Беларуская дыялекталогія

Дыялектная мова i літаратурная мова – дзве формы існавання нацыянальнай мовы. Адзінства беларускай дыялектнай мовы ў асноўных лексіка-граматычных катэгорыях. Сувязь паміж рознымі ўзроўнямі дыялектнай мовы i ix узаемная абумоўленасць.

Групоўка беларускіх гаворак. Асноўныя прынцыпы, на якіх заснавана групоўка (этнагенетычны i культурна-гістарычны).

Фанетычныя, марфалагічныя, сінтаксічныя i лексічныя рысы паўночна-ўсходняга i паўднёва-заходняга дыялектаў беларускай мовы.

Сярэднебеларускія (пераходныя) i палескія гaвopкi, тэрыторыя пашырэння i ix моўныя асаблівасці.

Роля беларускіх гаворак у фapмipaвaнні сучаснай беларускай літаратурнай мовы.

Лінгвістычная гeaгpaфiя. Тыпы лінгвістычных атласаў. «Дыялекталагічны атлас беларускай мовы», «Лексічны атлас беларускіх народных гаворак», ix змест i значэнне ў вывучэнні беларускай дыялектнай мовы.

Дыялектная лексікаграфія i фразеаграфія.

Параўнальная граматыка усходнеславянскіх моў

Усходнеславянскія мовы, ix месца сярод індаеўрапейскix. Агульная характарыстыка развіцця ўсходнеславянскіх моў.

Спецыфічныя асаблівасці гукавой cicтэмы мовы ўсходніх славян у параўнанні з агульнаславянскай i стараславянскай.

Параўнальная характарыстыка фанетычнай сістэмы сучасных усходнеславянскіх моў. Спецыфічныя фанетычныя асаблівасці беларускай мовы ў параўнанні з рускай i ўкраінскай.

Гістарычная агульнасць марфалагічнай сістэмы ўсходнеславянскіх моў. Марфалагічныя адрозненні ва ўсходнеславянскіх мовах (на матэрыяле ўcix часцін мовы).

Сінтаксічныя адрозненні ва ўсходнеславянскіх мовах (на прыкладзе словазлучэння, простага i складанага сказаў).

Гісторыя беларускай літаратурнай мовы

Францыск Скарына – выдатны беларускі першадрукар i асветнік XVI ст., яго роля ў развіцці беларускай мовы i культуры. Мова старажытных беларускіх летапісаў.

Кнігадрукаванне на Беларусі ў другой палове XVI – пачатку XVII стст. (друкарская дзейнасць Сымона Буднага, Васіля Цяпінскага, Івана Фёдарава, Пятра Мсціслаўца, братоў Мамонічаў), яго роля ў развіцці беларускай літаратурнай мовы.

Мова старажытных беларускіх справавых тэкстаў.

Роля В. Дуніна-Марцінкевіча, Ф. Багушэвіча, Я. Купалы, Я. Коласа ў развіцці сучаснай беларускай літаратурнай мовы.

«Беларуская граматыка для школ» Б. Тарашкевіча (1918) i яе роля ў нармалізацыі беларускай літаратурнай мовы.

Інфармацыйна-метадычная частка Асноўная літаратура

1. Беларуская граматыка: у 2-х ч. Ч.1. / АН БССР, Ін-т мовазнаўства імя Я. Коласа. – Мінск, 1985.

2. Беларуская граматыка: у 2-х ч. Ч.2. Сінтаксіс / АН БССР, Ін-т мовазнаўства імя Я. Коласа. – Мінск, 1986.

3. Беларуска-рускі слоўнік: звыш 15000 слоў / уклад. І.Л. Капылоў, І.Я. Ялынцава. – Мінск: Современная школа, 2011. – 400 с.

4. Белорусско-русский словарь: более 15000 слов / сост. Е.Н. Анисим, О.В. Мицкевич. – Минск: Современная школа, 2011. – 352 с.

