- •Мазмұны
- •ҚазаҚстан РеспубликасынЫң банк жүйесінде бөлшек банкингтің теориялық негіздері
- •Қазақстан республикасында банк банкингінің даму
- •Экономикалық тұрақтылық жағдайындағы банк
- •1 ҚазаҚстан РеспубликасынЫң банк жүйесінде бөлшек банкингтің теориялық негіздері
- •Банк жүйесі және оның қызметінің даму ерекшелiктерi
- •1.2 Қазақстан Республикасы банктерінің қызметтері және дамуы
- •Сурет 6
- •Сурет 7
- •Банк қызметiн өнiм қағидасына негiздеп ұйымдастыру
- •Сурет 4
- •1.3 Банкинг: банк өнiмiн және қызметiн сату
- •1.4 Қазақстандық банктердiң сыртқы экономикалық қызметi
- •2 Қазақстан республикасында банк банкингінің даму тенденцияларын талдау
- •2.1 Экономиканың қазіргі жағдайындағы банк жүйесінің дамуын
- •1999-2004 Жылдар аралығындағы банк активтері мен капиталдары
- •Коммерциялық банктердің банкингтік қызметін экономикалық
- •Кесте 17
- •Филиалдың ссудалық портфелі 2004 жылдың 1 қаңтарында 905590,0 мың теңге құраған. Өткен жылмен салыстырмалы ссудалық портфель 11533,0 мың теңгеге артқан немесе 1,29% артқан.
- •01.01.2005 Жылға ссудалық портфель сапасы
- •3 Экономикалық тұрақтылық жағдайындағы банк жүйесін және оның қызметтерін одан әрі дамытудың негізгі проблемалары және оларды шешу жолдары
- •3.1 Экономикалық тұрақтылық жағдайындағы банк қызметінің өзекті
- •3.2 Банк қызметін дамыту проблемаларының шешу жолдары
- •3.3 “Каспий банк”ақ Шылкент Филиалында «interfast»
- •4. Менеджмент
- •5. Өнімнің сипаттамасы
- •7. Өндірістік жоспар
- •7. Ұйымдастырушылық жоспар
- •8. Қаржылық жоспар
- •9.Жұмыстардың орындалу тізбесі
- •10. Жобаның тәуекелділігін талдау
- •Қорытынды
- •Қолданылған әдебиеттер
1999-2004 Жылдар аралығындағы банк активтері мен капиталдары
Банк активтері мен капиталдары (млрд. тенге) |
||||||||
|
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
01.04.06 |
01.07.06 |
01.01.06 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
ЕДБ активтері |
341,10 |
527,90 |
784,00 |
1 144,97 |
1 677,90 |
1785,6 |
2021,7 |
2252,4 |
ІЖӨ-ге активтер қатынасы, % |
16,9 |
20,3 |
23,9 |
30,6 |
37,7 |
41 |
47 |
47 |
ЕБД өзіндік капитал |
69,00 |
97,60 |
122,20 |
161,20 |
223,50 |
249,0 |
263,1 |
311,2 |
ІЖӨ өзіндік капитал қатынасы, % |
3,4 |
3,8 |
3,7 |
4,3 |
5,0 |
5,6 |
6,1 |
6,5 |
ЕДБ активтеріне қатынасы, % |
20,2 |
18,5 |
15,6 |
14,1 |
13,3 |
13,9 |
13 |
14 |
Үмітсіз несиелер үлесі, % |
5,5 |
2,0 |
2,1 |
2,0 |
2,1 |
2,1 |
2,2 |
2,6 |
Несиелер бойынша жалпы сомасына провизиялар, % |
9,5 |
4,5 |
4,7 |
5,5 |
6,2 |
6,3 |
6,1 |
6,4 |
Банк жүйесінің өздік капиталы 4,5 есе артып 2006 жылы валютанылық эквиваленте 2 млрд. АҚШ доллары (311,2 млрд.теңге). Оның ІЖӨ -де үлесі 3,4 - 6,5% өсті. Бірақ бұл көрсеткіштің өсу қарқыны өзіндік капиталдың өсу қарқыныңан алып отыр 20,2% - 14% төмендеген.
