15 Minut na gramatykę

1. Czasownik udać się jest używany w specyficznej konstrukcji. Kiedy chcemy powiedzieć, że: „I succeded to built a house", używamy w języku polskim konstrukcji: „Udało mi się zbudować dom", w kórej podmiot wyrażony jest w celowniku {mi). Przypomnijmy formy celownika zaimków osobowych:

ZAIMKI OSOBOWE

ja - mi/mnie | my - nam

ty - ci/tobie | wy - wam

on - mu/jemu \ oni - im

ona - jej ! one - im

ono - mu/jemu ;

Formy mnie, tobie, jemu to formy akcentowane, których używa się w pozycjach akcentowa­nych w zdaniu, np. na początku zdania:

• Udało mu się znaleźć dobrą pracę.

• Komu? Jemu? Jemu coś się w życiu udało?

KONSTRUKCJE

1. Udać się... (+ Dat)

Udało mi się porozmawiać z

Udało nam się zwiększyć produkcję.

2. Panie i Panowie! Szanowni Państwo! Drogie koleżanki i koledzy! Moi drodzy!

3. Nie tylko..., ale...

4. Przeprowadziliśmy szkolenia, dzięki (+ Dat.) którym nasz zespół... To jest firma, z (+ Instr.) którą chcemy robić interesy.

ĆWICZENIA

ĆWICZENIE 1

Dobierz synonimy. Połącz słowa z kolumny ze słowami z ramki, np. 1. duży

znaczący.

zespół, zebranie, kolejny, odbywa się, znaczący, właśnie

1. duży

2. w tym momencie

3. ma miejsce

4. następny

5. np. pracownicy działu

6. spotkanie pracowników

ĆWICZENIE 2

Z jakim rzeczownikiem łączą się podane poniżej czasowniki?

Np. wypracować - produkty

zysk

budżet

1. odnieść -	sukces
	pracę budżet
2. uzyskać -	konkurencję przychody oddział
3. zrealizować-	dochody kontratak budżet ^*
4. przeprowadzić -	zespół obroty szkolenie
5. odbywać się -	zebranie zysk udział

ĆWICZENIE 3

Ułóż zdania z powyższymi zwrotami.

ĆWICZENIE 4

Wybierz jeden czasownik spośród trzech podanych w nawiasie, np. Muszę przyznać,

że (ponieśliśmy, odnieśliśmy, wynieśliśmy) sukces.

Udało nam się (pozyskać, wyzyskać, uzyskać) przychody o 5 proc. wyższe niż (przekładali­śmy, wkładaliśmy, zakładaliśmy) w budżecie, (przeprowadziliśmy, wyprowadziliśmy, popro­wadziliśmy) bardzo skuteczne szkolenia dla pracowników. Nasz (oddział, udział, przedział) w rynku wzrósł do 10 proc.

ĆWICZENIE 5

Zaimki osobowe napisz w celowniku, np. Udało (my) nam się zwiększyć zatrudnienie.

1. Udało (ja) się kupić dobry komputer.

2. Czy udało (ty) się skontaktować z panią prezes?

3. Udało (my) się osiągnąć świetne wyniki.

4. Nie jestem pewna, czy udało (oni) się wyprodukować nowy model samochodu.

5. Czy udało (wy) się napisać dobry biznesplan?

6. Udało (on) się zdobyć pieniądze na nową inwestycję.

7. Udało (ona) się skończyć raport w terminie.

ĆWICZENIE 6

Z podanych słów ułóż zdania, np. nie, uzyskać, mi, się, niestety, rabatu, udało:

Niestety, nie udało mi się uzyskać rabatu.

1. czy, skończyć, Adamowi, raport, czas, na, się, udało?

2. mi, skontaktować, prezesem, udało, nie, się, z, Kozłowskim

3. wiem, czy, mu, się, udało, plany, zrealizować, nie

4. Waldkowi, znaleźć, się, w, udało, miesiącu, pracę, dobrą, tym

ĆWICZENIE 7

Czasownik„osiągnąć" napisz w odpowiedniej formie w czasie przeszłym, np. Moni­ka osiągnęła dobre wyniki.

1. Adam w życiu wiele. Został profesorem chemii.

2. (Ja) wszystko tylko dzięki własnej pracy.

3. Co (ty) w ciągu tych dziesięciu lat?

4. Elżbieta bardzo dobry rezultat w pływaniu.

5. (My) świetne wyniki.

6. Jakie wyniki (wy) ?

ĆWICZENIE 8

Zaimek względny „który" napisz w odpowiedniej formie, np. Firma, z którą negocju­jemy kontrakt, nazywa się „Arka".

