Билет № 4

1. Татар милли музыка сәнгате турында сөйләгез.

2. Тәрҗемә итегез.

София Гобәйдуллина әсәрләре 50 нче еллар ахырында ук чит илләрдә, шулай ук Германиядә дә инде билгеле була. 70 нче елларга ук камера музыкасы остасы булып таныла. София Гобәйдуллинаны тамашачылар кинофильмнарга музыка язган композитор буларак та беләләр. “Маугли”, “Балаган”, “Чучело”, “Вертикаль” фильмнарына музыканы ул иҗат иткән. Шул ук вакытта ул симфоник оркестр өчен әсәрләр иҗат итә. Атаклы скрипкачы Кремер София Гобәйдуллинаның әсәрләре белән бөтен җир шарын әйләнә. Нью-Йорк, Бостон, Париж, Берлин, Франкфурт-на-Майне, Мюнхен, Лондон, Варшава, Австрия, Чехия, Словакия тамашачыларын таң калдыра. Аның музыкасын һәр җирдә аягүрә басып сәламлиләр. Композитор Германиядә яши.

3. Схема буенча диалог төзегез.

• Сорау

• Җавап

• гаҗәпләнү, өстәмә сорау

• аңлату

• сорау

• җавап, тәкъдим.

4. Кушма җөмлә төрләрен әйтегез. Җыючы, каршы куючы, бүлүче теркәгечләр белән өч җөмлә төзегез.

5. Спроси у друга:

1. какую музыку он любит слушать;

2. какие песни он любит слушать;

3. какую музыкальную группу он часто слушает;

4. какую музыку любят его родители;

5. любит ли он сам петь песни;

6. каких татарских певцов и какие музыкальные группы он знает.

Билет № 5

1. Композитор Александр Ключарев турында сөйләгез.

2. Тәрҗемә итегез.

Зилә Сөнгатуллина – бөек шәхес.

Зилә Сөнгатуллина – татар халкының бөек талантлы шәхесе. Ул – опера җырчысы, ул – эстрада җырчысы, ул – җыр профессоры. Ул татар сәхнәсендә генә түгел, башка илләрдә дә тамашачы ихтирамын казанды.

Зилә Сөнгатуллна Европа илләрендә, Америка Кушма Штатларында классик опера арияләрен башкара. Гастрольләрдә Зилә Сөнгатуллина татар операсын, татар халык җырларын онытмый. Швейцариядә ул алты телдә җырлый. Төп җырлар, әлбәттә, татарныкы.

Муса Җәлил исемендәге опера һәм балет театрында Зилә режиссер Нияз Даутов белән эшли. Бу Зилә өчен бәхетле еллар. Нияз Даутов җитәкчелегендә ул 25 партия җырлый. Зилә Сөнгатуллина җырлаган төп партияләрне санап чыгу мөмкин түгел:

“Отелло” да – Дездемона, “Травиата” да – Виолетта рольләрен башкара.

3. Сәнгать вәкилләренең исемнәрен таблицага тутырыгыз.

Композиторлар Җырчылар Рәссамнар Артистлар

Александр Ключарев, Илһам Шакиров, Әлфия Авзалова, Харис Якупов, Шәүкәт Биктимеров, Салих Сәйдәшев, Нәҗибә Ихсанова, Җәүдәт Фәйзи, Ренат Ибраһимов, Сара Садыйкова, Бакый Урманче, Рөстәм Яхин, Хәйдәр Бигичев, Мансур Мозаффаров, Алсу Гайнуллина, Илдар Зарипов, Лотфулла Фәттахов, Зәйнәп Фәрхетдинова, Зөфәр Билалов, Гөлнара Тимерҗанова, Луиза Батыр-Болгари, Салават Фәтхетдинов, Зилә Сөнгатуллина, Равил Шәрәфиев.

4. Бирелгән җөмләләрдән сыйфат фигыльләрне табыгыз.

1. Карбыз бушатучы малай бик көчле иде.

2. Үзе эшләп тапкан акча Надирга бик кадерле булды.

3. Ул җырлаячак романс тамашачыга таныш түгел.

4. Ятлыйсы шигырьне без 8 нче сыйныфта өйрәндек.

5. а) убедите друга сходить на концерт и познакомиться с популярными татарскими певцами.

б) скажите другу о том, что:

- классическая музыка успокаивает нервную систему;

- от громкой музыки быстро устает голова.