5. Беларускі арфаграфічны слоўнік / Нац. акад. навук беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы; уклад. Л.П. Кунцэвіч, І.У. Кандраценя; пад рэд. А.А. Лукашанца. – Мінск: Беларус. навука, 2009. – 695 с.

6. Бурак, Л.І. Пунктуацыя беларускай мовы / Л.І. Бурак; 3-е выд. – Мінск, 1982.

7. Бурак, Л.І. Сучасная беларуская мова: Сінтаксіс. Пунктуацыя / Л.І. Бурак. – Мінск, 1987.

8. Камароўскі, Я.М. Сучасная беларуская арфаграфія / Я.М. Камароўскі. – Мінск, 1985.

9. Камароўскі, Я.М. Сучасная беларуская мова / Я.М. Камароўскі, В.П. Красней і інш.; 2-е выд. – Мінск, 1995.

10. Крывіцкі, А.А. Практыкум па фанетыцы беларускай мовы / А.А. Крывіцкі, А.І. Падлужны. – Мінск, 1989.

11. Крывіцкі, А.А. Фанетыка беларускай мовы / А.А. Крывіцкі. – Мінск, 1984.

12. Лексікалогія сучаснай беларускай літаратурнай мовы / АН Беларусі, Iнстытут мовазнаўства імя Я.Коласа. – Мінск, 1994.

13. Лепешаў, І.Я. Фразеалогія сучаснай беларускай мовы / І.Я. Лепешаў. – Мінск, 1998.

14. Ляшчынская, В.А. Сучасная беларуская мова: фразеалогія: вучэб. дапам. / В.А. Ляшчынская. – Мінск, 2010.

15. Правілы беларускай арфаграфіі і пунктуацыі. 2-е выд., стэр. – Мінск: Нац. цэнтр прававой інфарм. Рэсп. Беларусь, 2010. – 144 с.

16. Рагаўцоў, В.І. Гісторыя мовазнаўства / В.І. Рагаўцоў. – Магілёў, 2005.

17. Рагаўцоў, В.І. Агульнае мовазнаўства / В.І. Рагаўцоў. – Магілёў, 2006.

18. Старасценка, Т.С. Стылістыка тэксту / Т.С. Старасценка. – Мінск, 2007

19. Сучасная беларуская літаратурная мова: Лексікалогія. Фанетыка. Арфаграфія. 3-е выд. – Мінск, 1993.

20. Сучасная беларуская літаратурная мова: Марфалогія. – Мінск, 1997.

21. Сучасная беларуская літаратурная мова: Практычныя заняткі. 3-е выд. – Мінск,1995.

22. Сямешка, Л.І. Курс беларускай мовы / Л.І. Сямешка, І.Р. Шкраба, З.І. Бадзевіч. – Мінск, 1996.

23. Шкраба, І. Лексікалогія: тэарэтычна-практычны курс / І. Шкраба. – Мінск, 2012.

24. Шуба, П.П. Сучасная беларуская мова: Марфаналогія. Марфалогія / П.П. Шуба. – Мінск, 1987.

25. Шумчык, Ф.С. Марфалагічная стылістыка беларускай мовы / Ф.С. Шумчык. – Мінск, 2007.

26. Шумчык, Ф.С. Сінтасічная стылістыка беларускай мовы / Ф.С. Шумчык. – Мінск, 2008.

27. Юргелевіч, П.Я. Курс сучаснай беларускай мовы з гістарычнымі каментарыямі / П.Я. Юргелевіч. – Мінск, 1974.

28. Янкоўскі, Ф.М. Сучасная беларуская мова / Ф.М. Янкоўскі. – Мінск, 1984.

29. Янкоўскі, Ф.М. Беларуская фразеалогія / Ф.М. Янкоўскі. – Мінск, 1981.

30. Яўневіч, М.С. Сінтаксіс сучаснай беларускай мовы / М.С. Яўневіч, П.У. Сцяцко. – Мінск, 2006.