Рмқк «марат оспанов атындағы батыс қазақстан мемлекеттік медициналық университеті» практикалық сабақтарға арналған әдістемелік нұсқау

Мамандығы: жалпы медицина, стоматология

Пәні: Қазақ тілі

Кафедра: Тілдер

Курс І

№ 69 тақырып: Мақсат бағыныңқылы сабақтас сөйлем. «Дәрілік өсімдіктер» мәтіні.

Құрастырушы: аға оқытушы Сәбитбекова М.М.,

оқытушы Молдашева Л.З.

Ақтөбе 2010 ж

Кафедра отырысында бекітілген

«02» қыркүйек 2010 ж.

№ 1 хаттама

Кафедра (курс) жетекшісі ____________________

ТАҚЫРЫБЫ: Мақсат бағыныңқылы сабақтас сөйлем. «Дәрілік өсімдіктер» мәтіні.

МАҚСАТЫ: Мақсат бағыныңқылы сабақтас құрмалас туралы мәлімет бере отырып, жаттығулар орындау барысында бекіту.

ТАҚЫРЫПТЫҢ НЕГІЗГІ (МӘСЕЛЕЛЕРІ) СҰРАҚТАРЫ:

1. Мақсат бағыныңқылы сабақтас дегеніміз не?

2. Мысал келтіріңіз.

Бағыныңқысы басыңқыдағы істің мақсатын білдіретін сабақтастың түрін м а қ с а т

б а ғ ы н ы ң қ ы л ы сабақтас дейміз.

Мақсат бағыныңқылы сабақтас не мақсатпен? не етпек болып? не үшін? неге? деген сұрақтарға жауап береді.

1 – жаттығу. Бағыныңқы сөйлемдерінің ыңғайына қарай мақсат бағыныңқылы сабақтас құрмалас сөйлем жасаңыз.

1. Хамит Кенжебекті Ақмолаға апарып салу үшін, ... (А. Ханг.). 2. Өткен жазда бір жаңалық ашпақ болып, ... («Қаз. әдеб.» газ.). 3. Оны тезірек көргім келіп, ... (С. М.). 4. Бозбала қысылып қалмасын деп, ... (М. Ә.). 5. Үй дымқыл болмас үшін, ... (С. М.). 6. Өзеннің басқа жерінен өткен Хакім Қалендікіне соға кетпекші болып, ... (Х. Ес.). 7. Бос жатқан тіке жолда жаудың тосқауылына кездесіп қалу қаупінен аулақ болу үшін, ... (Б. Мом.).

2 – жаттығу. «Дәрілік өсімдіктер» мәтіні бойынша кездесетін жаңа сөздерді жаттап алыңыз, 5 сөйлем құрыңыз.

кептіру – высушивание	мекеме – учреждение
қорық – заповедник	таңқурай – малина
дәрілік бақ-бақ – одуванчик лекарственный	қарақат – смородина
қырмызыгүл – календула	итмұрын – шиповник
саз мүкжидегі – клюква болотная	тірек – опора
сән – красота, мода, наряд	нәр – пища

3 – жаттығу. «Дәрілік өсімдіктер» мәтіні бойынша кездесетін төмендегі сөз тіркестерін оқытушының көмегімен орыс тіліне аударыңыз.

Түрлі ауруларды емдеу, алдын-ала сақтандыру, дәрі дайындау, дәрілік өсімдіктерді пайдалану, шипалық қасиет, өте ерте, өте ерте заман, ерте заманнан белгілі, өсімдіктерді жинау, өсімдіктерді кептіру, өсімдіктерді сақтау, ғылыми мекемелер, жоғарғы оқу орындары, ботаника бақтары, зерттеумен шұғылдану, 6 мыңға жуық, өсімдіктердің құрамында, адам ағзасында, витамин азайғанда.

ОҚЫТУ ӘДІСТЕРІ: түсіндіру, сұрақ-жауап, аударма.

ҚОЛДАНЫЛАТЫН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. М. Ә. Қараев «Қазақ тілі», Алматы, «Ана тілі», 1993 ж., 179 бет.

2. Б. Ж. Доскеева «Қазақ тілі», Мед.ЖОО арналған, А., «Қайнар», 2002, 91-92 беттер.

3. Бектурова А.Ш. Казахский язык для всех: учебник/ А.Ш.Бектурова, Ш.К.Бектуров. – Алматы: Атамұра, 2004ж. – 720 с.

4. Берікұлы Н. Қолданбалы қазақ тілі: оқу құралы/Н.Берікұлы, Ж.С.Есқарина. – Ақтөбе, 2005ж. – 320 б.

5. Қазақ тілі: оқу құралы/Мурзалина Б. ж.б. – Алматы: Ана тілі, 2003ж, - 264 б.

6. Оразақынова Н.А. Қазақ тілі (Сөзжасам. Морфология): оқу-әдістемелік/ Н.А. Оразақынова. – Алматы: Арыс, 2004, -176 б.

7. Күзекова З.С. Қазақ тілі: практикалық курсы/З.С. Күзекова. – Алматы, 2003ж.

БАҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ:

1. Берілген сөйлемдерді аяқтаңыз:

1. Ол өз ойын айтқысы келіп, ..... 2. Малды қарайын деп, ..... 3. Алыстан келгендермен амандаспақ болып, ..... .

2. Мақсат бағыныңқылы сабақтас құрмалас дегеніміз не?

3. Берілген сөз тіркестерімен мақсат бағыныңқылы сөйлемдер құрыңыз:

дәрі дайындау, өсімдіктерді сақтау, өсімдіктердің құрамында, ботаника бақтары, витамин азайғанда, адам ағзасында.