- •«Қоршаған ортаны қорғау метеорологиялық негіздері» пәнінің мақсаты мен шешетін мәселелерін түсіндіріңіз.
- •Қоршаған орта күйі мен ластану туралы мәліметтерді автоматты түрде өңдеу ерекшеліктерін сипаттаңыз.
- •Атмосфера күйіне кешенді зерттеулерді ұйымдастырғанда ерекшеліктері мен мақсатын көрсетіңіз.
- •4. Смог және олардың түрлеріне анықтама беріңіз.
- •6.Атмосфера ластануына әсер ететін метеорологиялық факторлар.
- •7. Қандай атмосфералық ауа сапасын қадағалайтын нормативтерді білесіз.
- •8. Өнеркәсіптерде қалдықсыз және аз қалдықты өндірістің дамуына сипаттама беріңіз.
- •Рационалды табиғатты пайдаланудың негізгі бағыттарын бағалаңыз.
- •Табиғатты рационалды пайдаланудың негізгі бағыттары
- •Санитарлы қорғау аймақтарының шекарасын орнатудың тәсілдерін көрсетіңіз.
- •11. Метеоэлементтерге бақылау жүргізуге, ластану деңгейін тексеруге және сынаманы сұрыптауға арналған жабдықтарды сипаттаңыз.
- •12. Елді мекеннің атмосфералық ауасына бақылау жүргізу ұйымдарына сипаттама беріңіз.
- •1) Стационарлық орындарда жұмыстың келесі түрлері жүргізіледі:
- •13. Атмосфералық ластану потенциалы туралы түсінігіне анықтама беріңіз.
- •14. Атмосфераның ластану индексін сипаттаңыз.
- •15. Қоршаған орта мониторингісінің глобальді жүйесін түсіндіріңіз.
- •16. Қр экологиялық мониторингісінің бірыңғай мемлекеттік жүйесіне (эмбмж) сипаттама беріңіз.
- •17. Эмбмж функциялары және құрылу принциптерін. Обьектілі, жергілікті, аймақты және республикалық деңгейдегі мониторингті көрсетіңіз.
- •18. Озонның, фреондардың, парниктік газдардың және атмосфералық қоспалардың қазіргі проблемаларына мысал келтіріңіз.
- •19. Шмк орнатудың негізгі тәсілдерін сипаттаңыз.
- •20. Атмосферадағы ластаушы заттардың қайта таралуына әсер ететін факторларды көрсетіңіз.
- •1) Стационарлық орындарда жұмыстың келесі түрлері жүргізіледі:
- •21. Қр эмбмж бақылауының әдістері мен тәсілдерін.
- •22. Атмосфераның ластану күйін тексеру. Тексерудің түрлері мен мақсатын түсіндіріңіз.
- •23. Жерге жақын қабатта ластаушы заттардың жинақталуына әкелетін жағдайларды сипаттаңыз.
- •24. Атмосфера тазалануына әкелетін негізгі метеорологиялық факторларды көрсетіңіз.
- •25. Химия және мұнай химия өнеркәсіптерден атмосфераға қандай ластаушы заттар бөлінетінін түсіндіріңіз.
- •26. Озон қабатының бұзылуы, оны қорғау. Озон қабатына анықтама беріңіз.
- •27. Атмосферадағы қоспалардың тасымалдануы мен шашырауының жалпы заңдылықтарын түсіндіріңіз.
- •28. Қозғалмалы типтегі «Атмосфера-2» лабораториясының тағайындалуын сипаттаңыз.
- •29. Жылуэнергетикалық комплекстен атмосфераға қандай ластаушы заттар бөлетінін көрсетіңіз.
- •30. Атмосфера ластануының метеорологиялық жағдайларына сипаттама беріңіз.
- •31. Атмосфераны ластайтын өнеркәсіптік қайнар көздерінің жіктелуін анықтаңыз.
- •32. Комплексті типті «пост-2» лабораториясының тағайындалуы және жалпы сипаттамасын көрсетіңіз.
- •33. Атмосфералық ауа ластануына бақылау бекеттердің негізгі түрлерін көрсетіңіз.
- •1) Стационарлық орындарда жұмыстың келесі түрлері жүргізіледі:
- •34. Шырақасты бақылауларды орналастырудың ерекшеліктерін көрсетіңіз.
- •35. Тұрақты бекеттердің саны қалай анықталатынын көрсетіңіз.
- •Тұрғындардың сандарына байланысты стационарлық постардың аз есепті мөлшері (млн. Адам)
- •36. Әуе кеңістігінің ластануы мен жалпы сипаттамасына анықтама беріңіз.
- •37. Алп (атмосфераның ластану потенциалы) аналитикалық ұсыну жолдарын көрсетіңіз.
- •38. Өнеркәсіпті аудандағы ауаның ластану деңгейін сипаттаңыз. Атмосфера жағдайына кешенді зерттеуді ұйымдастырудың мақсаты мен ерекшеліктерін бағалаңыз.
- •39. Ұйымдаспаған тасталымның жалпы көлемін қандай теңдеумен сипаттауға болатынын көрсетіңіз.
- •41. Су обьектілеріндегі нормативті температураны анықтайтын формуланы көрсетіңіз.
- •43. Фильтрация алқаптарын түсіндіріңіз.
- •44. Су обьектісіндегі шекті мүмкіндік тасталым деген не, оның формуласын анықтаңыз.
