Әдебиеттер тізімі:

1. Протопов А.С., Козьменко В.М., Еламанова Н.С. «История международных отношении и внешней политики России» (1648-2000). М., 2003 г.

2. Россия в ХІХ-ХХ в.в. (Материалы ІІ научной чтений). М., 2002 г.

3. Платонов С.Ф. «Полный курс лекций по русской историй». Ростов-на-Дону, 2002 г.

4. Новейшая история Отечества ХХ века. Под ред. Кисилева. М., 1999 г.

5. Питер Кальвокоресси «Мировая политика». М., 2003 г.

6. Россия и Восток: проблемы взаимодействия. Волгоград, 2003 г.

7. Мунчаев Ш.М., Устинов В.М. «История России». М., 2003 г.

Лекция №10

Тақырып: Узбекістан

Дәріс мазмұны: 1. Тарихи дамуының жалпы сипаттамасы.

2. Халқының этникалық құрамы.

3.Мемлекеттің ішкі экономикалық дамуының ерекшеліктері.

4. Мемлекет құрлымы және саясаты.

5. Узбекістан мемлекетінің сыртқы саясаты.

Өзбекстан Республикасы

Мемлекеттің тәуелсіздігі жөніндегі референдум. Мемлекеттік тәуелсіздікті жариялаған дербес, егеменді мемлекеттің құрылуы (31 тамыз 1991 ж.). Президенттік сайлаулар. Ислам Каримовтың президенттікке сайлануы. Өзбекстан Коммунистік Партиясының Халықтық–демократиялық партияға айналуы. Елдің жаңа конституциясы және Өзбекстанның БҰҰ-на муше болуы.

Қырғызстанға өзбек газын беруді жаңғырту туралы өзбек-қырғыз келіссөздері және өзбек жағының Баткен облысын Өзбекстан юрисдикциясына беру туралы шарты.

Өзбекстанның Шанхай форумына қатысуы. Алты мемлекет басшыларының Өзбекстанның «Шанхай бестігіне» қосылуы туралы бірлескен мәлімдемесіне қол қою салтанаты. Бірлескен мәлімдеменің жаңа аймақтық құрылым хартиясына – Шанхай ынтымақтастық ұйымына айналуы. Өзбекстан президентінің ШЫҰ шеңберіндегі терроризмге, экстремизмге және сепаратизмге қарсы күресі туралы Конвенцияға қол қоюы және өзара әректтестіктің шынайы механизмінің қалыптасуы.

Американ әскерлеріне Ханабад базасын пайдалануға беру және оның стратегиялық маңызы.

Қазақ-өзбек шекарасын анықтау жолдары мен әдістері, кезеңдері, нәтижесі. Өзбек-қырғыз қатынастары және шекаралық мәселені шешудің жолдары.

Лекция №11

Тақырып: Түркмения

Дәріс мазмұны: 1. Тарихи дамуының ерекшеліктері. Түкмения тәуелсіздігін жариялауы.

2. Елдің саяси, әлеуметтік-экономикалық дамуының ерекшеліктер, мемлекеттіліктің қалыптасуы.

3. Сыртқы саяси дамуының ерекшеліктері.

Түркіменстан Республикасы

Түркіменстанның тәуелсіздігі туралы Референдум. «Түркіменстанның тәуелсіздігі және мемлекеттік құрылысының негізі туралы» заң. Жаңа шаруашылық-процессуалдық кодекс және оның мәні. Түркіменстан Коммунистік партиясының Демократиялық партияға айналуы. Жеті Азия мемлекеті басшыларының бас қосуы. Түркіменстан президенті С.Ниязовтың кезекті президенттік сайлаулар туралы мәлімдемесі (2001 ж.).

Каспий теңізінің құқықтық мәртебесін реттеу туралы Ресей-Түркіменстан өкілдерінің Ашхабадтағы келіссөздері. С.Ниязовтың Ресей СІМ орынбасары В.Трубниковпен және Каспий мәселелері бойынша Ресей президентінің арнайы өкілі В.Калюжныймен кездесуі және оның нәтижелері. Президент С.Ниязовтың «Кәсіпорындар, ұйымдар және мемлекеттік меншік формасындағы мекемелердің қаржылай сауықтандыру туралы» Жарғысы және кәсіпорындарды борыштық міндеткерліктен босату.

