Зертханалық жұмыс №5
Тақырыбы: Форма қасиеттері және оқиғалары мен әдістері
Мақсаты: Форма қасиеттері және оқиғалары мен әдістері программалау тәсілдерін меңгерту.
Қажетті құралдар: 1. ДК /Pentium 3,4 Windows /
2. Borland Delphi 7.0
Теориялық мәліметтер
Есеп -1 Қарапайым жазба блокнот программасын(сурет 1) жазу керек.
сурет 1 – Программа терезесі
Программа модулінен фрагменттер:
Type TForm1 = class(TForm) Memo1: TMemo; Panel1: TPanel; Edit1: TEdit; BitBtn1: TBitBtn; BitBtn2: TBitBtn; procedure BitBtn1Click(Sender: TObject); procedure FormActivate(Sender: TObject); procedure BitBtn2Click(Sender: TObject); |
procedure TForm1.BitBtn1Click(Sender: TObject);
begin
Memo1.Lines.Add(Edit1.Text);
// Жолдарды енгізу редакторын текстен тазартады:
Edit1.Text:='';
// клавиатурадан терілген жолды - редакторға енгізу фокусын(енгізу
курсоры) береміз
Edit1.SetFocus;
end;
procedure TForm1.FormActivate(Sender: TObject);
begin
Edit1.SetFocus;
end;
procedure TForm1.BitBtn2Click(Sender: TObject);
begin
close;
end;
Есеп -2 «Көбейту» - программасын(сурет 2) жазу керек Қолданушы клавиатурадан кезекпен екі сан енгізеді. Программа оларды көбейтіп, нәтижесін көрсетеді.
сурет 2 – Программа терезесі
Программа модулінен фрагменттер:
Type TForm1 = class(TForm) Memo: TMemo; Panel1: TPanel; bbRun: TBitBtn; BitBtn2: TBitBtn; Lb: TLabel; bbRes: TBitBtn; Numb: TMaskEdit; procedure FormActivate(Sender: TObject); procedure bbResClick(Sender: TObject); procedure bbRunClick(Sender: TObject); |
procedure TForm1.FormActivate(Sender: TObject);
begin
Numb.SetFocus;
Lb.Caption:='Введите 1-й операнд: X=';
end;
procedure TForm1.bbRunClick(Sender: TObject);
begin
// Енгізу жолындағы тексті түрлендіреді
// Additional/MaskEdіt компонентінің қасиеті - Name: Numb)
X:=StrToInt(Trim(numb.Text));
// Trim(numb.Text) функциясы – текстің сол және оң жағындағы пробелдерді алып тастайды. Санды ғана қалдырады.
// StrToInt функциясы тексті бүтін типті санға түрлендіреді
memo.Lines.Add('1-й операнд: X='+Numb.Text);
numb.Text:='';
numb.SetFocus;
Lb.Caption:='Введите 2-й операнд: Y=';
bbRun.Hide; // Hide командасы bbRun кнопкасын жасырады
bbRes.Show; // Show командасы bbRes кнопкасын көрсетеді
end;
// 2-ші операндны өндеу процедурасы
procedure TForm1.bbResClick(Sender: TObject);
begin
{обработка исключения, если строка ввода не содержит текста в конструкции try…except конструкциясы }
try // операторы, выполнение которых может вызвать ошибку
begin
Y:=StrToInt(trim(Numb.Text));
Z:=x*y;
memo.Lines.Add('2-й операнд: Y='+Numb.Text);
memo.Lines.Add('Результат: '+IntToStr(x)+'*'+IntToStr(y)+' = '+ IntToStr(z));
memo.Lines.Add(''); // бос жол қосамыз
numb.Clear; // енгізу жолын тазартамыз
numb.SetFocus;
Lb.Caption:='Введите 1-й операнд: X='; bbRes.Hide;
bbRun.Show;
end;
except // операторы, которые нужно выполнить в случае ошибки
begin
// вызов стандартного Windows-диалогового окна-«Error» для сообщения:
MessageDlg('Нет ввода 2-го операнда!',mtError,[mbOK],0);
numb.SetFocus;
end;
end;
end;
END.
Тапсырмалар
1 «Жасырын санды тап» және «Парольді енгіз» бағдарламасын құрыңдар. Бір санды жасыру қажет, ал пайдаланушы оны табуға тырысады.
2 Сарғылт түспен берілген label1 компеннентін екі рет шерткен кезде «Мен» мәтіні шығуы қажет.
3 Форманы шерткенде Edit1 мәтіндік жазықтықта форманың аты жазылады, ал Label1 жазу компонентін шерткенде «Университет» сөзі пайда болуы керек. 1-ші жағдайда түсі қызыл, шрифт өлшемі 20, курсив, ал екінші жағдайда – сары, 25, қалың болуы қажет.
4 Теңіз айқасы(Морской бой). StaticText- тің бірнеше объектілерінен құралған бағдарламаны жасаңдар. Пайдаланушыға көрінбейтін «Кемелер» объекттерін анықтаңдар. Дұрыс тапқан түс көк түс, қате қызыл.
Бақылау сұрақтары:
1 Форма терезесінің міндеті не?
2 Объектілір тармағы терезесі қандай қызмет атқарады?
3 Объектілер инспекторы терезесі қандай қызмет атқарады?
4 Программалар коды терезесінің қызметі қандай және ол форма терезесімен
қалай байланысады?