16. Антрапалагічная мадэль гісторыі ў працах Канта.

Одним из величайших умов человечества, основоположником немецкой классической философии является Иммануил Кант (1724-1804). Не только в философии, но и 8 конкретной науке Кант был глубоким, проницательным мыслителем.

Человек, этика и право— вот главные темы философского учения Канта.

Кант считал, что решению таких проблем философии, как проблемы бытия человека, души, морали и религии, должно предшествовать исследование возможностей человеческого познания и установление его границ. Необходимые условия познания заложены, согласно Канту, в самом разуме и составляют основу знания. Они-то и придают знанию характер необходимости и всеобщности. Но они же суть и непереходимые границы достоверного знания. Отвергая догматический прием познания, Кант считал, что вместо него нужно взять за основу иной — метод критического философствования, состоящий в исследовании приемов самого разума, в расчленении общей человеческой способности познания и в исследовании того, как далеко могут простираться его границы. Кант различай воспринимаемые человеком явления вещей и вещи, как они существуют сами по себе. Мы познаем мир не так, как он есть на самом деле, а только так, как он нам является.

В своем учении о познании Кант большое место отводил диалектике: противоречие рассматривалось им как необходимый момент познания. Но диалектика для него — лишь гносеологический принцип, она субъективна, так как отражает противоречия не самих вещей, а только противоречия мыслительной деятельности. Именно потому, что в ней противопоставляются содержание знаний и их логическая форма, предметом диалектики становятся сами эти формы.

В своей теории познания Кант часто рассматривает и собственно антропологические проблемы. Он выделяет в познании такой феномен духа, как трансцендентальная апперцепция, т.е. единство сознания, составляющее условие возможности всякого познания. Это единство есть не результат опыта, а условие его возможности, форма познании, коренящаяся в самой познавательной способности. Кант отличал трансцендентальную апперцепцию от единства, характеризующего эмпирическое Я и состоящего в отнесении сложного комплекса состояний сознания к нашему Я как его центру, что необходимо для обьединения всего многообразия, данного в опыте и образующего содержание всех переживаний Я. Это гениальная идея великого мыслителя.

Согласно Канту, мы познаем только явления — мир вещей самих по себе нам недоступен. При попытке постигнуть сущность вещей наш разум впадает в противоречия.

19. Рамантызм у еўрапейскай гістарыяграфіі XIX ст.

1770-1850 г. век Рамантызму. Паняцце рамантызм паходзіць ад слова раманскі-тое, што адносіцца да народаў паўднёвай Еўропы, якія размаўляюць на раманскіх мовах. Упершыню паняцце рамантызм было выкарыстана ў літаратуры. Патрабавалася даступнасць у выкладанні думак і ідэй, павінна была існаваць праўдзівасць. Прадстаўнікі рамантызму прызнавалі супярэчнасць чалавечай прыроды, арыентаваліся на сферу адчуванняў і імкнуліся перабудаваць свет без рэвалюцыйных памкненняў. Усе рамантычныя аўтары цікавіліся гістарычнымі падзеямі, росквіт ідэй рамантызму прывёў да перагляду таго, як павінна пісацца гісторыя. Вальтэр казаў аб тым, што трэба пісаць гісторыю народа.

П’ер Гіём Гізо да 1805 г. жыў у Жэневе, вывучаў права, замежныя мовы, філасофію. Пасля 1805 г. пераехаў у Парыж, быў журналістам, пісаў артыкулы, выкладаў у Сарбонскім універсітэце, стаў прэм’ер-міністрам Францыі. Працы: ”Гісторыя англійскай рэвалюцыі з часоў Карла І”, ”Гісторыя цывілізацыі ў Еўропе”, ”Гісторыя цывілізацыі ў Францыі”, 9 тамоў успамінаў. Прызнаваў, што развіццё чалавечага грамадства ідзе заканамерна, для гісторыі важна зразумець гэтую заканамернасць. Паступальнае паляпшэнне пабудовы грамадства і маральнага стану самаго чалавека гэта і ёсць цывілізацыя. Спачатку трэба даследаваць, што сабою ўяўляе грамадства і толькі потым назіраць, якія інстытуты і чаму ўсталяваны ў дадзеным грамадстве. Грамадскія рухі існуюць дзякуючы тым інтарэсам, якія пануюць у грамадстве і гэтыя рухі вызначаюць форму кіравання грамадствам. Феадалізм - імкненне часткі насельніцтва да заваёвы. Усё грамадства феадальнай эпохі дзеліцца на 2 народа: пераможцаў і заваёваных. Гэтыя два народы называюцца класамі і амаль увесь час знаходзяцца ў пастаяннай і жорсткай барацьбе. Ён увёў паняцці класа і класавай барацьбы ў гістарыяграфію.

А.Цьеры - вучань Сэн-Сімона, народ і уся нацыя павінны быць героямі гісторыкаў. Прызнаваў паняцце класа, але адмаўляў ідэю пастаяннай класавай барацьбы. Падтрымліваў думку, што развіццё грамадства вызначаецца ўнутранным станам і ў аснове развіцця грамадства ляжаць змены прыроды самаго чалавека. Феадалізм адхіленне ад нармальнага развіцця грамадства, у аснове феадалізма пакладзены гнёт і гвалт, ён вылучыў клас пралетарыяў.

Георг Нібур - нямецкі гісторык, усё жыццё займаўся фінансамі, быў дырэктарам нацыянальнага банка Прусіі. Напісаў: ”Рымская гісторыя” у трох тамах, прысвечана Александру. Распрацаваў крытычны метад разгляду мінулага, які быў пабудаваны на імкненні вылучыць з міфалогіі аб заснаванні Рыма нацыянальнае зерне, імкнуўся апісаць не асоб Рыма, а стан грамадства і самой дзяржавы.

Т.ч.гісторыкі-рамантысты ўвялі паняцце клас і класавая барацьба, канцэптуавалі ідэю прагрэсіўнага развіцця і канцэпцыю залежнасці палітычных сістэм мінулага ад сацыяльнага стану грамадства.