1. Piotr to jest człowiek, dla najważniejsza jest rodzina.

2. Anna to moja szefowa, dzięki zostałam asystentką.

3. Mój chłopak to przyjaciel, na zawsze mogę liczyć.

4. Moja mama to osoba, z zawsze mogę porozmawiać.

5. Nasz znajomy, z spotkałem się ostatnio, założył własną firmę.

ĆWICZENIE 9 Dokończ zdania:

1. Nie tylko zrealizowaliśmy budżet, ale

2. Nie tylko zaoszczędziliśmy pieniądze, ale

3. Nie tylko zwiększyliśmy sprzedaż, ale

4. Nie tylko uzyskaliśmy korzystny kredyt w banku, ale

ĆWICZENIE 10

Do poniższego tekstu wpisz czasowniki z ramki. Zastosuj je w czasie przeszłym

w pierwszej osobie liczby mnogiej, np. zmniejszyliśmy koszty.

zwiększyć, zrealizować, zakładać, przeprowadzić, odnieść, zdobyć, odnotować

W zeszłym roku udało nam się osiągnąć wiele:

(1) budżet, tak jak (2)

(3) sprzedaż o 10%, (4)

wzrost zysku o 1/5. (5) szkolenia dla

handlowców, (6) pieniądze na nowe inwestycje.

Mogę powiedzieć, że (7) sukces.

\Vvłu WIADOMOŚCI GOSPODARCZE

Czy wiesz, że:

• „Surowce"- to ropa, gaz, węgiel, także metale - miedź i aluminium.

• „Zarobić na czysto x zł" to „mieć zysk w wysokości x zł".

PO KABLU PROSTO DO INVESTYCJI

Tele-Fonika Kable należąca do przedsiębiorcy Bogisława Cupiała może zaliczyć zeszły rok do tłustych. Zwiększyła sprzedaż o 23 proc. I zarobiła na czysto prawie 105 mln. Zł.

Już po pierwszym półroczu zeszłego roku widać było, że popyt na kable zaczyna gwałtownie rosnąć. Zarówno sprzedaż, jak i zyskowność Tele-Foniki przekroczyły założenia budżetowe. –Wzrost przychodów był spowodowany większym wolumenem sprzedaży i wzrostem cen podstawowych surowców, głównie miedzi i aluminium – powiedział nam rzecznik Tele-Foniki Kable Jerzy Jurczyński.

(„Gazeta Wyborcza”, 31.03.2005,s.26)

ĆWICZENIE 11

Poukładaj w kolejności zgodnej z tekstem. Pierwsze zdanie jest zaznaczone cyfrą 1.

_ może zaliczyć zeszły rok do tłustych.

_ Zwiększyła sprzedaż o 23 proc.

_ Już po pierwszym półroczu zeszłego roku widać było,

1 Tele-Fonika Kable

_ i wzrostem cen podstawowych surowców,

_ Wzrost przychodów był spowodowany większym wolumenem sprzedaży

_ Zarówno sprzedaż,

_ i zarobiła na czysto prawie 105 min zł.

_ głównie miedzi i aluminium

_ że popyt na kable zaczyna gwałtownie rosnąć.

_ powiedział nam rzecznik Tele-Foniki Kable Jerzy Jurczyński.

_ jak i zyskowność Tele-Foniki przekroczyły założenia budżetowe.

_ należąca do przedsiębiorcy Bogusława Cupiała

Zanim przejdziesz do następnych ćwiczeń, zakryj tekst.

ĆWICZENIE 12

Zaznacz, czy poniższe zdania są prawdziwe (P), czy fałszywe (F).

1. W zeszłym roku Tele-Fonika Kable wypracowała niewielkie zyski. P F

2. Popyt na kable rośnie. P F

3. Sprzedaż była większa niż zakładano w budżecie. P F

4. Ceny surowców są niższe niż w ubiegłych latach. P F

ĆWICZENIE 13

Wybierz odpowiedź a, b lub c zgodnie z tekstem.

1. Tele-Fonika Kable

a. zwiększyła sprzedaż dwukrotnie

b. zmniejszyła sprzedaż

c. zwiększyła sprzedaż o 23 proc.

2. Zysk wynosił

a. 115 min zł

b. 105 min zł

c. 150 min zł

3. Popyt na kable

a. rósł gwałtownie

b. rósł powoli

c. rósł systematycznie

4. Zyski, jakie osiągnęła firma

a. były takie, jak zakładano w budżecie

b. przekroczyły założenia budżetowe

c. dwukrotnie przekroczyły założenia budżetowe

5. Przychody firmy wzrosły, bo

a. ceny podstawowych towarów wzrosły

b. ceny surowców energetycznych wzrosły

c. ceny miedzi i aluminium wzrosły

ĆWICZENIE 14 Odpowiedz na pytania:

Jakie wyniki osiągnęła twoja firma w zeszłym roku? Czy zrealizowaliście budżet? Czy prze­kroczyliście założenia budżetowe? Czy jesteście zadowoleni z osiągniętych wyników?