Соңғы төрт жылда ЕДБ –дің берген неселерінің жалпы көлемі 9 есе артқан. 2004 жылы 1 328,9 млрд. теңгені құраған ( 10 млрд. АҚШ доллары). ЖІӨ -де несиелердің үлесі 7,4% - 28% өсті.
Ұзақ мерзімді несиелердің үлесі несие протфелінде 49% - 66% өсті. Шағын бизнес субъектілернің несие көлемі 2001 жылдың басынан 7 есеге өсті.
Қарстырылып отырған кезеңде несиелеудің орташа ставкасы 20,7% - 12,6% төменеді, оның ішінде жеке тұлғаларға 24,4% - 17,5% төмендеді, заңды тұлғаларға 20,5 - 11,7% төмендеді (Кесте 7).
Кесте 7
Экономикаға берілген несиелер
|
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
|||
Экономикаға берілген несиелер, оның ішінде |
148,8 |
276,2 |
489,8 |
672,4 |
978,10 |
1 328,9 |
|||
Қысқа мерзімді несиелер |
75,4 |
143,2 |
241,10 |
288,5 |
369,7 |
454,1 |
|||
Ұзақ мерзімді несиелер |
73,4 |
133,0 |
248,70 |
383,9 |
608,4 |
874,8 |
|||
ЖІӨ-гі несиелер, % |
7,4 |
10,6 |
14,9 |
17,9 |
22,0 |
28 |
|||
Несиелердің депозиттерге қатынасы, % |
86 |
94 |
110 |
110 |
132 |
132 |
|||
Шағын бизнеске несиелер |
39,90 |
74,20 |
122,00 |
146,50 |
196,20 |
276,60 |
|||
Сыйақы ставкасының орташа мөлшері, % |
20,7 |
18,2 |
16,1 |
14,4 |
13,7 |
12,6 |
|||
Жеке тұлғаларға, оның ішінде |
24,4 |
23,8 |
22,5 |
20,5 |
19,4 |
17,5 |
|||
Шетел валютасындағы несиелер |
22,8 |
21,1 |
20,1 |
18,1 |
17,2 |
15,0 |
|||
Теңгемен несиелеу |
26,0 |
27,2 |
25,5 |
24,3 |
21,8 |
20,4 |
|||
Заңды тұлғалардың несиелері оның ішінде |
20,5 |
17,9 |
15,7 |
14,0 |
13,1 |
11,7 |
|||
Шетел валютасындағы несиелер |
18,8 |
16,9 |
14,6 |
13,0 |
11,0 |
9,6 |
|||
теңгемен несиелеу |
22,3 |
19,1 |
17,4 |
15,6 |
15,5 |
14,4 |
|||
Қазақстан қаржығерлерінің V1 конгресі, Алматы; 2006.
Суреттен көріп отырғанымыздай 2000 жылы тартылған салымдар екінші деңгейлі банктерде 6 есе өскен, 2004ж. 1 трлн.теңге немесе 7,5 млрд. АҚШ доллары. Мұнда тұрғын халықтың депозиттері жалпы сомасында 32 - 40% өсті.
Шетел валютасындағы депозиттердің үлесінің төмендеуі соңғы екі жылдағы теңгенің тұрақтануымен және сыйақы ставкаларының бұл депозит категорияларына төмендігімен түсіндіріледі. Соған қарамастан шетел валютасындағы және теңгелік депозиттердің қатынасы сақталынып қалуда.
2004 жылы тартылған депозиттердің үлесі ЖІӨ 21% өсті (Кесте 8).
