- •Қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі қ.И. СӘтбаев атындағы қазақ ұлттық техникалық университеті
- •1.4. Постреквизиттер
- •Студенттің пәндік
- •5В070600 – «Геологиялық барлау» мамандығы үшін
- •Алматы 2012
- •Аңдатпа
- •1 Пәннің оқу бағдарламасы – syllabus
- •Оқытушы туралы мәліметтер:
- •1.2 Пән туралы мәліметтер
- •Пререквизиттер
- •1.5 Пәннің қысқаша мазмұны
- •Тапсырмалардың түрі және оларды орындау мерзімі
- •1.7 Әдебиеттер тізімі
- •1.8 Білімді бақылау және бағалау
- •Модульдар мен аралық аттестация бойынша бақылау жүргізуге арналған сұрақтар тізімі.
- •1.9 Курстың саясаты мен процедурасы:
- •2. Негізгі таратылатын материалдар мазмұны
- •2.1 Курстың тақырыптық жоспары
- •2.2 Дәрістік сабақ конспектілері
- •1 Дәріс тақырыбы.
- •2 Дәріс тақырыбы
- •1. Кәсіпорын – шаруашылықты жеке жүргізетін субъект және нарықтық қатынастардың негізгі жүргізушісі. Кәсіпорындар қалыптастырудың негізгі қағидалары. Кәсіпорынның басты міндеттері және функциялары.
- •3. Банкроттықтың түсінігі және белгілері. Банкроттық және дағдарыс кезіндегі кәсіпорындарды қайта құру және басқару.
- •2. Кәсіпорынның түрлері мен ұйымдық құрылымдары.
- •3 Дәріс тақырыбы
- •4 Дәріс. Кәсіпорынның негізгі капиталы
- •5 Дәріс. Шикізат, материалдық және отын-энергетикалық ресурстар
- •6 Дәріс. . Айналым капиталы
- •7 Дәріс. Еңбек ресурстары
- •1.Еңбек нарығы: мәні және қызмет ету механизмі. Кәсіпорынның еңбек ресурстары, олардың құрамы және құрылымы, қалыптастыру көздері. Кадрлардың құрамы және құрылымы.
- •2. Жұмысшылардың еңбек ақы жүйелері және формалары. Мамандардың, жұмыскерлердің, басшылардың еңбек ақысын ұйымдастыру.
- •9 Дәріс. Кәсіпорынның инвестициялық және инновациялық саясаты
- •10 Дәріс. Өнімді өткізу және өндіріс шығындары
- •1. Шығындар түсінігі, түрлері және құрамы, тұрақты және өзгермелі шығындар. Кәсіпорынның шығындарын құрайтын шығындар жіктелуі. Кәсіпорындағы шығындар құрамы.
- •2. Шығындарды есепке алу нақты мен нормативтік әдістері.. Өнімнің өзіндік құнын азайтудың мәні, көздері және факторлары.
- •11 Дәріс. Кәсіпорынның маркетингтік және өндірістік қызметі
- •12 Дәріс. Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету
- •2. Өнімнің, жұмыстың және қызметтердің баға түрлері. Кәсіпорындағы баға құрудың механизмі. Нарықтық экономика жағдайындағы бағаны мемлекеттік реттеу.
- •13 Тақырып. Табыс және өндіріс рентабельділігі
- •1. Табыс – кәсіпорынның шаруашылық қызметінің қаржылық нәтижесінің жиынтық көрсеткіші ретінде. Табыстар түрлері. Кәсіпорынның табысын бөлу тәртібі.
- •2. Өндіріс рентабелділігі – кәсіпорын жұмысының тиімділік көрсеткіші ретінде. Рентабельділік деңгейін көтеру жолдары.
