Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Kazakhsky_yazyk_metodichka_PZ_2semestr_2012-13g...doc
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
3 Мб
Скачать
☆

Практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау

Мамандығы: жалпы медицина, стоматология

Пәні: Қазақ тілі

Кафедра: Тілдер

Курс І

№ 27 тақырып: Толықтауыш. «Тірек-қимыл жүйесі» мәтіні.

Құрастырушы: аға оқытушылар Сәбитбекова М.М., Ербатыр Б.Ө.,

Абдуллина Л.Н., оқытушы Утаргалиева Ш.Ш.

Ақтөбе 2010 ж.

Кафедра отырысында бекітілген

«02» қыркүйек 2010 ж.

№ 1 хаттама

Кафедра (курс) жетекшісі ____________________

Тақырыбы: Толықтауыш. «Тірек-қимыл жүйесі» мәтіні.

Мақсаты: Толықтауыштың негізгі белгілері туралы түсінік бере отырып, жаттығу жұмыстары арқылы бекіту.

Тақырыптың негізгі (мәселелері) сұрақтары:

1. Толықтауыш деген не?

2. Негізгі белгілері қандай?

Толықтауыш – сөйлемде іс-оқиғаны заттық мағына жағынан сипаттайтын тұрлаусыз мүше.

Негізгі сұрақтары: кім? не? кімге? неге? кімді? нені? кімді? неде? кім жайында? не жайында? кімнен? неден? кіммен? немен? кім туралы? не туралы? кім жөнінде? т.б.

Толықтауыштың негізгі белгілері:

  1. Тұлғалық жағынан: а) барыс , табыс, шығыс және көмектес септіктерінің жалғаулары жалғанған сөздер болады; б) толық мағыналы сөзден кейін туралы, жөнінде, жайында деген септеулік шылаулардың бірі қосақталып тұрады.

  2. Заттық мағынаға ие болады.

  3. Негізгі сұраулы аталған септіктердің кім? не? түбірлес сұраулары болады.

  4. Байланысу түрі – меңгеру және жанасу.

1 - жаттығу. Берілген сөз тіркестерін қатыстырып сөйлем құрастырыңыз.

Шеберлікке үйрету, Әдиге білдіру, ойларын білдіру, бригадаға ауыстыру, көруге ынтығу, сөзге жауап қату, мінезді өзгерту, жиналысты басқару, мамандыққа баулу, жауырынынан қағу, Әдимен келісу, өмірден көру, балаларға айту, мамандықты игеру, бізбен сөйлесу, машинаға кезігу, жұмыспен танысу, сіздерде жоқ, оларға қызық, жайылымды аралау.

2 - жаттығу. Мақал-мәтелдерді оқып, мазмұнымен танысыңдар. Толықтауыштық қатынастағы сөз тіркестерін көрсетіңіз.

Ел үмітін ер ақтар. Ер мойнында қыл арқан шірімес. Ерді намыс өлтірер, қоянды қамыс өлтірер. Балуанға оң-терісі бірдей. Болат қайнауда шынығады, батыр майданда шынығады. Жүк ауырын нар көтереді. Ат басына күн туса, ауыздығымен су ішер, ер басына күн туса, етігімен су кешер. Жігіт жолдасынан белгілі. Жауға жаныңды берсең де, сырыңды берме. Ер елімен жақсы, жер кенімен жақсы.

3-жаттығу. Мәтін бойынша жаңа сөздер мен сөз тіркестерімен танысып, жаттап алыңыз.

ішкі – внутренний қорғау – защищать, охранять

өзара – между собой буын қалтасы – суставная сумка

сіңір – сухожилие омыртқа жотасы – позвоночный столб

икемделу – приспособиться жілік – трубчатая кость

қуыс – полость, пустота тірек – опора

табан сүйегі – кости стопы жұқа - тонкий

4 - жаттығу. Төменде берілген мәтінді мәнерлеп оқып, мазмұнын айтыңыз. Толықтауыштарды тауып, астын сызыңыз.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]