Кесте 8
Банктердің тартылған қаражаттарының көрсеткіштері
Банктердің тартылған қаражаттары (млрд.теңге) |
||||||||
|
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
04.04 |
07.04 |
2004 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
Тартылған депозиттер |
172,40 |
294,00 |
446,00 |
610,00 |
739,00 |
815,5 |
925,2 |
1007,8 |
Кесе 8 жалғасы
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
Шетел валютасындағы үлесі, % |
47% |
50% |
64% |
39% |
48% |
46% |
47% |
45% |
Жеке тұлғалардың депозиттерінің үлесі, % |
32% |
31% |
42% |
43% |
46% |
44% |
42% |
40% |
ЖІӨ -де депозиттер, % |
8,6% |
11,3% |
13,6% |
16,3% |
16,6% |
18% |
21% |
21% |
Шетел валютасындағы депозиттер |
8,5 |
8,6 |
7,3 |
6,9 |
5,9 |
5,8 |
6,0 |
5,8 |
Депозиттер тенгелік |
13,5 |
15,6 |
12,8 |
11,0 |
10,9 |
9,4 |
9,6 |
9,8 |
Қазақстан қаржығерлерінің IV конгресі, Алматы; 2004.
2006 жылы банк жүйесінің таза табысы 34,9 млрд. теңге құраған (Кесте 9).
Кесте 9
Банк жүйесінің табыстылық көрсеткіштері
Банк жүйесінің табыстылық көрсеткіштері (млрд.теңге) |
||||||||
|
2001 |
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
04.06 |
07.06 |
10.06 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
Таза табыс |
9,5 |
7,1 |
7,4 |
20,6 |
30,1 |
9,3 |
24,2 |
34,9 |
ROA,% |
2,8 |
1,3 |
0,9 |
1,8 |
1,8 |
2,1 |
2,4 |
2,1 |
ROE, % |
13,8 |
7,3 |
6,1 |
12,8 |
13,5 |
14,9 |
18,4 |
14,9 |
Қазақстан қаржығерлерінің V1 конгресі, Алматы; 2006.
Жүйедегі банктердің қызметінің қаржылық нәтижесі бұл таза табыс, соңғы 4 жылда оның үлесі 3,2 есе артып, 2006 жылы 30,1 млрд. теңге немесе 210 млн. АҚШ доллары.
2005 жылғы бойынша ЕДБ – тер табыс салығын төлегеннен кейін 30,1 млрд. жиынтық таза табысқа қол жеткізді.
Табыстардың жиынтық көлемі 233,8 млрд. теңге құрады (2005 жылдың 1 қаңтардағы жағдайы бойынша 227,1 млрд. теңге), шығыстардың жиынтық көлемі 203,7 млрд. теңгені құрады.
Кесте 10
Банк секторының табыстылығы,млрд. теңге
Көрсеткіштер |
01.01.05. |
01.01.06. |
өзгеріс (+;-)%-мен |
Сыйақы алумен байланысты табыстар |
103,7 |
139,8 |
|
Сыйақы төлеумен байланысты шығыстар |
43,2 |
60,6 |
56,2 |
Сыйақы алумен байланысты таза табыстар |
60,5 |
79,2 |
30,9 |
Сыйақы алумен байланысты емес табыстар |
144,0 |
90,5 |
-37,2 |
Сыйақы төлеумен байланысты емес шығыстар |
183,4 |
138,4 |
-13,2 |
Сыйақы төлеумен байланысты емес шығындар |
-39,4 |
-47,9 |
21,57 |
Қарастырылмаған баптар |
1,3 |
2,7 |
107,7 |
Табыс салығын төлегенге дейінгі таза табыс |
22,4 |
34,1 |
52,23 |
Табыс салығын төлеумен байланысты шығыстар |
1,8 |
4,0 |
122,2 |
Табыс салығын төлегеннен кейінгі таза табыс. |
20,6 |
30,1 |
46,12 |
Пайыздық табыстар құрылымында негізгі үлесті қызмет көрушілерге берілген зайымдардан сый ақы алумен байланысты табыстар құрайды (83,9 немесе 117,4 млрд. теңге),ал пайыздық шығыстар құрылымында қызмет көрушілердің талаптары бойынша сый ақы төлеумен байланысты шығыстар (70,4 немесе 42,7 млрд. теңге) құрап отыр.
