50.Қазақ әдебиетіндегі сынның міндеттері.

«Қазақ әдебиеті сыны мен ғылымының тарихи белестерінен үш кезеңді қарастырамыз . Бірінші кезең - қазақ әдебиет сынының туу дәуірі . Екінші кезең – қазақ әдебиет сынының жанр ретінде қалыптасу және әдебиеттану ғылымының туу дәуірі .бұл процесс 1917 - 1937 жылдардың арасын қамтиды . Үшінші кезең – қазақ әдебиет сынының өсіп – өркендеу және әдебиеттану ғылымының қалыптасу дәуірі 1938 – 1985 жылдар аралығы» деп көрсетеді Т.Кәкішұлы. Байқап отырғанымыздай, қазақ әдеби сынының даму процесі кезеңдік айырмашылықтарға байланысты алдына өзіндік мақсаттар қойған Осы тұрғыдан алғанда, мақсат бар жерде міндеттердің көрсетілуі де даусыз . Әрине , ол міндеттерді тәптіштеп бір арнаға , бір қалыпқа сыйдыру қиын - ақ . Дегенмен , Т. Кәкіштің өзі айтқандай : « Халық болған жерде өнер бар , оған деген көзқарас, эстетикалық талғам бар . Халық ауыз әдебиетінен тартылған жайлар жазба әдебиет туындыларына ұласып , өзінше бір көркемдік әлем жасағаны даусыз. Қазіргі қазақ әдебиеті сыны мен әдебиеттану ғылымы дүниеге келген әрбір көркем туындының идеясын , айтар ойын , эстетикалық өреге қол созғанын, қандай әлеуметтік мәселені көтергенін , нені насихаттайтынын саралап алуға міндетті».Сынның әлеуметтік және эстетикалық дәрежесі көркем әдебиеттің шыққан биігіне тәуелді болғандықтан, сыншыға қойылатын талап міндеттеменің басында тұруы қажет .

51.Әдебиет сыны және мерзімді басылым.

Қазақ әдеби сынының алпысыншы жылдардағы даму өркендеу жолы «жылымық» сәттен бастау алды.Әдеби процесс өнімді де жемісті бола бастады.Батыл, жаңаша көзқарасқа, демократиялық сипатқа негізделген, ұлттық болмысты жарқырата көрсетуге ниеттенген, олқылығымызды толықтыруға бағытталған әдеби сын дүниеге келді.Ол өзінің алдындағы үрдісті сақтай отырса да, қоғамдағы сәл де болса жүріп жатқан өзгеріс, сипаттарға орай жаңаша лепке толы болғанын жоққа шығаруға болмайды.Алпысыншы жылдары әдеби басылымдар әдеби өмірдің тайқазанына айналды, Газет-журнал беттерінде жаңа шығармалар көптеп көріне бастады.«Жұлдыз» журналының әдеби шолуынан төмендегідей жолдарды оқимыз.«Журнал редакциясына күнбе-күн көп-көп өлеңдер түсіп жатады.Осы өлеңдердің жарамдылары іріктеліп алынып, журналдың «Жастар дауысы» бөлімінде жарияланғаны оқушыларымызға аян.Жас ақындардың шығармалары сонымен қатар журналдың жеке сандарынан да қағыс қалмай келеді. Мерзімді басылым беттерінде жаңа шығып жатқан кітаптарға пікір білдірген рецензиялар жиі көрініп тұрды. Атап айтқанда, Т. Әлімқұловтың «Махаббат дастаны» («Қазақ әдебиеті». 11.03.1960, С. Мұқановтың «Мөлдір махаббат» романы туралы), Р. Бердібаевтың «Махаббат пен зұлымдық» («Лениншіл жас»), Ә. Нарымбетовтің «Балалар әдебиеті жайлы құнды кітап» («Қазақстан мұғалімі», 19.05 1960), Ш. Ахметовтің «Балалар әдебиетінің очеркі» деген еңбегі; A.Нұрқатовтың «Өмір шындығы» («Социалистік Қазақстан» 15.05.1960, Ғ. Мұстафиннің «Дауылдан кейін» романы хақында). Осылайша, мерзімді басылым арқылы, шығармашылық портрет, портреттік очерк, библиографиялық очерк, эссе, монографиялық очерк түрлерінде көрініп, жанрдың жағалауы кеңи түсті.