3 Бөлім Жер қыртысы Тақырып 3.1 Жер қыртысының құрылысы

Жер қыртысының морфологиясы. Жер қыртысы және литосфера ұғымдарының айырмашылығы. Жер қыртысының құрылысы. Мохоровичич және Конрад шекаралары. Континенттер мен мұхиттардың астындағы жер қыртысы құрылысының ерекшеліктері. Континенталды қыртыстан мұхиттық қыртысқа көшу аймағы. Терең жарылымдар және литосфералық плиталар туралы түсінік. Аса терең бұрғылау.

Тақырып біткен соң оқушылар міндетті:

Білу:

-литосфераның түсініктемесі

-жер қыртысының құрылысы, мұхиттар мен континенттердін астындағы жер қыртысының құрылысының ерекшеліктері;

- литосфера плиталардың косепциялық болжамы?

меңгеру:

- жер қыртысының құрылысын баяндау;

- мұхиттар мен континенттердін астындағы жер қыртысының құрылысының ерекшеліктерің түсіндіру.

Қалыптастыралатын құзырлықтар:

Базалық:

- имандылық-күлықтылық шамаларын сақтау;

- өмір бойы өзіндік білімді және әдеттерді жаңалау;

Кәсиби:

- кәсіби терминдарды дұрыс пайдалану, тәжірибе жұмыстарда ой-өрістерді қалыптастыру үшін геологиялық ақпараттарды жинау және жүйелеу;

Бақылау сұрақтары:

1. Жер қыртысы мен литосфераның өзара айырмашылығы неде?

2. Континеттерге қарағанда мқхиттың жер қыртыстың айырмашылығы неде?

3. Жер қыртыстың құрамы қандай?

4. Мохо және Коннрад шекарасы қайда орналасқан?

5. Литосфера плиталары дегеніміз не?

6. Терен бұрғылау қандай мақсатымен жүргізіледі?

7. Вегенер болжамын қалай түсінесіз?

Тақырып 3.2 Жер қыртысының заттық құрамы

Минералдар. Минералдардың пайда болуы, олардың химиялық құрамы мен формулалары. Табиғаттағы минералдардың формалары. Минералдардың қасиеттері.

Тау жыныстары. Тау жыныстары, олардың пайда болуы мен жіктелуі. Тау жыныстарының минералдық құрамы, құрылымы мен бітімі.

Тақырып біткен соң оқушылар міндетті:

Білу:

-жер қыртысының химиялық құрамын

-химиялық элементтердің негізгі кларктарын

-табиғатта минералдардың пайда болу пішінің

-минералдардың негізгі физикалық қасиеттері

Меңгеру:

-минералдардың пайда болу процесстерің түсіндіру

Қалыптастыралатын құзырлықтар:

Базалық:

- нәтижеге сапалы жұмыс істеу;

- жұмыс уақытты жоспарлау;

Бақылау сұрақтары:

1. Кларк дегеніміз не? Ең көп таралған химиялық элементтердің негізгі кларктарын атаныз.

2. "Минерал" дегені ұғымғы түсініктеме берініз.

3. Кристаллды және аморфты минералдардың өзара айырмашылығы неде?

4. Минералдардың физикалық қасиеттерін атап шығыныз.

5. Сызылу түсі минералдардың түсімен сай келмейтін минералдарды атаныз.

6. Аса жетілген және жетілген жымдастыққа ие минералдарды атап шығыныз.

7. Моос кестедегі минералдарды айтыныз.

8. Қандай принципқа қарай минералдар жүктеледі. Негізгі кластардаң минералдарға үлгі келтірініз.

Зертханалық жұмыс №1

Тау жыныстарымен, негізгі жатыс формаларымен, құрылымдармен, бітімдермен танысу.

Тақырып 3.3 Жер қыртысының жасы және оны анықтау әдістері

Тау жыныстарының жасын анықтау әдістері. Салыстырмалы жасты анықтау әдістері. Абсолютті жыл санау әдісі. Палеонтологиялық әдіс. Жетекші қазбалар туралы түсінік. Жануарлар мен өсімдіктердің әр түрлерінің қысқаша сипаттамасы, олардың сақталу формалары мен жетекші қазбалар.

Жер қыртысының геошежіресі. Геологиялық уақыт. Геошежірелік және стратиграфиялық шкалалар. Геологиялық уақыттың аймақтарға, дәуірлерге, кезеңдерге, замандарға бөлінуі. Докембрийде, палеозойда, мезозойда, кайнозойда жер қыртысы дамуының қысқаша тарихы.

Тақырып біткен соң оқушылар міндетті:

Білу:

-тау жыныстардың жасын анықтайтын әдістерді

-жер қыртыстың жержылнамасын

- жер қыртыстың стариграфиясын

Меңгеру:

- жержылнама кестесін ққұрастыру және сызу

- стратиграфиялық баған құрастыру.

Қалыптастыралатын құзырлықтар:

Базалық:

- имандылық-күлықтылық шамаларын сақтау;

- коммуникативтік қабілеттерге ие болу;

Кәсиби:

- кәсіби терминдарды дұрыс пайдалану, тәжірибе жұмыстарда ой-өрістерді қалыптастыру үшін геологиялық ақпараттарды жинау және жүйелеу;

- схематикалық геологиялық қималарды, стратиграфиялық бағандарды құрастыру; пайдалы қазбалар мен тау жыныстарды анықтау және баяндау;