Тағы мынаны да айта кеткен жөн,таза пайыздық емес табыстар құрылымында таза комиссиялық табыс 32,18 % - ға ұлғайып, 2004 жылдың 1 қаңтардағы жағдай бойынша 23,0 млрд. теңге құрады (01.01.03 ж. жағдай бойынша 6,6 млрд. теңге).
Дилингтік операциялар бойынша таза табыс 9,2 млрд. теңге құрады (2005 жылғы жағдай бойынша 6,6 млрд. теңге).
Банк секторының былтырғы жылға табыстылық кофиценті ұлғайды.Табыс салығын төлегенге дейінгі таза табыстың жиынтық активтерге (RОА) қатынасы 2,03% құрады (01.01.03ж. жағдайы бойынша – 1,96%), табыс салығын төлегенге дейінгі таза табыстың өзіндік капиталға (RОЕ) қатынасы – 14,6% құрады (01.01.03ж. жағдайы бойынша – 13,8%).
Кесте 11
Банк жүйесінің табыстарын көрсететін жиынтық көрсеткіштер
Көрсеткіштер |
01.01.05. |
01.01.06. |
Табыс салығын төлегенге дейінгі таза табыстың жиынтық активтерге (RОА) қатынасы |
1,96 |
2,03 |
Табыс салығын төлегенге дейінгі таза табыстың өзіндік капиталға (RОЕ) қатынасы |
13,8 |
14,6 |
Сый ақы алумен байланысты табыс- тардың жиынтық активтерге қатынасы |
9,05 |
8,33 |
Несиелер бойынша сый ақы алумен байланысты табыстардың жиынтық портфельге қатынасы |
14,5 |
12,87 |
Дилингтік операциялар бойынша таза табыстың табыс салығын төлегенге дейінгі таза табысқа қатынасы |
29,8 |
26,88 |
Сый ақы төлеумен байланысты шығыс- тардың жиынтық міндеттемелерге қатынасы |
4,28 |
4,06 |
Резерв құруға шығыстардың жиынтық активтерге қатынасы |
3,49 |
2,8 |
2006 жылдың 1 кварталында банктік сектордың жийынтық пайдасы шамамен Т 6,3 млрд. құрады.Былтырғы жылдың 1 кварталына қарағанда,ол кезде несиелік портфельдің табыстылығы 15-16% деңгейінде тұрған,ал биылғы жылғы қысқа мерзімді валюталық несиенің табысын төмендету есебінен ол 14% - дан 12% - ға дейін кезектеп төмендеуді жалғастырды.Компенсация қандай да бір көлемде жеке тұлғаларды қымбат несиелендіру есебінен жүріп отырды.
Барлық банктерге тұтынушылық несиелендіру көлемін ұлғайту жеңілге соғып жатқан жоқ.Бірақ Халық Банкінің жоғарыды аталған көрсеткіші 2004 жылыдың наұрыз айымен салыстырғанда әжептеуір өсті,ол 2,5 еседен жоғары болып (Т1107 млрд.) Т 19,0 млрд. жетті.
Сонымен бірге, табыстарды көтеру үшін, банктің жиынтық активтері қалыпты өсумен бірге (наурыз айында ол Т1,2 трлн. немесе Т 7,9 млрд.) бірті бірте теңгеге аударылуда.