- •45. Ластаушы заттардың қауіптілік категорияларына анықтама беріңіз.
- •46. Шекті мүмкіндік концентрациясы, оның түрлерін көрсетіңіз.
- •47. Атмосфераға түсетін жылдық тасталымдардың жеке ластану көздері үшін экономикалық зиянды анықтайтын формуланы көрсетіңіз.
- •2.Берілгені:
2.Берілгені:
Тшмд=28
Тшмк=8
Т.с.колеми=1245879000м3/жыл
Толем нормасы: 2002жылы 14970.ал 2003жылы 15090
Шешуі:
Тфон.қ
=
=1.83
Тфон.ж
=
=16
Aiқ
=
=0,102
Аiж
=
= 0,023
Vnқ
=
= 553377922.5 м3
Vnж=
=
= 692501077.5 м3
Пқ= 0.102*8*10-6*553377922.5*15090=6818927тг
Пж=0,023*28*10-6*692501077,5*15090= 67296977тг
П=Пж+Пк=74115904тг
Пшмк=0,102*3*6818927*14970*10-2=6247255тг
Пшмж=0,023*2*67296977*14970*10-6*2=9268404тг
Псн=2002П+2003П=15515663тг
3.П=У1-У2
П=69840-34920=34920 тг/жыл
Р=П+∆Д
Р=34920+0=34920
З=С+Ен*К
З=12000+0,15*590000=100500
R=Р-З
R=34920мын-100,5мын=34819,5мын
Эр=/К
Эр= 34819,5/90=59,02мын тг
Эр≥Ен
59,02≥0,15
4.
H=25
Q=78
Qu=12,0
t
=33
qн=38400
qu=68600
темір = 0.3
қорғасын = 0.6
Ж фон к = 0,2=0,05
ШМК= 0.3 = 0.03
qnбарлығы үшін 0 ге тең;
qф = 280600 m3/жыл
qст = 1,752*106
Шешуі :
Сшмт = Сф(мг/л) (г/м3)
Смшт есептік(Fe)= Сфак(Fe)=0.2
Сшмт есептік (pв)= Сфак (рв)= 0,03
1)ШМТ= Смшт (г/м3)*qm
2)Ka = 38400+68600 + 280600+0=387600
qн
=
= 2,364 млн
qu
=
= 0,364 млн
3)
Сшмт (Fe)
= 0,2+(0,3-0,2)*
+
=
0,160мг/л
1752000
Сшмт (рв) = 0,05+(0,03-0,05)* + = 0,086мг/л
1752000
Сшмт (Fe) Сфакт (Fe)>Сшмт есептік
Есеп шығарылмайды.
Бензол 5,0 = 13- 1.2- 0.9- 0.003- 1
Фтороводород 5 = 17- 0,7- 1,3- 0,005- 1
Шешуі:
бензол
=
=
1.01736 m3/c
фтороводород
=
*1,3
=0,500045 м3/с
М1
бензол =
=
0,0050868 г/с
М1
фтороводород =
=0,002500225
г/с
М
бензол =
=0,04120308т/жыл
М
фтороводород =
=
0,0202518225т/жыл
ӨҚК=(
)1.7+(
)1.7
= (13.734)1.7
+ (4.05036)1.7
=
(17.784)1.7
Өнеркәсіптің қауыптілік категориясы шығарылған есеп бойынша (17.784)1.7мәнені тең
Қаланың маңындағы = 15/ 10/ 82.1/ 69.0
Шешуі:
Жылдың жүрісі
=
Li * n = 15*82100= 1231500
=
Li * n = 10* 6900= 69000
Бензинді двигатель үшін жылдың қалдықтар массасы
Mco = 1,5 * 1231500 * 1,38 * 1,69*10-6 =4,31т/жыл
МCH = 13,3 * 1231500*1,2 * 1,86 * 1,2 * 10-6= 4297т/жыл
МNOX = 8 * 1231500* 1,08*1,2*10-6 =12,7 т/жыл
Дизельді үшін:
Mco= 15*69000*1*1.8*1.2*10-6=2.23 т/жыл
МCH= 6,4*69000*1*10*1,2*10-6=5,29т/жыл
МNOX= 8,5*69000*1*1*1,2*10-6=0,703т/жыл
Автокөліктерден атмосфераға түсетін ластаушы заттардың жылу қалдықтарының келтірілген массасы
Mi = (4.31+2.23)*1+(4297+5.29) + 1.5+(12.7+0.703)*41.1=6.54+6453.435+550.8633=7010.8383т/жыл
Экономикалық зиян
У=2,4*8*10*7010,8=1346073,6 теңге
Автокөліктердің атмосфераға түсетін ластаушы заттардың жылдық экономикалық
зияны 1346073,6 теңгені құрады.
Берілгені: Шешуі:
Lt=32 дб Уm = 1*7.8*240= 1872 т/жыл
Lk = 60дб Ук = 1*58,7*240= 14088т/жыл
N(tk)= 240 адам У жалпы = 14088+1872 = 15960т/жыл
А(Lt)= 7.8 Бұл есепте тұрғын ұй ғимаратынан келетін дыбыстық экологиялық
B(Lk)=58.7 бағалау күндік 14088т/жыл түрінде 1872 т/жыл
V = 1
m
=?
Ук - ?
