- •Педагогика тарихының әдіснамалық негіздері және басқа ғылымдармен байланысы.
- •Көне дүниедегі мектеп және тәрбие.
- •Ертедегі Шығыстың өркениеті жағдайындағы
- •2. Ертедегі Грециядағы тәрбие жүйесі.
- •3. Ертедегі Грецияда педагогикалық
- •4. Ертедегі Римде тәрбие мен педагогикалық
- •Еуропалық орта ғасыр әдебиеті
- •Қазақ даласының орта ғасырдағы ғұламаларының педагогикалық идеялары.
- •Жүсіп Баласағұни.
- •Махмұт Қашғари.
- •Қазақ хандығының құрылуы
- •Ян Амос Коменскийдің педагогикалық қызметі мен теориясы. (1592-1670жж).
- •Я.А.Коменскийдің қысқаша ғұмырнамалық деректері.
- •Я.А.Коменскийдің көзқарасының қалыптасуы.
- •Табиғатқа сәйкес тәрбиелеу қағидасы.
- •4. Жас кезеңдері. Мектеп жүйесі және оқытудың мазмұны.
- •5. Я.А.Коменский оқыту теориясы туралы.
- •6. Я.А.Коменский тәрбие мәселелері туралы.
- •7. Я.А.Коменскийдің педагогикалық теорияның маңызы.
- •Ескі тәрбие жүйесін сынау.
- •3. Жас кезеңдері туралы.
- •4. Руссоның педагогикалық теориясының маңызы.
- •Иоганн Генрих Песталоццидің педагогикалық теориясы
- •И.Г.Песталоццидің педагогикалық қызметі.
- •Тәрбиенің мақсаты мен міндеттері туралы.
- •Дидактика негіздері элементарлық білім беру теориясы.
- •Песталоццидің педагогикалық теориясының маңызы
- •Адольф Дистервегтің педагогикалық қызметі мен теориясы
- •Дистервегтің педагогикалық қызметі мен ғұмырнамалық деректері.
- •Дистервегтің педагогикалық жүйесінің негізгі қағидалары.
- •Дистервег еңбектеріндегі дидактика мәселелері.
- •Дистервегтің педагогикалық жүйесінің маңызы.
- •Джон Локктың педагогикалық теориясы.
- •Саяси-әлеуметтік және философиялық дүниетанымы.
- •Локктың педагогикалық көзқарастары.
- •Француз материалистері мен ағартушыларының педагогикалық көзқарастары
- •Француз материалистерінің философиялық
- •Клод Андриан Гельвецийдің педагогикалық идеялары.
- •Дени Дидроның педагогикалық идеясы.
- •Дени Дидроның педагогикалық идеялары
- •Ресейде тәрбие, мектеп және педагогикалық ой-пікірдің дамуы. (ерте кезден бастап хүііі ғасырға дейін) Киев және Москва мемлекеттерінде балаларды
- •Украина мен Белоруссиядағы туысқандық мектептер.
- •Хүіі ғасырда Ресейде ағарту ісінің дамуы.
- •Декабристердің Ресейдегі педагогикалық
- •М.В.Ломоносов пен а.Н.Радищевтің педагогикалық ой-пікірлері
- •М.В.Ломоносовтың Ресейде ағарту ісі мен педагогикалық
- •Москва университеті және оның мектеп пен педагогикалық ой-аікірдің дамуына ықпалы.
- •В.Г.Белинский мен а.И.Герценнің педагогикалық теориясы. В.Г.Белинскийдің педагогикалық көзқарастары.
- •А.И.Герценнің педагогикалық көзқарастары.
- •А.Н.Радищевтің педагогикалық көзқарастары.
- •К.Д.Ушинский – орыстың ұлы классик-педагогы
- •К.Д.Ушинскийдің өмірі мен педагогикалық қызметі.
- •Тәрбиенің халықтық идеясы туралы.
- •Адамгершілікке тәрбиелеудің жолдары мен тәсілдері.
- •Оқытудың дидактикалық негіздері.
- •Мұғалімнің жеке басының үлгісі.
- •К.Д.Ушинскийдің педагогикалық мұрасы және оның басқа халықтардың алдыңғы қатарлы педагогтарына әсері.
