Рмқк «марат оспанов атындағы батыс қазақстан мемлекеттік медициналық университеті» практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау

Мамандығы: жалпы медицина, стоматология

Пәні: Қазақ тілі

Кафедра: Тілдер

Курс І

№ 47 тақырып: Лексикалық жаттығулар. «Тамақтан улану» мәтіні.

Құрастырушы: аға оқытушылар Сәбитбекова М.М., Ербатыр Б.Ө.,

Абдуллина Л.Н., оқытушы Утарғалиева Ш.Ш.

Ақтөбе 2010 ж.

Кафедра отырысында бекітілген

«02» қыркүйек 2010 ж.

№ 1 хаттама

Кафедра (курс) жетекшісі ____________________

Тақырыбы: Лексикалық жаттығулар. «Тамақтан улану» мәтіні.

МАҚСАТЫ: Мәтінмен жұмыс арқылы өткен материалдарды еске түсіріп, пысықтау. Сөздік қорын байыту.

ТАҚЫРЫПТЫҢ НЕГІЗГІ (МӘСЕЛЕЛЕРІ) СҰРАҚТАРЫ:

1. Тіркес түрлері

2. Сөйлем түрлері.

3. Сөйлем мүшелері.

1 – жаттығу. «Тамақтан улану» мәтіні бойынша төмендегі сөздерді жаттап алыңыз.

У – яд бірден – сразу

улану – отравление жұқпайтын – незаразный

ұтымды – выигрышный тікелей – напрямую

зардап шеккендер – пострадавшие құсық – рвота

қалдық – остаток іске асыру – осуществить

таралу – распространяться

2 - жаттығу. Берілген сөз тіркестерін орыс тіліне аударыңыз.

Ауру адам, сау адам, жұқпалы ауру емес, зиянды зат, улы зат, ауру белгісі, инкубациялық кезең, эпидемиологиялық жалғасы, тағам бөлімі, арнайы тексеру, мұқият тексеру, аурудың алдын алу, жауапты адам, улануды жою, күдікті ас, жедел хабарлау.

3 –- жаттығу. Оқып шығып, жақты және жақсыз сөйлемдерді табыңыз.

1. Жәнібек жер астына жасаған саяхатын айтып берді. Біз аузымызды ашып, аңқидық та қалдық. 2. Балаларын жетелеген өзге үлкен адамдар вагон ішіне орналасып жатыр Оларды байқап тұрған Төлептің шыдамы таусылды.

- Жоқ, балам, ол вагонға бізге отыруға болмайды. Сен, Төлеп, түсінемісің? Алдыңғы вагонға отыруға біздің қақымыз жоқ қой.

- Неге, әке?

Оның бұл сұрауына вагонның сыртындағы үш сөз жауап беріп тұр еді. Ол – «Оқу озаттары үшін» деген жазу болатын. Әкесінің ол вагонға отырмау себебі Төлепке енді ғана түсінікті болды.

4 - жаттығу. «Қалақай жапырақтары», «Алой» мәтіндеріне байланысты 5 сөйлем құрып, сөйлем мүшелеріне талдаңыз.

5 - жаттығу. Есімді тіркестерді қатыстырып 4 сөйлем жазыңыз. Баяндауыштарын көрсетіп, қай сөз табынан екенін анықтаңыз.

ҚОЛДАНАТЫН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. М. Ә. Қараев «Қазақ тілі», Алматы, «Ана тілі», 1993 ж., 179 бет.

2. Б. Ж. Доскеева «Қазақ тілі», Мед.ЖОО арналған, А., «Қайнар», 2002, 91-92 беттер.

3. Бектурова А.Ш. Казахский язык для всех: учебник/ А.Ш.Бектурова, Ш.К.Бектуров. – Алматы: Атамұра, 2004ж. – 720 с.

4. Берікұлы Н. Қолданбалы қазақ тілі: оқу құралы/Н.Берікұлы, Ж.С.Есқарина. – Ақтөбе, 2005ж. – 320 б.

5. Қазақ тілі: оқу құралы/Мурзалина Б. ж.б. – Алматы: Ана тілі, 2003ж, - 264 б.

6. Оразақынова Н.А. Қазақ тілі (Сөзжасам. Морфология): оқу-әдістемелік/ Н.А. Оразақынова. – Алматы: Арыс, 2004, -176 б.

7. Күзекова З.С. Қазақ тілі: практикалық курсы/З.С. Күзекова. – Алматы, 2003ж.

БАҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ:

1. Сөз тіркесі.

2. Жай сөйлемнің айтылу мақсатына қарай түрлері.

3. Сөйлем мүшелері.

4. Жай сөйлемдердің сөйлем мүшелеріне қарай бөлінуі.