4. Mətn rejimində terminalla işləmək üçün funksiyalar- conio.H faylı

Funksiya	Prototip və funksiyanın qısa təsviri
clreol	void clreol (void); Mətn pəncərəsində simvolları kursorun mövqe­yin­dən sətrin sonuna qədər pozur.
clrscr	void clrscr (void); Ekranı təmizləyir.
cgets	char*cgets (char*str); str sətrini ekrana çıxarır.
cprintf	int cprintf(char*format [,arqument,…]); Mətn pəncərəsində Window() funksiyası ilə yaradılan formatlaşdırılmış sətri çıxarır.
cputs	int cputs(char*str); str simvol massivinə klaviaturadan (konsoldan) sətri qaytarır.
cscanf	int cscanf (char*format [, address,…]); İnformasiyanın giriş-çıxış funksiyası, mətn reji­min­də terminalla işləyərkən istifadə olunur.
delline	void delline(void); Mətn pəncərəsində (kursor yerləşən) sətri pozur;
gotoxy	void gotoxy (int x, int y); Kursoru mətn pəncərəsinin (x,y) kordinatlı möv­qe­yinə gətirir.
highvideo	void highvideo (void); Ondan sonra ekrana çıxarılan simvolların şəffaf­lı­ğını artırır.
movetext	int movetext (int x0, int y0, int x1, int y1, int x, int y); Mətn pəncərəsini yuxarı sağ küncünün koor­di­na­tı (x,y) olan ekran oblastına köçürür. Ekranın künc nöqtələrinin koordinatları: (x0, y0), (x1,y1)
normvideo	void normvideo(void); Ekrana çıxarılan simvolların normal şəffaf­lı­ğı­nı qurur.
textattr	void textattr(int newattr); Ekrana çıxarılan simvolların atributlarını (fon,­ rə­ng)­ qurur.
textbackground	void textbackground(int, c); c parametrinin qiymətinə görə fonun rəngini qurur
textcolor	void textcolor(int c); c parametrinin qiymətinə görə simvolların rən­gini qurur.
Textmode	void textmode(int m); m parametrinin qiymətinə əsasən ekranı mətn rejiminə keçirir.
Wherex	int wherex(void); Kursorun horizontal koordinatının qiymətini qaytarır.
Wherey	int where y(void); Kursorun şaquli koordinatının qiymətini qay­ta­rır.
Window	void window(int x0, int y0, int x1, int y1); (x0,y0), (x1, y1)- künc nöqtələrinə əsasən mətn pəncərəsi yaradır.

5. Xüsusi funksiyalar

Funksiya	Prototip və funksiyanın qısa təsviri	Prototipin yerləşdiyi yer
delay	Void delay(unsigned t); Proqramın icrasını t msan dayan­dırır	dos.h
kbhit	Int kbhit(void); əgər klaviaturanın buferində düymənin basılması kodu varsa sıfır olmayan tam, əks halda isə sıfır qiymət qaytarır.	conio.h
memcmp	Int memcmp(void*s1, void*s2, unsigned n); Yaddaşın n bayt uzunluqlu iki s1 və s2 oblastlarını müqayisə edir. s1< s2 olduqda mənfi, s1=s2 olduqda sıfır, s1>s2 olduqda isə müsbət qiymət qaytarır.	mem.h
memcpy	void*memcpy(const void*p, const void *i, unsigned n); Yaddaşın i oblastından n uzunluqlu bloku yaddaşın p oblastına köçürür.	mem.h
memmove	void*memmove(void*dest, const void *arc, int n); arc-dan n bayt uzunluqlu bloku dest-ə köçürür. Dest göstəricisi qaytarır.	mem.h
memset	void*memset(void*s, int c, unsigned n); yaddaşın oblastının bütün baytlarına c qiymətini yazır. S-oblastının uzunluğu n-bayta bərabərdir.	mem.h
nosound	void nosound (void); sound() funksiyası ilə verilməyə başlayan səs siqnalını kəsir.	dos.h
poke	void poke (unsigned s, unsigned c, int v); v qiymətini s seqmentinin sözünə c yerdəyişməsi ilə (yəni s:c ünvanı üzrə) yerləşdirir.	dos.h
pokeb	void pokeb(unsigned s, unsigned c, char v); poke ilə eynidir, lakin bir bayt v-ni s:c ünvanına yerləşdirir.	dos.h
rand	int rand(void); 0+215 -1 diapazonundan psevdo­tə­sa­dü­fi qiymətlər qaytarır.	stdlib.h
signal	Int signal(int sig); sig nömrəli proqram siqnalı çağırır. C/C++ dilində müstəsna halların işlən­mə­si üçün istifadə olunur.	signal.h
sound	void sound (unsigned f); Tezliyi f hs olan səs signalı çağırır.	dos.h
Srand	void srand (unsigned seed); Təsadüfi ədədlərin (rand) gene­ra­to­ru­nun inisiallaşdırılması funk­siyası; seed-istənilən işarəsiz tam ədəddir.	stdlib.h

ƏDƏBİYYAT

1. Б. Керниган, Д. Ритчи «Язык программирования Си­»­. Пер. с англ.-М.: Финансы и статистика, 1992.-272 c.

2. Х. М. Дейтел, П. Дж. Дейтел «Как программировать на С++». Бином, Москва, 2000.-1007 c.

3. Н. Культин «С/С++ в задачах и примерах». Санкт-Петербург, БХВ- Петербург, 2004.-277 c.

4. Б. Страуструн «Язык программирования С++: пер. с англ.-М.: Радио и связь, 1991.-352 с.

5. Р. Уинер «Язык Турбо Си: пер. с англ.- М.: Мир, 1991.-384 с.

6. Д. Н. Рассохин «От Си к Си++. - М.: ЭДЭЛЬ, 1993.- 128 с.

Rəyçilər:

BDU-nun “İnformasiya texnologiyaları

və proqramlaşdırma” kafedrasının

müdiri, prof. Ə. Ə. Əliyev

AMEA-nın Kibernetika İnstitutunun

bölmə müdiri, prof. K. Ş. Məmmədov

“Tətbiqi riyaziyyat” kafedrasının dosenti S. Z. Quliyev

“Mühəndis qrafikası” kafedrasının dosenti O. H. Mirzəyev

Elmi redaktor:

AMEA-nın Kibernetika İnstitutunun

a. e. i., f. r. e. n. A. B. Rəhimov

Qasımov S. Y., Paşayeva H. T. C/C++ dilində proq­ramlaş­dır­ma. Dərs vəsaiti. Bakı: 2011.

Oxuculara təqdim olunan bu dərs vəsaiti müəlliflərin uzun illər ərzində Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının “Tətbiqi Riyaziyyat” və “Kompüter Riyaziyyatı” ixtisaslarında oxuduq­lrı mühazirələr və apardıqları məşğələ dərslərinin materialları əsasında hazırlanmışdır.

Dərs vəsaitindən texniki institut və universitetlərin bakalavr və ma­gistrləri, aspirantları, bu fənni tədris edən müəllimlər, habelə müvafiq ixtisaslar üzrə mütəxəsislər istifadə edə bilərlər.

Bakı 2011