66.Гениталдыэндометриоз. Жіктелуі. Клиникасы. Диагностикасы. Емделуі.

Эндометриоз-жатыр қуысынан тыс жерде эндометрийдің құрылысына және қызметіне ұқсас дисгормональды,иммунотәуелді қатерсіз тіндердің өсіп кетуімен сипатталатын ауру.ОЛ 25-37 жастағы әйелдер арасында жиі кездеседі.

Жіктелуі 3 түрін ажыратады 1.Перитонеальды 2.Кистозды овориальды 3.Ректовагинальды.Генитальды эндометриоз зақымдалу тереңдігіне байланысты ішкі-жатырдың зақымдалуы,және сыртқы-жатыр түтікшесі,жатырдың жұмыр байламы,аналық бездің,ішперде мен Дуглас кеңістігінің зақымдалуы болып бөлінеді.Экстрагенитальды эндометриоз-ішектік,қуықтық,өкпенің,трахеяның,көздің,бүйректің болып бөлінеді.Ішкі эндометриоз дәрежесіне байланысты-1 дәрежесі -шырышты қабықшамен миометрийдің бір көру алаңының тереңдігіне дейін,2дәрежесі –жатыр қабырғасының қалыңдығының ½ бөлігін алады,3 дәрежесі-миометрий толық қамтиды.

Клиника әр түрлі жиіліктегі ауырсыну,жыныстық қатынастың ауырсынумен болуы,етеккір қызметінің бұзылуы,бедеулік,көрші мүшелерінің функциясының бұзылысы,анемия,жүрек айну,құсу, талып қалу,жабыспалардың пайда болуы,инфилтрациялық өсу.

Диагностика шағымдар,анамнез,клиника,кіші жамбас мүшелердің УДЗ-сында эндометроиды кисталарды анықтаймыз.Гистероскопияда эндометроиды жолдарды,қабырғалардың бүр тәріздес дөрекі қатпарла көрінеді.Кольпоскопияда жатыр мойнының эндометриозын анықтаймыз.КТ,гормондық зерттеулер,гистологиялық зерттеулер арқылы диагноз қоюмыз. Емі-медикаментозды және хирургиялық.1.Гонадолибериндердің агонистері(золодекс,декапептил)-инъекция 1рет 28 күн бойына,4-6 рет.2.Антигонадотропиндер- даназол 600-800мг күніне,6 ай бойына 3.Прогестерон аналогы-дидрогестерон күніне 10-20мг 6ай бойында 4.Норэтистерон күніне 5мг 6 ай бойында. Хирургиялық ем-эндометриоздық ошақтарды алып тастау.

67.Етеккір алды синдром. Патогенезі. Клиникасы, диагностикасы, емделуі.

ЕАС-күрделі симптомокомплекс,етеккір алдында 2-10күн басталып,етеккір басталысымен аяқталады.Көбіне 30-40жастан асқандарда жиі кездеседі.

Патогенезі жүре және туа пайда болған гипоталама-гипофизарлы-бүйрек үсті безінің жетіспеушілігі кезінде,ОЖЖ әр түрлі бөлімдерінің дисфункциясы зиянды феаторларының әсерінен дамиды.Әйел организмі қалыпты етеккір циклына компенсаторлы реакция ретінде жауап береді.Нәтижесінде ановуляция немесе лютеинді фазаның жетіспеушілігінен прогестерон жетіспеушілігі дамиды.ОЛ гиперальдестеронизмге,гипернатриемияға алып келеді де организмнің етеккір циклының екінші фазасында сұйықтықтың жиналып қалуына әкеледі.

Клиникасы 4 түрлі формамен көрінеді.Жүйкелік-психикалық формасында-қозғыш,депрессивті,сүт бездерінің ісінуі, өте сезімтал болады.Ісінулік формасында-сүт бездері,аяқ-қолдары ісініп,іші кебуі,тершең,гипернатриемия,гипокалиемия байқалады.Цефалгиялық формасында-бас ауруы,жүрек айну, құсу,иіске дыбысқа өте сезімтал келеді.Кризді формасында-АҚ жоғарылайды, өлім алдындағы қорқыныш сезімі,төс артындағы ауырсыну,тахикардия пайда болады.

Диагностика симптом шағымдарына,анамнезге,жалпы,арнайы және қосымша зерттеу әдістеріне байланысты.Функциональды тестерде,ЭЭГ,краниографияға-тамырлардың суреттері қатты анық көрінеді,маңдай сүйегінің гиперстозына,гормоналды зерттеулерге-пргестерон,АКТГ төмендейді,эстордиол,пролактин,гистамин,серотонин жоғарлауы,БҮБ қызметі жоғарылағанын көреміз.ЭКГ-да,маммаграфияда,қанның биохимиялық анализінде өзгерістер байқалады.

Емі-комплексті.1.Еңбек және демалыс режимі.2.Физиотерапия-етеккір тоқтағаннан кейін.3.Транквилизаторлар(элениум,тыныштандыратын препараттар)4.Витаминотерапия А,В6,Етобы.5.антигистаминді препараттар-димедрол,диазолин.6.Калии бар диуретиктер.7.Гормональды терапия-прогестагендер,эстроген-гестагенді препараттар.