Түркіменстанның «ТМД құрамына кіретін төрт каспийбойы мемлекеттерінің теңіздің жаңа құқықтық мәртебесін анықтауға қатысты кездесу өткізу туралы» Ресей идеясын қолдамауы. Түркіменстанның Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы бастамалары. Каспий бойы бес мемлекетінің Каспий теңізінің құқықтық мәртебесін анықтауға арналған 2002 ж. жаз айындағы Ашхабад саммиті және оның сәтсіздігі.

Түркіменстанның антитеррористік коалицияға Ауғанстанға гуманитарлық көмек жеткізу үшін әуе кеңістігі мен құрлықтағы территория беруге дайын екендігі туралы мәлімдемесі.

Жалпы құны 1,5 млрд. доллар тұратын Түркіменбашы мұнай өңдеу зауытын қайта құрудың аяқталуы және Каспий бойында барлық халықаралық стандартқа сәйкес мұнайхимия кешенінің пайда болуы.

Дәріс №12

Тақырып: Тәжікстан

Дәріс мазмұны: 1. Тәжікістан Республикасының тәуелсіз мемекет ретінде қалыптасу ерекшеліктері. Общая характеристика исторического развития

2. Тарихи дамуының жалпы сипаты

3. Халқының этникеалық құрамы.

Тәжікстан Республикасы

1991 ж. Тәуелсіздік Декларациясы және оның республикадағы саяси күштерге әсер етуі. Президенттік сайлаулар. Р.Нәбиевтің президенттіктен кетуі. Діни-кландық қайшылықтар. Азамат соғысының басталуы. Тәжікстанға бітімгершілік күштерді енгізу туралы келісім. Тәжікстандағы қақтығысты реттеу жолдары мен кезеңдері. Ресейдің 201-мотоатқыштар дивизиясын Тәжікстанға кіргізу және оның қақтығысты реттеудегі рөлі. Біріккен тәжік федерациясының құрылуы. Тәжікстандағы азамат соғысының аяқталуы және оның шарттары.

Елдің экономикасының құлдырау себептері және оны қалпына келтіру жолдары. Тәжікстан экономикасының негізгі салаларындағы дағдарыс. Ресей-Тәжікстан қатынастарының ерекше сипаты.

Тәжік-ауған шекарасындағы жағдайды тұрақтандыру мақсатында ТМД шеңберінде көпжақты бітімгершілік күштерді құру туралы келісім. Ауғанстандағы азамат соғысы және оның Тәжікстандағы саяси жағдайға әсері. Ж.Наманғанидің әскери топтарының Тәжікстан территориясы арқылы Өзбекстан мен Қырғызстанға кіруі.

Э. Рахмоновтың Москваға сапары және нәтижелері. «Тараптар парафирленген келісімге сәйкес» Тәжікстан территориясында Ресей шекара әскер тобының санының ұлғаюы. Тәжікстан территориясында Ресей әскери базаларын құрудың болашағы.

Э. Рахмоновтың АҚШ-қа әуе дәліздері мен әскери базалар беруге дайындығы туралы мәлімдемесі. Ресей, Тәжікстан президенттері мен Ауғанстан жетекшілігінің талибтердің 11қыркүйек 2001 ж. Нью-Йорк пен Вашингтондағы террористік актілерді ұйымдастырушыларға баспана мен дем бергендері үшін саяси сахнадан кету туралы мәлімдемесі.

ШЫҰ және Тәжікстан. Тәжікстан және БҰҰ, ЕҚЫҰ, ТМД. Халықарлық ұйымдардың (БҰҰ, ЕО, ЕҚЫҰ) Тәжікстандағы әлеуметтік-экономикалық жағдайды тұрақтандырудағы көмегі.

Дәріс №13

Тақырып: Қырғызстан

Дәріс мазмұны: 1. КСРО ыдырағаннан кейінгі Кырғыз мемлекеттілігінің қалыптасуы.

2. Ішкі саяси дамуының ерекшеліктері.

3. Мемлекеттің сыртқы саясаты.

1. Қырғызстан Жоғарғы Кеңесінің тәуелсіздік туралы декларациясы. Шанхай форумы. Қырғызстанның халықаралық қатынастардағы орны.

Қырғызстан Республикасы

Қырғызстан Жоғарғы Кеңесінің тәуелсіздік туралы Декларацияны қабылдауы. А.Ақаевтың президенттікке сайлануы. Қырғызстанның БҰҰ-на кіруі. Бұқаралық ақпарат туралы заңның қабылдануы және оның маңызы. Жаңа Конституцияның қабылдануы. Сомның айналысқа енгізілуі.

