- •Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі қ.И. СӘтбаев атындағы қазақ ұлттық техникалық университеті
- •1.4. Постреквизиттер
- •Студенттің пәндік
- •5В070600 – «Геологиялық барлау» мамандығы үшін
- •Алматы 2012
- •Аңдатпа
- •1 Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •Оқытушы туралы мәліметтер:
- •1.2 Пән туралы мәліметтер
- •Пререквизиттер
- •1.5 Пәннің қысқаша мазмұны
- •Тапсырмалардың түрі және оларды орындау мерзімі
- •1.7 Әдебиеттер тізімі
- •1.8 Білімді бақылау және бағалау
- •Модульдар мен аралық аттестация бойынша бақылау жүргізуге арналған сұрақтар тізімі.
- •1.9 Курстың саясаты мен процедурасы:
- •2. Негізгі таратылатын материалдар мазмұны
- •2.1 Курстың тақырыптық жоспары
- •2.2 Дәрістік сабақ конспектілері
- •1 Дәріс тақырыбы.
- •2 Дәріс тақырыбы
- •1. Кәсіпорын – шаруашылықты жеке жүргізетін субъект және нарықтық қатынастардың негізгі жүргізушісі. Кәсіпорындар қалыптастырудың негізгі қағидалары. Кәсіпорынның басты міндеттері және функциялары.
- •3. Банкроттықтың түсінігі және белгілері. Банкроттық және дағдарыс кезіндегі кәсіпорындарды қайта құру және басқару.
- •2. Кәсіпорынның түрлері мен ұйымдық құрылымдары.
- •3 Дәріс тақырыбы
- •4 Дәріс. Кәсіпорынның негізгі капиталы
- •5 Дәріс. Шикізат, материалдық және отын-энергетикалық ресурстар
- •6 Дәріс. . Айналым капиталы
- •7 Дәріс. Еңбек ресурстары
- •1.Еңбек нарығы: мәні және қызмет ету механизмі. Кәсіпорынның еңбек ресурстары, олардың құрамы және құрылымы, қалыптастыру көздері. Кадрлардың құрамы және құрылымы.
- •2. Жұмысшылардың еңбек ақы жүйелері және формалары. Мамандардың, жұмыскерлердің, басшылардың еңбек ақысын ұйымдастыру.
- •9 Дәріс. Кәсіпорынның инвестициялық және инновациялық саясаты
- •10 Дәріс. Өнімді өткізу және өндіріс шығындары
- •1. Шығындар түсінігі, түрлері және құрамы, тұрақты және өзгермелі шығындар. Кәсіпорынның шығындарын құрайтын шығындар жіктелуі. Кәсіпорындағы шығындар құрамы.
- •2. Шығындарды есепке алу нақты мен нормативтік әдістері.. Өнімнің өзіндік құнын азайтудың мәні, көздері және факторлары.
- •11 Дәріс. Кәсіпорынның маркетингтік және өндірістік қызметі
- •12 Дәріс. Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету
- •2. Өнімнің, жұмыстың және қызметтердің баға түрлері. Кәсіпорындағы баға құрудың механизмі. Нарықтық экономика жағдайындағы бағаны мемлекеттік реттеу.
- •13 Тақырып. Табыс және өндіріс рентабельділігі
- •1. Табыс – кәсіпорынның шаруашылық қызметінің қаржылық нәтижесінің жиынтық көрсеткіші ретінде. Табыстар түрлері. Кәсіпорынның табысын бөлу тәртібі.
- •2. Өндіріс рентабелділігі – кәсіпорын жұмысының тиімділік көрсеткіші ретінде. Рентабельділік деңгейін көтеру жолдары.