- •Л.Н.Толстойдың педагогикалық қызметі мен көзқарасы.
- •Л.Н.Толстойдың педагогикалық қызметі.
- •Л.Н.Толстойдың педагогикалық көзқарасы.
- •Л.Н.Толстой дидактиканың мәселелері.
- •В.А.Сухомлинскийдің педагогикалық идеясы
- •В.А.Сухомлинскийдің педагогикалық идеясы
- •Н.И.Пироговтың педагогикалық қызметімен көзқарастары.
- •Хіх ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық-педагогикалық қозғалысқа жалпы сипаттама.
- •Н.И.Пироговтың педагогикалық көзқарастары.
- •Тәрбие мақсаты және мектеп жүйесі.
- •Пирогов ұсынған мектеп жүйесінің жобасы.
- •А.С.Макаренконың өмірі мен педагогикалық қызметі.
- •А.С.Макаренко тәрбие мәселесі туралы.
- •А.С.Макаренконың ұжым туралы ілімі.
- •Ұжымның даму кезеңдері.
- •А.С.Макаренко еңбектеріндегі психология мәселелері.
- •Жанұя тәрбиесі туралы.
- •А.С.Макаренко және қазіргі заман.
- •1917-1941 Ж.Ж.Кеңес мектебі мен педагогикасы. Мектептің революциялық қайта құрылуы және алғашқы қадамдары.
- •Мектептегі білім беру жүйесінің дамуы.
- •Жалпыға бірдей міндетті бастауыш білім беруді жүзеге асыру.
- •Мектеп туралы қаулылар.
- •Кеңестік педагогиканың қалыптасуы мен дамуы.
- •1941-1970 Жж. Кеңес мектебі мен педагогикасы. Ұлы Отан соғысы жылдарындағы мектеп және педагогика.
- •Ұлы Отан соғысынан кейінгі жылдардағы мектеп және педагогика (1946-1958 ж.Ж)
- •Жалпыға бірдей орта білім беруді жүзеге асыру.
- •Білім беру мазмұнын жетілдіру мен оқытудың белсенді әдістерінің дамуы.
- •Отандық ғалымдардың ғылыми-педагогикалық зерттеулерінің негізгі бағыттары.
- •1980-1991 Ж.Ж. Кеңес мектебі мен педагогикасы.
- •Жалпы білім беретін және кәсіби мектеп реформасының негізгі бағыттары.
- •Білім берудің жаңа сипаты мен түрлері.
- •Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық идеясы мен ағартушылық қызметі.
- •Абай Құнанбаевтың педагогикалық көзқарасы.
- •Ш.Уәлихановтың қазақ халқының салт-дәстүрлерi туралы ой-пiкiрлерi (1835-1865).
- •Ы.Алтынсариннiң тәлiмдiк мұралары (1841-1889).
- •Қазақ этнопедагогикасы жөнiндегi а.Құнанбаевтың (1845-1904) көзқарастары.
- •Негізгі әдебиеттер:
- •Ұлт ұстаздары ы. Алтынсарин мен а. Байтұрсынұлы мектеп оқушыларына кезінде Ленинді дәріптегеннен артық ұлықталуы тиіс
- •А. Байтұрсыновтың өмірі мен қызметі
- •Жүсіпбек Аймауытов (1989-1931)
- •Мағжан Жұмабаев
- •Мағжан Жұмабаевтің шығармаларындағы тақырыптық идеялық негізі
- •Шәкәрім Құдайбердиев
- •Шәкәрім Құдайбердіұлы
Н.И.Пироговтың педагогикалық көзқарастары.
(1810-1881)
Николай Иванович Пирогов көрнекті орыс дәрігері-хирургі, халық ағарту ісінің қайраткері, белгілі педагог. Ол – Москва университетінің медицина факультетінің түлегі. Дернт университетінде (қазіргі Тарту қаласы, Эстония Республикасы) медицина ғылымының докторы ғылыми дәрежесіне диссертация ғылыми атағын алғаннан кейін, Петербургтің медициналық хирургия академиясында профессорлық қызмет атқарады. Ол Қырым соғысына өз еркімен қатынасады. Ол белгілі дәрігер-хирург Крым соғысында Севастопольді қорғауға қаһарман қатысушыларына дәрігерлік көмекті ұйымдастырушы ретінде 1856 жылы “Марской сборник” журналында Г.И.Пироговтың “Өмір мәселелері” атты мақаласы жарияланған болатынды. Бұл мақала жұртшылықтың назарын өзіне аударды. Мақалаларда ол жанұя және қоғамдық тәрбиенің негізгі мәселелерін күн тәртібіне қоя отырып, бұл мәселелерді басылымдарда, оқу орындарында, педагогтар мен ата-аналардың арасында кеңінен талқылауға себепші болды.
