- •Тамақтану тәртібін бағалаңыз.
- •Қоғамдық тамақтану орындарының санитарлық-эпидемиологиялық тексеруі
- •Тамақ өнеркәсiбiнiң кәсiпорындарының санитарлық-эпидемиологиялық тексеруі
- •Тамақтан ұлану жағдайын тергеу
- •Тамақтан ұлану жағдайын тергеу
- •Емтихан алушы үшiн мәлiмет
- •1. Жеке қоректенудi зерделеу және организмның тағамдық статусын бағалау
- •2. Ұйымдастырылған ұжымдардың нақты қоректенуiн санитарлық-гигиеналық бағалау
- •3. Ұйымдастырылған ұжымдардың нақты қоректенуiн санитарлық-гигиеналық бағалау (қарттар үйі тұрғындарының)
- •4. Азық-түлiк өнiмдерiнiң гигиеналық сараптамасы
- •5. Азық-түлiк өнiмдерiнiң гигиеналық сараптамасы
- •6. Азық-түлік сауда кәсіпорындарын санитарлы- эпидемиологиялық тексеру
- •7. Қоғамдық тамақтану мекемелерін санитарлы – эпидемиологиялық тексеру .
- •8. Азық-түлік өндірісі мекемелерін санитарлы - эпидемиологиялық тексеру.
- •9. Тағамдық улану жағдайын тергеу.
- •10. Тағамдық улану жағдайын тергеу.
3. Ұйымдастырылған ұжымдардың нақты қоректенуiн санитарлық-гигиеналық бағалау (қарттар үйі тұрғындарының)
Студентке тапсырма: көрсетіңіз, қарттар үйі тұрғындарының нақты қоректенуiнiң санитарлық-гигиеналық бағалауды оқып-үйрену бойынша өзініздің жаттығу дағдыларыңызды көрсетіңіз. Барлық іс-әрекеттерді түсiндiру керек.
Емтихан алушы үшiн мәлiмет: студенттi төмендекелтiрiлген әрбiр жеке пункт бойынша бағалаңыз.
Қажеттi жабдықтау: негiзгi айырбасын есептеу үшiн кестелер, негізгі азық-түлiк заттарындағы және энергиялардағы физиологиялық қажеттiліктер нормалары.
№ |
Адымдарды бағалау белгiлерi
|
Дұрыс орындалды |
Ескертулермен орындалды |
Орындалған жоқ |
1. |
Емтихан тапсырушы химиялық құрамын және калорийлігін есептеу үшiн, ұйымдастырылған ұжымның нақты қоректенуiн зерттеу үшiн қажетті, мәзір-сұрыптама ерекшелiктерiнің көлемін дұрыс бағалады. Жылына талқылануға керек 72-80 меню - сұрыптама алыну қажет (бір маусымда 18-20). Осы жағдайда меню - сұрыптама ерекшелiктерi кеңес берiлетiн мөлшерге сәйкес келедi. |
0,5 |
0,25 |
0 |
2. |
Азықты еселiлiк және уақыт бойынша қабылдаудын тәртiбiн талқылап, азықтың қабылдану аралығындағы интервал бойынша қоректенудiң тәртiбiн дұрыс бағалады. Қоректену 3 уақыт, бұл қарт адамдар үшін кеңес берiлетiн - аз порциялармен 4-5 еселiк тамақтануға сәйкес келмейдi, сондай-ақ қабылдаулардың арасындағы интервалдар нормаларға сәйкес келедi.
|
0,25 |
0,125 |
0 |
3. |
Физиологиялық нормалармен салыстырып, осы жас шамасына байланысты топ үшiн рационның тәулiктiк қоректiлiгiн бағалады және дұрыс есептедi. Рационның тәуліктік калория деңгейі 2494 ккал ↑ N-2000-2300. |
0,5 |
0,25 |
0 |
4. |
Макронутриенттер (ақуыздар, майлар, көмірсутектер) санын есептеп тәулiктiк рационда олардың физиологиялық тұтынудың бiрыңғай нормаларымен салыстырды және рационда олардың нақты мазмұнына гигиеналық баға бердi. Б – 66 гр (N - 68), Ж- 78 гр↑ (N 77), У- 382 гр ↑ (N 335). Осы 60-75 жас шамасына байланысты тобы үшiн негiзгi азық-түлiк заттарының (Б:М:К) байланысының сәйкес келмейтiн дұрыс бағалады, (N - 1:1,1:4,6 нақтысы – 1:1,1:5,7 ).
|
0,5 |
0,25 |
0 |
5. |
Дәрумен және минералды құрамы бойынша қоректенудiң адекваттылығын дұрыс бағалады: А дәрумені – 753 мкг ретин.экв = N (1000), С дәрумені – 62 мг ↓ N (70), кальций – 750 мг. ↓N (1000), фосфор – 980 мг ↓N (1200), натрий - 12 гр ↑N (5 гр.) магний – 485 ↓N (600). Натрийдан басқа, барлық макронутриенттердің жетіспеушілігі, бұл физиологиялық нормадан 2 есе көп. |
0,5 |
0,25 |
0 |
6. |
Қоректенудiң ұтымдылығы туралы негiзгі шешiмдi дұрыс құрады. Қарттар үйі тұрғындарының қоректенуi сапалық жағынан да, сандық толықтығы жағынан да рационалды емес. |
0,5 |
0,25 |
0 |
7. |
Қарт адамдардың, қарттар үйі тұрғындарының қоректенуiнiң жақсартуы бойынша ұсынысты өндедi. Рационның жалпы калорийлігін аз физикалық белсендiлiктi есепке ала отырырып, көмiрсутектер есебінен (200 ккал-ға) азайту. Қоректену режимі тағамды әрбір қабылдау бойынша тәуліктік қоректі үлестiрулерді түзетумен 4-5 еселі болуы керек,. Са, Р, Мg квотасын (сүт, ірімшік, сыр, қышқыл сүт сусындары, балық, бұршақ, құрғақ жемiстер, жаңғақ.) азық-түлiк заттары өнiмдерiнiң рационына қосу есебiнен көбейту. Тағамға салынатын тұзды тәулігіне 5 гр мөлшеріне дейін азайту.
|
0,25 |
0,125 |
0 |
|
Барлық балдар |
4,0 |
2,0 |
0 |
Нәтижелердiң бағасы:
Өте жақсы: А «4,0» (95-100%)- 4,0 балл
А-«3,67» (90-94%)- 3,75 – 3,50 балл
Жақсы: В+ «3,33» (85-89%)- 3,25 балл
В «3,0» (80-84%)- 3,0 балл
В - «2,67» (75-79%)-2 ,75 - 2,5 балл
Қанағаттанарлық: С+ «2,33» (70-74%)- 2,25 балл
С «2,0» (65-69%)- 2,0 балл
С- «1,67» (60-64%)- 1,75 балл
D+ «1,33» (55-59%)- 1,5 – 1,25 балл
D «1,0» (50-54%)- 1,0 балл
Қанағаттандырарлықсыз: F «0»- 1 баллдан төмен
Максималды балл: 4,0
Дағдыны орындау уақыты – 10 минут.