- •14 Тақырып. Кәсіпорын қаржысы
- •Тақырып 1. Қазақстан Республикасы экономикасының даму сипаттамасы
- •Тақырып 2. Экономиканы мемлекеттік реттеу
- •Тақырып 3. Кәсіпорын шаруашылық объектісі ретінде
- •Тақырып 4. Өндірістің экономикалық және әлеуметтік тиімділігі
- •Тақырып 5. Кәсіпорынның негізгі капиталы
- •Тақырып 6. Шикізат, материалдық және отын энергетикалық ресурстар
- •Тақырып 7. Айналым капиталы
- •Тақырып 8. Еңбек ресурстары
- •Тақырып 10. Кәсіпорынның инвестициялық және инновациялық саясаты
- •Тақырып 11. Өнімді өткізу және өндіріс шығындары
- •Тақырып 12. Кәсіпорын маркетингтік және өндірістік қызметі
- •Тақырып 13. Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету
- •Тақырып 14. Табыс және өндіріс рентабельділігі
- •Тақырып 15. Кәсіпорын қаржысы
- •2.4 Оқытушылардың жетекшілігімен орындалатын студенттердің өздік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж)
- •Курстық жұмыстардың тақырыптары
- •Бақылау жұмысы сұрақтары:
- •Өздік бақылау үшін тест сұрақтары
- •. Курс бойынша емтихан сұрақтары
- •Глосарий
- •Әдебиеттер тізімі
Өздік бақылау үшін тест сұрақтары
1 |
Кәсіпорын – бұл: |
A |
тәуекелге бара отырып, мүлікті пайдаланудан, өнім шығарудан, қызмет көрсетуден немесе жұмысты орындаудан пайда табуға бағытталған кәсіпкерлік қызмет субъектісі |
B |
кәсіпкерлік қызметті жетілдіре отырып, пайда табуға бағытталған іс-әрекет |
C |
мемлекет қаражатымен құрылған және пайда табу мақсатында өнім шығаратын, қызмет көрсететін немесе жұмысты орындайтын іс-шара |
D |
нарықтық экономикадағы сұраныс пен ұсынысты ескере отырып, бәсекеге қабілетті өнім, қызмет ұсынатын немесе жұмысты орындайтын жеке тұлға |
E |
өз қаржысымен тәуекелге бара отырып, игіліктерді пайдаланудан, өнім шығарудан, қызмет көрсетуден немесе жұмысты орындаудан пайда табуға бағытталған шағын бизнес объектісі |
2 |
Нарықтың негізгі элементтерін көрсетіңіз: |
A |
баға, сұраныс, ұсыныс және бәсеке |
B |
мемлекет, жеке тұлға, заңды тұлға және банк жүйесі |
C |
кәсіпорын, фирма, шағын бизнес және әкімшілік орындары |
D |
ұсыныс, сұраныс, монополия және олигополия |
E |
таза бәсеке, монополия, демпингтік саясат және инфляция |
3 |
Монополия – бұл: |
A |
нарықта тек бір ғана компанияның билік құруы |
B |
нарықта екі немесе санаулы ғана комнанияның билік құруы |
C |
нарықтағы өндірушілердің шексіз болуы, бағаға ықпал ету мүмкіндігінің болмауы |
D |
нарықтағы өндірушілердің әр-алуан болуы және бағаның төмендігі |
E |
бағаның шексіз өсуіне мемлекеттің қауқарсыз болуы |
4 |
Олигополия - бұл: |
A |
нарықта екі немесе санаулы ғана комнанияның билік құруы |
B |
нарықта тек бір ғана компанияның билік құруы |
C |
нарықтағы өндірушілердің шексіз болуы, бағаға ықпал ету мүмкіндігінің болмауы |
D |
әлемдік нарықта өзіндік орны мен үлесі бар трансұлттық компаниялардың бәсекеге түсуі |
E |
бағаның шексіз өсуіне мемлекеттің қауқарсыз болуы |
5 |
Таза бәсеке – бұл: |
A |
нарықтағы өндірушілердің шексіз болуы, бағаға ықпал ету мүмкіндігінің болмауы |
B |
нарықта тек бір ғана компанияның билік құруы |
C |
нарықта екі немесе санаулы ғана комнанияның билік құруы |
D |
нарықтағы өндірушілердің бағаны төмендетуі |
E |
бағаның шексіз өсуіне мемлекеттің қауқарсыз болуы |
6 |
Монополиялық бәсеке: |
A |
әлемдік нарықта өзіндік орны мен үлесі бар трансұлттық компаниялардың бәсекеге түсуі |
B |
нарықта тек бір ғана компанияның билік құруы |
C |
нарықта екі немесе санаулы ғана комнанияның билік құруы |
D |
нарықтағы өндірушілердің шексіз болуы, бағаға ықпал ету мүмкіндігінің болмауы |
E |
бағаның шексіз өсуіне мемлекеттің қауқарсыз болуы |
7 |
Коммерциялық кәсіпорындарға жататындар: |
A |
қызметі пайда табуға бағытталған ұйымдар |
B |
қызметі пайда табуға бағытталмаған ұйымдар |
C |
мемлекеттің үлесі жоқ ұйымдар |
D |
мемлекеттік ұйымдар |
E |
қайырымдылық көрсететін ұйымдар |
8 |
Коммерциялық емес кәсіпорындарға жататындар: |
A |
қызметі пайда табуға бағытталмаған ұйымдар |
B |
