Зертханалық жұмыс №26

Тақырыбы: Файлдармен жұмыс.

Мақсаты: Файлдармен жұмыс істеу тәсілдерін меңгерту

Теориялық мәліметтер

Мысал, қарапаыйм тексттік файлдан деректер енгізу

procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);

begin

OpenDialog1.Filter := 'Текст|*.txt';

end;

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);

var

f: TextFile; // файл

fName: String[80];

buf: String[80];

begin

if not OpenDialog1.Execute

then exit;

fName := OpenDialog1.FileName;

Form1.Caption := fName;

AssignFile(f, fName);

try

Reset(f);

except

on EInOutError do

begin

ShowMessage('Ошибка доступа к файлу '+

fName);

exit;

end;

end;

while not EOF(f) do

begin

readln(f, buf);

Memo1.Lines.Add(buf);

end;

CloseFile(f);

end;

Тапсырмалар.

1 Көпжолдық өрісте тексттік жұмысты басқаратын қосымшаны құрыңдар. Екі жалауша алмастыру буферімен және шрифт түсін өзгерту мүмкіндіктерін рұқсат етеді немесе рұқсат бермейді. Бастапқы жұмыста фрагменттермен жұмыс істеуге рұқсат беріледі.

«Копировать» және «вырезать» батырмаларына қатынауға болады, егер текстте ерекшеленген текст болса. «Вставить» батырмасы, егер алмастыру буферінде мәндер бар болса. Ал, барлық батырмалар белсенді болмаған жағдайда, алмастыру буфері бос болу қажет. Радиобатырмарлар белсенді, егер шрифт текстінде белгі болса. Алмастыру буферімен жұмысты Memo объектінің әдісі арқылы жасауға болады:

CopyToClipboard - ерекшеленген фрагментті буферге көшіру

CutToClipboard - ерекшеленген фрагментті буферге өшіру (вырезка)

PasteFromClipboard - ерекшеленген фрагментті буферге қою

Текст фрагменттің ерекшеленгенін Memo объектінің OnMouseUp қасиеті арқылы білуге болады. Берілген әдісті тексеруге болады SelLength – ерекшеленген фрагменттің ұзындығы қасиеті арқылы.

2 Көпжолдық өрісте текстпен жұмысты басқаратын қосымшаны құрыңдар. Қандай батырма басылса, соған байланысты тексттің бейнесі және өлшемі өзгереді (taRightJustify).

if SpeedButton5.Down=True then

memo1.Alignment:=taCenter

Бақылау сұрақтары:

1 Файлды ашудың түрлері қандай және олар қандай операторлармен

орындалады?

2 Файлдармен жұмыс істеуге арналған қандай процедуралар мен функциялар бар?

3 Файлдарды бейнелеу тәсілдерін атандар және ол қалай жүзеге асырылады?

4 Файлы құру және ашу процедуралары қалай жазылады?

Зертханалық жұмыс №27

Тақырыбы: Delpһi –дің графикалық мүмкіндіктері

Мақсаты: графикалық ақпараттарды өңдеу әдістерін Delphi ортасында бағдарламалау дағдыларын қалыптастыру

Қажетті құралдар: 1. ДК /Pentium 3,4 Windows /

2. Borland Delphi 7.0

Тапсырмалар

Форма бетіне графикалық бейне шығару

Жұмысты орындалу реті

7. Borland Delphi 7.0 бағдарламалау тілін іске қосыңыз

8. Жаңа жоба ашыңыз.

9. Формаға қажетті компоненттерді орналастырыңыз.

10. Бағдарлама кодын келтірейік.

Procedure TForm1.Button1Click (Sender:TObject);

Begin

With Form1.Canvas do begin

Pen.Color:=clBlack ;

Pen.Width;=2;

Brush.Style:=bssolid;

Brush.Color:=clYellow;

Elipse(250,250,35,350);

Brush.Style:=bssolid;

Brush.Color:=clBlack;

Ellipse(273,273,300,300);

Ellipse(333,273,305,300);

Brush.Style:=bsSolid;

Brush.Color:=clYellow;

RoundRect(250,350,350,450,20,20);

MoveTo (280,450);

LineTo (280,470);

MoveTo (280,470);

LineTo (260,470);

MoveTo (315,470);

LineTo (335,470);

Brush.Style:=BsClear;

Polygon([Point(200,350),Point (280,300),Point (280,400)]);

Polygon ([Point (315,370),Point (400,350),Point (315,400)]);

MoveTo (250,440);

LineTo (290,240);

MoveTo (290,240);

LineTo(300,240);

Moveto (300,270);

LineTo(310,240);

Moveto (310,240);

LineTo(350,240);

End;

End;

End;

Ескерту. Есептегі PenColor қасиетті сызықтын түсін білдіреді.Pen.Width қасиеті сызықтың қалыңдығын білдіреді.Brush.Style және Brush.Color қасиеттері салынған объектінің ішін бояйды.Ал Ellipse эллипс салады, Line To сызық салады, ал Move to қасиеті сызықты қай орыннан бастап салатынын көрсетеді

Polygon – бұл ұшбұрыш салатын қасиеті. Round Rect қасиеті төртбұрыш салады.

11. Бағдарлама кодының дұрыстығына көз жеткізіп, F9 тетігін басу арқылы бағдарламаны іске қосыңыз.

12. Құрылған бағдарламаны сақтап, оқытушыға істелген жұмыс бойынша есеп беріңіз

ЖАТТЫҒУЛАР

1. Экранға қызыл сызықпен ромба және жасыл сызықпен трапеция салындар.

2. Форма бетіне жасылсызықпен шырша салатын программа жазу керек.

3. RoundRect әдісін пайдаланып төртбұрыш салу программасы.

4. 4y= функциясының графигін салыңдар

5. Экранға бетіне үшбұрыш, шеңбер және іші боялмаған төртбұрыш

Бақылау сұрақтары

1. Қалам сызатын сызықтың түрін қай обьектінің қасиеттері анықтайды?

2. Қалам сызатын сызықтың түсін қай қасиет береді?

3. Суретті толық бояу үшін қай тұрақты пайдыланылады?

4. Polyline әдісімен қандай фигура салуға болады?

5. Ішкі аймақтады толтыруға қай қасиет қолданылады?

Есеп беруге нұсқау

Есеп беру келесілерді қамтуы керек:

1. Жұмыстың тақырыбы мен мақсаты;

2. Тапсырмалар мен жаттығулардың орындалуы;

3. Дайындалған бағдарлама;

4. Жұмыс бойынша қысқаша қорытынды

Әдебиеттер

1. А. Я. Архангельский. Delphi 7.

2. М.М. Ерекешова, Т.А.Әмірғалиева Delphi ортасында программалау негіздері

3. Ю.А.Шпак Delphi 7 на примерах

4. К.З.Халықова Программалау тілдерін оқыту (Delphi)