- •14 Тақырып. Кәсіпорын қаржысы
- •Тақырып 1. Қазақстан Республикасы экономикасының даму сипаттамасы
- •Тақырып 2. Экономиканы мемлекеттік реттеу
- •Тақырып 3. Кәсіпорын шаруашылық объектісі ретінде
- •Тақырып 4. Өндірістің экономикалық және әлеуметтік тиімділігі
- •Тақырып 5. Кәсіпорынның негізгі капиталы
- •Тақырып 6. Шикізат, материалдық және отын энергетикалық ресурстар
- •Тақырып 7. Айналым капиталы
- •Тақырып 8. Еңбек ресурстары
- •Тақырып 10. Кәсіпорынның инвестициялық және инновациялық саясаты
- •Тақырып 11. Өнімді өткізу және өндіріс шығындары
- •Тақырып 12. Кәсіпорын маркетингтік және өндірістік қызметі
- •Тақырып 13. Өнімнің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету
- •Тақырып 14. Табыс және өндіріс рентабельділігі
- •Тақырып 15. Кәсіпорын қаржысы
- •2.4 Оқытушылардың жетекшілігімен орындалатын студенттердің өздік жұмыстары бойынша өткізілетін сабақтардың жоспары (соөж)
- •Курстық жұмыстардың тақырыптары
- •Бақылау жұмысы сұрақтары:
- •Өздік бақылау үшін тест сұрақтары
- •. Курс бойынша емтихан сұрақтары
- •Глосарий
- •Әдебиеттер тізімі
. Курс бойынша емтихан сұрақтары
1 Өндірістік кәсіпкерлік дегеніміз не?
Коммерциялық кәсіпкерлік дегеніміз не?
Қаржылық кәсіпкерлік дегеніміз не?
Өндіріс бағадарламасы қандай жағдайларға байланысты анықталады?
Өндіріс көлемі қандай көрсеткіштермен сипатталады және оларды анықтау формулалары
Өндірісті ұйымдастыру түрі дегеніміз не, оның түрлері?
Жеке дара өндіріс түрі, оның ерекшеліктері?
Өндірістің сериялық түрі, оның ерекшеліктері?
Жаппай өндіріс түрі, оның ерекшеліктері?
Өндірісті мамандандарудың түрлері
Өнеркәсіп өндірісінде қиыстыру мағынасы мен мәні
Өндірісті шоғырландыру дегеніміз не?
Венчурлық немесе тәукелдік қаржыландыру
Тікелей және портфельді инвестиция (қоржынды)
Құнды қағаз портфелін басқарудың әдістері
Инновацияға жұмсалған шығындар
Кәсіпорынның өндіріс қоры дегеніміз не, оның түрлері
Тозу дегеніміз не, оның түрлері мен есептеу формулалары
Қорқайтарымдылық, қорсиымдылық мағынасы
Айналым қаржылары (капиталы) түсінігі
41. Аяқталмаған өндіріс дегеніміз не?
Материалдық ресурстардың мөлшер шығыны дегеніміз не?
Шығын, шығын мөлшері
Айналым құралын жоспарлағанда және оған деген қажеттілікті анықтау әдісі
Айналым құралын мөлшерлеу дегеніміз не?
Еңбек ресурстары дегеніміз не?
Еңбекті мөлшерлеу, оның талдау әдістері?
Еңбек сиымдылығы дегеніміз не?
Еңбекақы төлеудің түрлерін ата
Тарифтік еңбекақы мөлшері дегеніміз не?
Мерзімді еңбекақы төлеу дегеніміз не?
Үдемелі – кесімді еңбекақы төлеу жүйесі дегеніміз не?
Аккордты кесімді еңбекақы төлеу дегеніміз не?
Жанама кесімді еңбекақы төлеу түрі дегеніміз не?
Кесімді еңбекақы төлеу дегеніміз не?
Нақтылы еңбекақы дегеніміз не?
57. Көрсетілген еңбекақы дегеніміз не?
