6. Асноўныя этапы развіцця сярэднявечнай гістарыяграфіі краін Усходняй Еўропы.

У заходней еўропа сфарміравалася шэраг новых дзяржаў пасля нашэсця варвараў. Былая Заходняя Рымская імперыя прыходзіць у заняпад, дрэнны стан дарог, інфармацыя прасочваецца вельмі рэдка, колькасць пісьменных скарачаецца. Хрысціанская абшчына-сховішча антычнай культуры.

Праблемы, што ёсць гісторыя і яе жанры. Ісідор Сівільскі вызначыў гісторыю як аповед аб мінулым і сучасным для патомкаў, паклаў традыцыю гісторыі як часткі літара туры.

Можна вызначыць наступныя жанры гісторыі: хронікі, аналы. кароткія гісторыі, біяграфіі, псеўдагістарычная літаратура. Транслатэоны-апавяданні пра перамяшчэнне мошчаў святых, свій асабісты еўрапейскі каталіцкі жанр.

Беда Шаноўны ў сваёй “Царкоўнай гісторыі” вылучыў наступныя крыніцы: 1) апавяданні антычных аўтараў, 2) асабістае назіранне і архіўныя матэрыялы, 3) паданні продкаў.

Часта сабіранне новага матэрыялу падмянялася кампіляцыей, праца з кнігамі зводзілася да выпіскі.Сан-Дэні-манастыр у Францыі меў спецыяльнага храніста. У большасці гарадах пасады храніста не было, а гісторыей займаліся ў вольны ад працы час.

Пётр Дыякан: гісторыку дастаткова абапірацца на здравы сэнс, таму няма нагоды атрымоўваць ддатковую адукацыю.

к. V - перш.тр.VI ст. спроба захаваць паганскую спадчыну:перавыданне Ю.Цэзара, Святонія.

7. Гістарычная думка Візантыі і старажытнай Русі: параўнаўчы аналіз.

Візантыя: хрысціанская дзяржава, адзіная ўлада ў руках імператара, у руках праваслаўнай царквы адукацыя і філасофія. Агіяграфія-гістарычны жанр літаратуры, у VI ст. агіяграфія падзяляецца на жанры: лебіазы (Жыццё), і мартырыі (пакутніцтва). “Жыццё і пакутніцтва святога Кіпрыяна”, Сульпіцый Север напісаў жыццё святога Марценіана. У VI ст. складваюцца правілы напісання агіяграфічных твораў.

X ст. Сімеон Метафраз сабраў і перапрацаваў вялівую колькасць жыццяў для мастацкай апрацоўкі тэксту. У XII-XV ст. мясцовая агіяграфія прыходзіць у заняпад.

З VI ст. пры манастырах пачынаюцца пісацца хранаграфіі-новы гістарычны жанр які паклаў пачатак пазнейшаму летапісанню, абавязковы падлік гадоў, сінхроннасць у апісаннях, праўдзівасць, устаўкі незвязаныя з асноўнымі падэямі тэмы. Евагрый “Схаластыка”, выкарыстоўваў розныя крыніцы, параўнальныя апісанні.

Пракофій Кесарыйскі напісаў некалькі гісторый якія ўсхвалялі імператара Юсцініана, і яго палкаводцаў. У 550 г. склаў “Тайную гісторыю”. Пісаў вельмі коратка, дэталёва апісваў цуды.

Фіафілакт Сімакат “Гісторыя”, абільна цытаваў класічную антычную літаратуру, прадмова дыялог паміж музамі, філасофія і гісторыя, галоўная тэма працы-вайна Візантыі са славянамі, аварамі і ўсходнімі народамі, імкнуўся адступіць ад клеракальнасці.

VII ст. перапынак у напісанні гісторыі. к. VIII пач. IX ст. храніст Георгій Сінкела імкнуўся стварыць велізарную канструкцыю ў якую павінна ўвайсці ўся гісторыя, яго працу працягнуў вучань Феафан Іспаведнік-увёў замест падліку гадоў падзеі па гадах.

X ст. Леў Дыякан “Гісторыя” 10 кніг, працаваў з дакументамі імператарскага двара, і патрыархіі, устаўлен панігерык імператару Васілю, існавала сусветнае супрацьстаянне дабра і зла, на арэне гісторыі змагаюцца ход часу, збег абставін, сіла рэчаў, улада, агульны касмічны фатум, чалавек пасіўная істота, історыя промысел божы.

XI ст. імператрыцы Анна “Алексеіда”.

Старажытная Русь: к. X ст. зхяўляецца пісьменнасць, папулярны рэлігійна-этычныя працы, адсутнічае філасофская літаратура. Палітыка ўказвае ўплыў на летапісанне. Руская агіяграфія адкрыта займаецца падлогам (Жыціё Барыса і Глеба). летапіс аповесць мінулых часоў Нестэр, праз 3 гады апрацаваў Сільвестр яшчэ праз 2 гады нехта.Шахматаў лічыў што Нестар карыстаўся арыгінальнымі Візантыйскімі хронікамі.

Мясцовыя цэнтры летапісання-1200 г. Кіеўска Вялікакняжацкі звод,пач. XII ст. Пераяслаўскае летапісанне Сільвестр, 1177 г.Уладзімірскі звод,1173 г. Растоўскі,пачатак XIV ст. Цвярскі звод, 1408 г.Мітрапаліцкі звод. Мітрапаліт Фоцій перапрацаваў Мітрапаліцкі звод і стварыў “Паліхрон”.

Эпічныя апавяданні “Слова пра паход Ігаравы”.

1472 г. адраджаюцца вялікакняжацкія зводы “Летапіс вялікі рускі”-царкоўнай інфармацыі фактычна не было.

XV-XVI ст. узнікае свая філасофская традыцыя: Ніл Сорскі (канцэпцыя святой Русі), Іосіф Валоцкі (Місія стварэння моцный манархічнай дзяржавы), Фелафей (канцэпцыя Масква трэці Рым).