_{CZAS WOLNY}

biegać • run

chodzić do siłowni Imperf. (-dzę, -dzisz) • go to the gym

chodzić na aerobik • do aerobics

chodzić po górach) • walk in the mountains

ćwiczyć jogę Imperf. (-czc, -czysz) • practise yoga ćwiczyć karate • practise karate

grać w brydża Imperf. (-am, -asz) • play bridge

grać w golfa • play golf

grać w hokeja • play hockey

grać w karty • play cards

grać w koszykówkę • play basketball

grać w piłkę (nożną) • play football, play soccer

grać w pokera • play poker

grać w ruletkę • play roulette

grać w siatkówkę • play volleyball

grać w tenisa • play tennis

jeździć konno Imperf. (-dżę, jeździsz) • ride on horseback

jeździć na łyżwach • skate

jeździć na nartach • ski

jeździć na rolkach • rollerblade

latać na paralotni Imperf (-am, -asz) • go paragliding

latać szybowcem • go gliding

łowić ryby Imperf. (łowię, łowisz) • go fishing

pływać Imperf (-am, -asz) • swim

pływać kajakiem • go canoeing

pływać łódką • sail in a boat

polować Imperf (-luję, -lujesz) • go bunting

spacerować Imperf (-ruję, -rujesz) • go for a walk

tańczyć (flamenco, salsę) Imperf (-czę, -czysz) • dance, go dancing

uprawiać sport Imperf (-am, -asz) • do/practise sports

zbierać grzyby Imperf (-am, -asz) • pick mushrooms

żeglować Imperf (-luję, -lujesz) • go sailing

SPORTY, KTÓRYCH NAZWY UŻYWANE SĄ W JĘZYKU ANGIELSKIM, GDYŻ NIE MAJĄ POLSKIEGO ODPOWIEDNIKA

jeździć ąuadem-jazda samochodem terenowym • quading kanioning • canyoning

snowboard-jeździć na snowboardzie • go snowboarding windsurfing - pływać na windsurfingu • go windsurfing

SPORTY EKSTREMALNE

kolarstwo górskie • mountain-biking

nurkowanie - nurkować Imperf. (-uję, -ujesz) • scuba-diving

paralotniarstwo • paragliding

spadochroniarstwo - skakać ze spadochronem Imperf. (skaczę, skaczesz) • parachuting

wspinaczka skałkowa • rock climbing

wspinaczka wysokogórska • mountain climbing

_GIEŁDA

akcja/(/>/. akcje) • shares

• kurs akcji • share price

• rynek akcji • stock market

aktywa/)/. • assets

bessa/ • stock market fali

cena/• price

• cena emisyjna • the ratę of issue

• dyskonto od ceny emisyjnej • discount off the ratę of issue

debiut m • debut

giełda/ • stock exchange

- wejść na giełdę • go on the stock exchange

gracz m • trader

• drobny gracz • smali trader

• gracz instytucjonalny • institutional trader

hossa/ • buli market

indeks m, indeks giełdowy • stock exchange index

• zyskał 5 proc. • the index increased by 5 per cent

• sięgnął 10 tys. punktów • the index broke 10,000 points

• skoczył w górę • the index soared

• obniżył się na starcie • the index fell from the start

• wyszedł na plus • the index recovered

kapitalizacja/ • capitalization

- kapitalizacja spółek sięgała 292 mld zł • stock exchange capitalization has reached 292 billion zlotys

kapitał m • capital

• kapitał zagraniczny • foreign capital

• kapitał portfelowy • portfolio capital

• ulokować kapitał • invG#*capital

koniunktura/ • economic situation, the economy makler m • broker

notowania pl. • stock exchange ąuotations

• na rynku pierwotnym • on the primary market

• na rynku wtórnym • on the secondary market

obroty/)/. • turnover

- obroty obligacjami skarbowymi • bond market sales

oferta/ • offer

- oferta publiczna • public offer

parkiet m (Loc. na parkiecie) • trading floor

• wchodzić na parkiet • go on the stock exchange

• wprowadzić firmę na parkiet • list a company on the stock exchange

prospekt m (pl. prospekty) • prospectus

- prospekty emisyjne • prospectuses

przebicie n • profit

przebitka/ • killing, additional profit

przecena/ • price reduction

- przecena na rynku obligacji • price reduction on the bond market

rekomendacja/ • recommendation

- rekomendacja na dzisiaj brzmi: sprzedaj złotego • recommendation for today is:

sell the Polish zloty

rekord m • record

• ustanowić rekord (WIG 20 ustanowił rekord) • establish a record

• pobić rekord • break a record

• poprawić rekord • improve a record

rynek m • market

• rynek pieniężny • financial market

• rynek walutowy • foreign currency market

• rynek obligacji • bond market

• rynek pierwotny • primary market

• rynek wtórny • secondary market

sesja • trading session

• otwarcie sesji • start a trading session

• inauguracyjna sesja • inaugural trading session

spółka(spółki) • company

- płynne spółki • liquid companies

walory. • securities

• zwyżka notowań walorów • a rise in the price of securities

• kurs walorów firmy „ABC" wzrósł • the price of the ABC company securities has risen

wskaźnik m_y główny wskaźnik • indicator, main indicator

zamówienie n (pl. zamówienia) • order, order form

zlecenia n (pl. zlecenia) • order, directive

• giełdowe zlecenia • stock exchange orders

• składać zlecenia • place orders

KLUCZ DO ĆWICZEŃ