Бұл мақаласында Пирогов педагогиканың аумағынан тыс қарастырылатын мәселелерді күн тәртібіне қойды, атап айтқанда: азаматтық жеке тұлғаға және оның дамуының толықтығы, адамзаттың парасаттылығы. Тәрбиеге қатысты оның мағынасы, адамды тәрбиелеу қажет, ең алдымен жоғары, адамгершілік өнімдері қалыптастыру; жалпы адамзаттық тәрбие арнаулы, кәсіби білім беруден бұрын келуі қажет. Н.И.Пирогов былай деп жазды: “Пайдалы азамат боламын деп даярланып жатқандардың барлығы алдымен адам болңға үйренуі қажет”.
“Өмір мәселелеріне” Пироговтың айтқан ойлары алдыңғы қатарлы жұртшылықтан қолдау тапты, оның ішінде революцияшыл демократтардың өкілдері оның тәрбие және педагогика мәселелері бойынша оның болашақ мақалалары үшін негіз болды.
Пироговтың ескі мектепке қатысы. Өзінің баспа беттерінде мақалаларында Пирогов сол кездегі мектептің жағдайы Пироговты қанағаттандырмады.
Мектептердің негізгі кемшіліктері мен олқылықтарына Пирогов оқытудың сословиялық және тармамандық сипаты, сонымен қатар оқытудың артта қалған, ескі тәсілдерді қолдануы. Оқытудың тар мамандық сипаты, Пироговтың пікірінше, карьеристерді тәрбиелеуге көмектеседі деді.
Пирогов білім берудің ресми курсына жалпы адамзаттық тәрбие идеясын қарсы қойды, ол жан-жақты ой-өрісі бар жоғары адамгершілікті адамды қоғамдық өмірге даярлаудың қажеттігін қойды.
“Адам болу – бұл тәрбиенің негізгі мақсаты болу керек”,-деп жазды Пирогов. Ол ерте, күні бұрын берілген балаларды мамандандырудан сақтандырды, ол олардың ой-өрісін тарылтады және адамгершілік дамуын тежейді.
“Өмір мәселелері” мақаласының негізгі идеясы – жалпы адамзаттық білім беруді қорғау болып табылады.
Тәрбие мақсаты және мектеп жүйесі.
Н.И.Пироговтың педагогикалық көзқарасының жетекші белгісі гуманизм болып табылады. Бірақ Пироговтың гуманизмі буржуазиялық шектеулі болды. Осыдан келіп, Пирогов тәрбиенің мақсаты деп, әрбір оқушыдан өмірде кейін қандай арнаулы жолды таңдайтындығына қарамастан, “шындықты сүйетін адамды” даярлау, демек, жан-жақты ғылыми танымды, жоғарғы адамгершілік сенімдерді, ерікті және берік ерік-қайратты меңгерген осындай адамды есептеді.
Пирогов сословиялық мектепке қарсы бағытталған мектеп жүйесінің жаңа жобасын ұсынды. Ол мектеп жүйесінің негізгі екі жылдық бастауыш мектеп болу керек, бастауыш мектептен барлығына орта мектепке жол ашылады. Өзінің мектеп жүйесін ол бірыңғай мектептің қағидасы бойынша құрды.
Пирогов мектеп жүйесін бірнеше сатылардан ұмынды, атап айтқанда: екі жылдық бастауыш мектептен кейін-прогимназия (тоық емес орта мектеп) төртжылдық мерзіммен екі түрлі; одан кейін гимназия екі түрлі – үшжылдық және бес жылдық мерзіммен; бұл жүйені жоғары мектеп аяқтайды (университеттер және жоғары арнаулы оқу орындары).