Шанхай форумы және Қырғызстан. ШЫҰ және Қырғызстан. Қытаймен шекаралық мәселелерді реттеу жолдары және оның ел ішіндегі саяси жағдайға әсері. Баткен-1, Баткен-2 оқиғалары. Қырғызстанның ТМД елдері арнайы әскери жасақтарының «Оңтүстік антитеррор» жаттығуына қатысуы. ТМД елдерімен визасыз режим туралы шартты денонсациялау. Қырғызстанның әскери әуе күштеріне Ауғанстандағы антитеррорлық операциялар үшін әуе кеңістігін беруі және ауғандық босқындарды қадылдауға дайындығы. Қырғыз депутаттарының ҰҚШ (ДКБ) шеңберінде Қырғызстанның оңтүстігіне әскери-техникалық база құру жөніндегі бастамасы және оның мәні.

Ресей мен Қырғызстан әскери күштерін жедел дайындау жоспарын бірыңғайланудың бастамасы. Ресей мен Қырғызстан әскери күштерінің аймақтағы қақтығыс жайында бірлесе және бір жоспар бойынша әрекет жасау мүмкіндігі.

Қырғызстандағы саяси дағдарыс және үкіметке қарсы оппозиция. Ақсу оқиғасы. Парламенттегі дағдарыс және оның себептері. Қырғыз үкіметі мен оппозициялық депутаттар арасындағы Қырғызстан-Қытай шекарасына байланысты қайшылықтар.

Дәріс №14

Тақырып: ТМДға мүше мемлекеттер шеңберіндегі келсімшарттар мен одақтар. Олардың Жоғарғы және атқарушы мекемелері.

Дәріс мазмұны:

1. Қазахстан, Өзбекістан, Қырғызстан Республикаларының Мемлекетаралық Кеңесі.

2. Экономикалық және гуманитарлық бағыттарда интеграцияны тереңдету жөніндегі Қазахстан, Беларусь, Қырғыстан, Тәжікістан Республикалары мен Ресей Федерациясы арасындағы Келісімшарттың Жоғарғы және атқарушы мекемелері.

ӨЖСӨЖ мазмұны: ТМД мемлекеттері арасындағы терроризмен күрерс келсімшарты.

СӨЖ мазмұны: ТМД мемлекеттері арасындағы экономикалық келісімшарттар.

Дәріс №15

Тақырып: ТМД елдерінің ынтымақтастық дамытуының мәселелері мен болашағы.

Дәріс мазмұны:

1. Кедендік Одақ туралы және Қазахстан, Ресей, Беларусь мемлекеттерінің сыртқы экономикалық жағдайды ортақ тәртіппен реттеу туралы кеісімдері.

2. ТМД елдерінің «еркін» өндіріс орындары туралы саясаты: жауапкершілік мәселелері және шаруашылық субъектілерінің интеграциясы.

3. ТМД елдерін өзара инвестициялау саясатын жеңілдету шаралары.

ӨЖСӨЖ: ТМД елдернің кедендік мәселелері.

СӨЖ мазмұны: ТМД елдерінің бірыңғай құқықтық кеңістігін құру қажеттілігі.

1. Белорусь республикасының тәуелсіздік Декларациясы және ТМД басшыларының Минскідегі кездесулері. Белорусь-Ресей қатынастарының ерекшелігі.

2. Л.Кравчуктің президенттігі. Жаңа ұлттық валютаны енгізу. Қара теңіз флоты жөніндегі Ресей-Украина шарты. В.Путиннің Украинаға іс-сапары және оның нәтижелері.

Дәрістің мақсаты: Белорусь, Украина республикаларының тәуелсіздік алуы және ішкі-сыртқы саясатындағы елеулі өзгерістеді атап көрсету арқылы Белорусь республикасының тәуелсіздік Декларациясы және ТМД басшыларының Минскідегі кездесулері, Белорусь-Ресей қатынастарының ерекшелігі және Л.Кравчуктің президенттігі, Қара теңіз флоты жөніндегі Ресей-Украина шарты, В.Путиннің Украинаға іс-сапары және оның нәтижелері жөнінде мағлұмат беру.

Негізгі түсініктер: ұлттық валюта, Қара теңіз флоты жөніндегі Ресей-Украина шарты