3.Желілердің типтері және ерекшеліктері.

Желінің екі типі кең тараған: бір рангілі желі және сервердің негізіндегі желі.

Анықтама. Сервер– өзінің ресурстарын желі қолданушыларына ұсынушы компьютер.

Бір рангілі желілерде әрбір компьютер клиент ретінде де, сервер ретінде де қызмет етеді. Қолданушылардың кішігірім топтары үшін мұндай желілер деректер мен сыртқы құрылымдарды бөлуді жылдам қамтамасыз етеді. Сонымен қатар бір рангілі желіде басқару орталықтанбағандықтан, жетілген, жеткілікті қорғауды қамтамасыз ету қиын.

Анықтама.Клиенттер –желілік ресурстарды пайдаланатын компьютерлер.

Анықтама. Беріліс ортасы –компьютерлерді өзара қосу тәсілі.

Деректер мен ресурстардың үлкен көлемдері ортақ пайдаланылатын болса, сервердің негізіндегі желіні қолданған тиімді. Желінің қызметін байқай отырып, администратор деректерді қорғауды басқара алады. Мұндай желілерде желілік трафиктің көлеміне, сыртқы құрылымдардың мөлшеріне байланысты бір немесе бірнеше сервер болуы мүмкін. Мысалы, бір желіде принт-сервер, коммуникациялық сервер және деректер қоры сервері болуы мүмкін.

Қорытынды: Бір рангілі желіні пайдаланған тиімді, егер

1) қолданушылар саны оннан аспаса;

2) қолданушылар өзара жақын орналасқан болса;

3) деректерді қорғаудың маңызы болмаса;

4) фирманы ұлғайтудың қажеті болмаса.

Сервердің негізіндегі желіні пайдаланған тиімді, егер

1) қолданушылар саны көп;

2) деректерді кең және кешенді түрде қорғау қажет болса.

Бір рангілі желілер мен сервердің негізіндегі желілерден басқа осы желілердің ең жақсы қасиеттерінен тұратын құрама желілер бар. Сервердің негізіндегі желіге арналған операциялық жүйе бұл жағдайда негізгі қосымшалар мен деректерді ортақ пайдалануға жауап береді.

Компьютер-клиенттерде бөлінген (белгіленген) сервердегі ресурстарға қатысуды және сонымен қатар өздерінің қатты дискілерін, қажетінше деректерін ортақ пайдалануға ұсынатын ОС Microsoft Windows NT Workstation немесе Windows 98 операциялық жүйелері орындалуы мүмкін.

Бір рангілі желі:

• ·Барлық ДК-дің құқықтары бірдей

• Әрбір ДК client ретінде де және server ретінде де қызмет етеді

• Әрбір қолданушы өз ДК-нің қандай деректерін желіде ортақ пайдалануға болатынын өзі анықтайды.

• Желідегі ДК-дің саны 10-нан аспайды.

• Қуатты сервердің қажеті жоқ, сондықтан желінің құны төмен.

• Microsoft (98, NT Workstation, Workgroups) фирмасының операциялық жүйелерінде бір рангілі желіні қолдау орнатылған, сондықтан қосымша программалық жабдықтаудың қажеті жоқ.

• Жүйелік администратор тағайындалмайды.

• Әрбір қолданушы өзінің ДК-ін өзі басқарады.Барлық қолданушылар өз ресурстарымен басқалармен бөліседі

• Ресурстардың үлкен бөлігі қожайындікі. Қалған бөлігі желілік қолданушыларға ұсынылады.

• Желі қорғанысы төмен, себебі әрбір қолданушы өзі анықтайды.

• Қолданушылардың білім деңгейлері жеткілікті түрде жоғары

• Сервердің негізіндегі желі

Бөлінген (белгіленген) сервер дегеніміз – сервер ретінде жұмыс істейтін және желілік клиенттердің сұраныстарын тез өңдеу үшін оңтайландырылған ДК.

• Серверлер әртүрлі болып келеді:

Файлдар мен баспа серверлері

Қосымшалар серверлері

Пошталық серверлер

Факс серверлер

Коммуникациялық серверлер

• Каталогтар қызметі серверлеріБірнеше мың қолданушы. Сервер мен желінің аппараттық жабдықталуымен шектеледі.

• Желінің барлық аппараттық ресурстарын орындай алатындай операциялық жүйе қажет (Microsoft Windows NT Server 4.0)

• Орталықтанған, яғни администратор тағайындалады.

• Ең болмағанда бір администратор қажет.

• Ресурстар орталықтанып орналасқан, бұл оларды іздеу мен қызмет көрсетуді тездетеді және көшірмелерін үнемі алып отыруға, сақтауға мүмкіндік береді.

• Клиенттік ДК-ге қойылатын талаптарды қолданушы өзі анықтайды (ОЗУ 32 – 64 Мб).

• Деректерді жан-жақты, орталықтандырылған қорғау

• Қолданушының білім деңгейіне жоғары талап қойылмайды