қызметі пайда табуға бағытталған ұйымдар |
C |
мемлекеттің үлесі жоқ ұйымдар |
D |
мемлекеттік ұйымдар |
E |
қайырымдылық көрсететін ұйымдар |
9 |
Акционерлік қоғам – бұл: |
A |
өз қызметін жүзеге асыруға қажетті қаражат тарту мақсатында акция шығаратын заңды тұлға |
B |
капиталды өсіру мақсатында ұзақ мерзімге салымдар жасау |
C |
өз қызметін жүзеге асыруға қажетті қаражат тарту мақсатында облигация шығаратын заңды тұлға |
D |
инвестициялық жобалар жиынтығы |
E |
өз қызметін жүзеге асыруға қажетті қаражат тарту мақсатында акция шығаратын заңды тұлға |
10 |
ҚР акционерлік қоғамның жарғылық капиталының төменгі мөлшері: |
A |
50 000 еселенген айлық есептік көрсеткішке тең |
B |
60 000 еселенген айлық есептік көрсеткішке тең |
C |
55 000 еселенген айлық есептік көрсеткішке тең |
D |
40 000 еселенген айлық есептік көрсеткішке тең |
E |
325 000 еселенген айлық есептік көрсеткішке тең |
11 |
Акция түрлері: |
A |
жәй (қарапайым) және артықшылығы бар акция |
B |
жәй (қарапайым) және артықшылығы жоқ акция |
C |
жәй (қарапайым) және қарапайым |
D |
жәй (қарапайым) және облигация |
E |
вексель және облигация |
12 |
Артықшылығы бар акция санының шекті мөлшері: |
A |
барлық акцияның 25% аспауы тиіс |
B |
барлық акцияның 25% кем болмауы тиіс |
C |
барлық акцияның 20% аспауы тиіс |
D |
барлық акцияның 20% кем болмауы тиіс |
E |
барлық акцияның 50% кем болмауы тиіс |
13 |
Акционерге қоғамның жалпы жиналысына қатысуына және қоғам таза табыс тапқанда дивидент алуына құқық беретін акцияның түрі: |
A |
жәй (қарапайым) |
B |
артықшылығы бар |
C |
артықшылығы бірде бар, бірде жоқ |
D |
вексель |
E |
облигация |
14 |
Акционерге қоғамның жалпы жиналысына қатысуына құқық бермейтін, алайда тұрақты түрде және алдын-ала белгіленген көлемде дивидент алуына құқық беретін акцияның түрі: |
A |
артықшылығы бар |
B |
жәй (қарапайым) |
C |
артықшылығы бірде бар, бірде жоқ |
D |
вексель |
E |
облигация |
15 |
Холдинг – бұл: |
A |
басқа компаниялардың акцияларының бақылау пакетін иемденетін компания немесе корпорация |
B |
кәсіпорындардың, банктердің, фирмалардың, ұйымдардың белгілі-бір ірі шараларды өткізу үшін уақытша бірігуі |
C |
акциясы көп акционерлік қоғам |
D |
акциясы жоқ акционерлік қоғам |
E |
өнім өткізу, қызмет көрсету немесе жұмысты орындау үшін құрылған еншілес кәсіпорындар |
16 |
Консорциум - бұл: |
A |
кәсіпорындардың, банктердің, фирмалардың, ұйымдардың белгілі-бір ірі шараларды өткізу үшін уақытша бірігуі |
B |
басқа компаниялардың акцияларының бақылау пакетін иемденетін компания немесе корпорация |
C |
акциясы көп акционерлік қоғам |
D |
акциясы жоқ акционерлік қоғам |
E |
өнім өткізу, қызмет көрсету немесе жұмысты орындау үшін құрылған еншілес кәсіпорындар |
17 |
Кәсіпорынның негізгі құраушы элементтері: |
A |
еңбек құралдары, еңбек заттары және еңбек күші |
B |
негізгі капитал, айналым капиталы және ақша |
C |
материалдық емес активтер, инвестиция және еңбек күші |
D |
айналым қорлары, айналмалы қорлар және дайын өнім |
E |
мамандар, басшылар және өндірістік запастар |
18 |
Негізгі капитал мыналардан тұрады: |
A |
негізгі құралдар, материалдық емес активтер, ұзақ мерзімді инвестициялар |
B |
айналым құралдары, еңбек ресурстары және материалдық емес активтер |
C |
негізгі құралдар, айналым құралдары және еңбек ресурстары |
D |
ұзақ мерзімді инвестициялар, материалдық емес активтер және дайын өнім |
E |
айналым капиталы және кассадағы ақша-қаражаттар |
19 |
Ұзақ мерзім бойы пайдаланылатын (1 жылдан артық), өзінің заттай формасын сақтай отырып, құнын дайын өнімге біртіндеп аударатын еңбек құралдары қалай аталады: |
A |
негізгі құралдар |
B |
айналым құралдары |
C |
материалдық емес активтер |
D |
еңбек ресурстары |
E |
амортизация |
20 |
Негізгі құралдар қалай бөлінеді: |
A |
өндірістік және өндірістік емес |
B |
айналым қоры және айналмалы қорлар |
C |
ұзақ мерзімді және қысқа мерзімді |
D |
моральды және материалды |
E |
бастапқы және ағымды |
