2..Жүкті әйелдің ағзасының босануға дайындығының клиникалық көрсеткіштері (босану жаршылары, жатыр мойнының пісіп жетілуі).Ұрықтың болжамды салмағын анықтау
Босануға дейінгі кезеңде әйелдерде босану жаршылары деп аталатын бірқатар клиникалық симптомдар пайда болады. Олардың пайда болуы әйелдің босануға дайын екендігін білдіреді.Босану жаршылары:
−«іштің төмен түсуі» жүкті әйелдерде жатырдың төменгі сегментінің созылуы мен кіші жамбасқа кіреберіске ұрық басының келіп тірелуі,жатыр түбінің алға қарай қисаюы,ітің бұлшықеттерінің тонусының төмендеуі нәтижесінде,(босануға дейінгі 2—3 апта бұрын байқалып) тыныс алу жеңілдейді.
−«кіндіктің сыртқа қарай шығып тұруы»
−әйел мінез құлқының өзгеруі шамадан артық қозғыш немесе керісінше апатия болуымен көрінеді. Басқа келетін «құйылулар» орталық және вегетативті жүйке жүйесіндегі өзгерістер.
−босанушының салмағының 1—2 кг төмендеуі (босану алдында 2—3 бұрын)
−ұрықтың қозғалғыштық активтілігінің төмендеуі
−сегізкөз және іштің төменгі бөлігі маңындағы алдымен тартып,кейіннен толғақ тәрізді белгілердің пайда болуы
−шырышты «пробка» тығынның пайда болуы,кейде аздаған қанды бөліністермен көрінеді,ол аңқаның аздап жыртылуынан пайда болады.
Босану алдында жатыр мойны пісіп жетіледі»»оның көрінуі коллаген мен эластиннің морфологиялық өзгерістерімен сипатталады,дәнекер тіннің жұмсарып,гидрофильділігінің жоғарылап, сыртқы аңқадан ішкі аңқаға қарай тарала отырып,«тармақталған» бұлшықет талшықтарынан тұрады. Осы өзгерістерден жатыр мойнының қысқарып,цервикальді каналдың қуысының көрінуімен сипатталады. Келесі параметр бойынша зерттеледі:
● жатыр мойнының консистенциясы;
● жатырдың қынаптық және мойындық бөліктерінің ұзындықтары;
● цервикальді каналдың өткізгіштігінің деңгейі;
● кіші жамбас қуысындағы жатыр мойнының орналасуы мен бағыты;
● жатырдың төменгі сегментінің қалпы мен қынаптық бөлігінің қалпы.
Оценка:
до 6 баллов – незрелая
6-8 баллов - созревающая
9 баллов и более - зрелая
Ұрықтың болжамды салмағын анықтау үшін Рудаков индексін пайдаланады. Ол үшін жатыр түбі биіктігін жатырдың жартылай шеңбер бойымен кіндік деңгейінде өлшегендегі өлшем пайдаланылады. Ұрықтың салмағын қазір көбіне іштің айналымын кіндік деңгейінен жатыр түбі биіктігіне көбейтеміз. Мыс:жатыр түбі биіктігі −40см,40см,іштің айналымы−96см,ұрықтың болжамды салмағы 40×96==840г. Қосымша тағы әдіс Джонсон формуласы: (жатыр түбі биіктігінен−11)× 155,бұл жерде 11− 9Окг салмаққа дейінгі әйелдер арасында шартты коэффициент,егер әйел салмағы 9Окг нан артық болса,коэфффициент 12ге тең, 155−арнайы индекс.
3.Уақытына жеткен және шала туылған кездегі, нәрестенің морфофункционалды жетілулерінің белгілері.
Жаңа туған нәрестенің туған кезіндегі кезең ағзаның қоршаған ортаға үйрену кезеңі. Уақыты жеткен нәрестелердің белгілері− дене массасы 2500 г нан кем емес, дене ұзындығы 45 см ден артық. Мерзімі жетіп туылған ұлдарда аталық без бен ұма дамып,жұмыртқа ұмаға түскен. Қыз балаларда үлкен жыныс ернеулері кіші жыныс ернеулерін жауып,дамиды. Жаңа туған нәрестенің жағдайын Апгар шкаласы бойынша бағаланады. Негізінен Апгар бойынша бағалау туылған соң 1 және 5 мин соң жүргізіледі
Баллдардың санына қарай нәрестеге жүргізілетін активті реанимация мен гипоксия шамасын анықтау үшін қажет. Олар 6 балл және төмен болғанда жүргізілетін амалдар.
балл шамасындағы бағалану қалыпты деп саналады
