowy G.duży

ĆWICZENIE 2

Napisz antonimy przymiotników, np. duży bank - mały bank.

1. polski inwestor -

2. bogaty region -

3. przemysł lekki -

4. niska inflacja -

5. krajowa inwestycja -

ĆWICZENIE 3

Jaki przymiotnik utworzysz od następujących rzeczowników? Np. przemysł – prze-

mysłowy.

RZECZOWNIK

budżet

deficyt

gospodarka

inwestycja

polityka

PRZYMIOTNIK

ĆWICZENIE 4

Uzupełnij tabelę według wzoru:

	CZASOWNIK	RZECZOWNIK (OSOBA)
zarząd	zarządzać	dyrektor/prezes
analiza
inwestycja
produkcja
projekt

ĆWICZENIE 5

Słowa w nawiasie napisz w odpowiedniej formie, np. Firma „Monter" współpracuje

z (firma) firmą „Kos".

l.Ta niemiecka firma inwestuje w (elektronika)

2. Moja żona nie chce inwestować w (samochód)

3. Nasza firma współpracuje z (duży niemiecki bank)

4. „Goplana" produkuje (czekolada)

5. „Beta" współpracuje z (nasza firma)

6. „Wólczanka" produkuje (ubranie)

ĆWICZENIE 6

Zastąp strzałki czasownikami „spadać" i,,wzrastać" w czasie teraźniejszym, np.

zysk ($ ) wzrasta.

1. bezrobocie 

2. inflacja 

3. kurs złotego 

4. deficyt budżetowy 

5. koszty 

6. produkcja 

7. inwestycje 

ĆWICZENIE 7

Do tekstu wstaw brakujące słowa, które były zastosowane w tekście I ze s. 48

Sytuacja Polski jest dobra. Inflacja nie jest zbyt , bezrobocie powoli Polska

nie jest krajem dużego ryzyka i dlatego firmy chcą tutaj inwesto­ wać. Firmy te inwestują najczęściej. ,w ...........................,

w sektor

ĆWICZENIE 8

Przeczytaj następujące stwierdzenia. Czy zgadzasz się z nimi?

1. Dziewczyny, które mają długie włosy, zawsze są piękne.

2. Wino, które stoi tylko 10 lat, nie może być dobre.

3. Mężczyźni, którzy mało mówią, są atrakcyjni.

4. Dzieci, które mają 6 lat, muszą chodzić spać o godzinie ósmej.

5. Kobieta, która dobrze gotuje, jest dobrą żoną.

ĆWICZENIE 9

Napisz „który", aktora" „które", „którzy" w zależności od rodzaju rzeczownika, np.

Chłopak, który rozmawia z Adamem, to Michał.

l.Ta dziewczyna, pracuje z Agatą, jest bardzo ładna.

2. Malarz to mężczyzna, maluje obrazy albo ściany.

3. To dziecko, teraz śpiewa, to Kasia.

4. Nauczycielka to kobieta, uczy w szkole.

5. Inwestorzy, kupują ten bank, muszą mieć dużo pieniędzy.

6. Książki, tam leżą, są twoje.

7. Piwo, długo stoi otwarte, jest niedobre.

8. Tamci faceci, rozmawiają z Magdą, są bardzo przystojni.

9. To wino, tam stoi, jest twoje.

ĆWICZENIE 10

Jak możemy zdefiniować następujące osoby? Np. Bibliotekarz to człowiek, ktory

pracuje w bibliotece.

Pisarka

Architekt

Projektant mody

Dziennikarz

Kolekcjoner

Fotoreporter

Optymista

ĆWICZENIE 12

Napisz„często" i „rzadko" w stopniu wyższym albo najwyższym, tak aby zdanie mia­ło sens. Np. Czasami mówię po francusku, ale (często) częściej po angielsku.

1. W sobotę czasami chodzimy na koncerty, ale (często) chodzimy na

spacery.

2. W niedzielę gram w tenisa albo w golfa, (rzadko) pływam.

3. Od czasu do czasu chodzimy na kolację do restauracji, (często)

jemy kolacje w domu.

4. (Często) czytam literaturę angielską, rzadko francuską.

5. Rano rzadko piję herbatę, (często) kawę.

6. Zwykle oglądam polską telewizję, (rzadko) amerykańską.

7. Często jem ryby, (rzadko) kurczaka.

ĆWICZENIE 13

Zastąp rzeczowniki zaimkami z przyimkiem według wzoru, np.

- Czy grasz w tenisa z Piotrem? -Tak, gram z nim.

1. - Rozmawiałeś z Michałem?

-Tak, rozmawiałem w zeszłym tygodniu.

2. -Jak długo pracujesz z Agatą?

- Pracuję już 5 lat.

3. - Kiedy miałeś spotkanie z dyrektorem „Domu"?

- Miałem spotkanie w zeszłą środę.

4. - Czy miałeś już lekcję z tą nową nauczycielką?

- Nie, jeszcze nie miałem lekcji.

5. - W przyszły piątek idę na koncert z Edytą i Arturem. Czy ty chodzisz na

koncerty?

ĆWICZENIE 14

Opisz sytuację gospodarczą w Polsce albo w swoim kraju. Podaj podstawowe wskaź­niki: ile wynosi PKB, bezrobocie, inflacja.

WIADOMOŚCI GOSPODARCZE

Czy wiesz, że:

1 „Wydobycie"- to rzeczownik często używany w wyrażeniach ze słowem „węgiel". „Wydo­bywać węgiel" to pozyskiwać węgiel w kopalni.

2.„Opłacalność" - to synonim słowa „zyskowność", „rentowność". Coś jest opłacalne, jeśli przynosi zyski.

^3.„Odbiorca" to tutaj firma, która kupuje (dosłownie „odbiera") towary.

SPADA OPŁACALNOŚĆ WYDOBYCIA

Od grudnia ubiegłego roku ceny węgla na światowych rynkach systematycznie spadają. Także polski węgiel przestaje być konkurencyjny. Na świecie spada popyt na węgiel, ale jego produkcja wzrasta. Chiny eksportują ponad 70 mln ton węgla energetycznego. Tymczasem w ostatnich miesiącach najwięksi odbiory, jak japonia, Indie i Korea Południowa, opgraniczają import.

(„Rzeczpospolita",03.11.2005,s. 5)

ĆWICZENIE 15

Wybierz odpowiedź a, b lub c zgodnie z tekstem.

1. Ceny węgla

a. gwałtownie spadają

b. powoli spadają

c. systematycznie spadają

2. Polski węgiel

a. ciągle jest konkurencyjny

b. za pół roku nie będzie konkurencyjny

c. przestaje być konkurencyjny

3. Popyt na węgiel spada

a. w Polsce i w Europie

b. w Azji

c. na świecie

4. Najwięksi odbiorcy węgla

a. chcą za rok ograniczyć import

b. obecnie ograniczają import

c. pół roku temu ograniczyli import

ĆWICZENIE 16

Odpowiedz na pytania:

1. Co Polska eksportuje do twojego kraju, a co importuje?

2. Jakie znasz polskie marki?