Глосарий
Кәсіпкерлікті мемлекеттік реттеу - бұл кәсіпкерлікті тұрақты дамыту мақсатында мемлекеттің оны – экономикалық, саяси, ұйымдастырушылық құқықтық және әлеуметтік тұрғыдан қолайлы ортамен қамтамасыз ету жүйесі.
Экономиканы мемлекеттік басқару - бұл ел экономикасының тек мемлекеттік секторындағы шаруашылық жүргізуші субъектілеріне қатысты қоғамдағы экономикалық үрдістерге мемлекеттік органдардың тікелей немесе нақтылы әсер етуі.
Экономикадағы мемлекеттік патернализм – экономикалық көмек көрсету атымен тиімсіз жұмыс істейтін, ретабельсіз кәсіпорындарда іс жүзінде олардың экономикалық күйреуіне жол беретін мемлекеттің экономикалық саясаты.
Мемлекеттік реттеу нысандары – бұл экономиканың тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ететін қоғамның экономикалық, әлеуметтік өмірінің салалары, сфералары, аймақтары, шаруашылық құрлымдары, үрдістері, құбылыстары және жағдайлары.
Стагфляция – тоқыраудың инфляциямен қатар дамуымен сипатталатын ел экономикасының жағдайы.
Мемлекет қызметі – бұл мемлекеттің қоғам өміріндегі рөлін белгілейтін міндеттері мен іс-әрекеттерінің жиынтығы.
Мемлекеттің экономикалық саясаты – бұл халықтың тұрмыстық жағдайын қажетті деңгейде жеткізуді және оның экономикалық өсуін қамтамасыз ететін қоғамның дамуындағы әлеуметтік-экономикалық үрдістерді реттеу, тәртіпке келтіру және қолдауға бағытталған мемлекеттік органдармен атқарылатын шаралар жиынтығы.
Нарықтық шаруашылық жағдайында экономиканы мемлекеттік реттеу - бұл ағымдағы әлеуметтік-экономикалық жүйенің өзгеруші шарттарға бейімделуін, экономиканың тұрақтылығы мен дамуын қамтамасыз ету мақсатындағы заң шығарушылық, орындаушылық және бақылаушылық сипаттағы мемлекеттік құқық қорғаушы органдармен және қоғамдық ұйымдармен жүзеге асырылатын мемлекеттік шаралар жүйесі.
Экономиканы мемлекеттік реттеудің міндеттері - экономикалық қатынастарды реттеу барысында билік органдарының алдына қойылатын мақсаттық шарттар жиынтығы.
Өндірістік кәсіпкерлік – бұл түріне өндіріс тауарларын өндіруге бағытталған, өнімді тұтынушыларға сату жұмыстарын орындау, қызмет көрсету, ақпарат ұсыну жатады. Сонымен қатар, өндіріс міндетінде негізгі мақсаттан, атап айтқанда өндірістік ресурстармен қамтамасыз етілуінен басқа: өнімді сақтау, тасымалдау, өткізу және т.с.с. қосымша қызметтер кәсіпорынның негізгі міндетін толықтырады.
Коммерциялық кәсіпкерлік – бұл түріне негізінен тауар-ақша және тауар айырбастау міндетіндегі операцияларды жатқызуға болады. Мысалы, тауарды сатып алу барысында сатудың төмендегідей негізгі коммерциялық кезеңдері анықталады:
• тауардың (қызметтің) түрін таңдау;
• жоғары сапалы тауарға сатып алу бағасын белгілеу;
• өндірген тауарға деген сұранысын бағалау.
Қаржылық кәсіпкерлікте сатып алу және сату объектісі ретінде құнды қағаздарды (акциялар, облигациялар, вексельдер, кепілдіктер және т.б.), валютаны, ақшаны жатқызуға болады.
Келтірілген шығындар – белгілі бір мерзім ішінде ағымдағы және күрделі қаржы салымдарының өндірістік шараларға бағытталған шығындардың белгіленген шығындарды салыстырғандағы қосындысын (Тн немесе жыл ішінде) атайды.