Мұндай тенденция 2005 жылдан бері жалғасып келеді, ол кезде активтер үлесі 67,5 % - дан 67,1% - ға төмендеді. Түсінікті,өзгеріс үлкен емес, бірақ та банктер шетелден көп қарыз алды, ал депозитке келетін болсақ, тұрғындардың долларлық депозиттерден теңгелік депозиттерге ауысуға онша құлқы болмады. Қаңтар айында депозиттер көлемін қысқартқан соң, банктерде өсу басталды.
Кесте 12
Таза табыс көлемі бойынша алдыңғы қатарлы банктердің ондығы
(“А” категориясы, КАSЕ), мың теңге
|
|
01.01.2006. |
2005 жыл қорытындысы |
1 |
Казкоммерцбанк |
1 935 913 |
6 011 279 |
2 |
Халық банк |
1 142 069 |
2 561 133 |
3 |
Тұран Әлем |
674 930 |
3 028 719 |
4 |
АТФ банк |
390 604 |
1 085 902 |
5 |
Нұрбанк |
279 718 |
858 154 |
6 |
Банк Каспийский |
176 108 |
678 360 |
7 |
Банк Центр – Кредит |
158 159 |
715 111 |
8 |
Альянс банк |
91 366 |
49 486 |
Ақпан айында резиденттердің депозиттерінің жалпы көлемі 6,3% - ға ұлғайды, ал наұрызда 2,4% - ға, сәүір айының басында ол шамамен 4,2 млрд. АҚШ долларын құрады.Теңгеге деноминация жасалған, тартылған салымдар сырттан келген валюталарды жапты.
Кесте 13
Капитал көлемі бойынша Қазақстанның алдыңғы қатарлы банктерінің ондығы. (“А” категориясы,КАSЕ), мың теңге
|
Көрсеткіштер |
01.04.2006. |
01.01.2006 |
1 |
Казкоммерцбанк |
286 037 161 |
278 616 880 |
2 |
Тұран Әлем |
228 675 131 |
228 741 894 |
3 |
Халық банк |
219 107 485 |
196 498 464 |
4 |
АТФ банк |
68 002 928 |
58 275 109 |
5 |
Банк Центр – Кредит |
59 664 259 |
50 968 764 |
6 |
Нұрбанк |
46 951 613 |
35 804 226 |
7 |
Банк Каспийский |
32 288 530 |
29 021 967 |
8 |
Альянс банк |
31 299 854 |
21 994 818 |
9 |
Темірбанк |
24 223 488 |
22 979 818 |
10 |
Валют –Транзит банк |
18 198 410 |
16 751 627 |
Сәүір айының басында теңгелік депозиттердің үлес салмағы 44,7% - ға дейін өсті.Бұл банктердің несиелік саясатында көрініс табуда.
Дәл солай, депозиттер секілді, ұлттық валютадағы несиелердің өсуі жалғасуда.Нәтижесінде наұрыз айында ақпан айымен салыстырғанда теңгелік несиелердің үлес салмағы 1,1% - ға өсіп, Т 696,7 млрд. құрады (шамамен $ 4,6 млрд.).
Банк капиталы өсе бастады, бұл өз кезегінде несиелендіру мен табыстың көлеміне оң әсер беруі тиіс.(кесте 14)
Кесте 14
Капитал көлемі бойынша Қазақстанның алдыңғы қатарлы банктерінің ондығы. (“А” категориясы,КАSЕ), мың теңге
|
|
01.04.2005. |
01.04.2006. |
1 |
Казкоммерцбанк |
27 304 126 |
25 730 006 |
2 |
Тұран Әлем |
17 989 110 |
22 485 789 |
3 |
Халық банк |
5 979 913 |
16 422 173 |
4 |
Нұрбанк |
5 875 117 |
5 706 126 |
5 |
АТФ банк |
5 145 836 |
5 494 671 |
6 |
Банк Центр – Кредит |
5 145 836 |
4 381 986 |
7 |
Темірбанк |
3 883 860 |
3 086 374 |
8 |
Валют –Транзит банк |
3 601 833 |
3 203 644 |
9 |
Банк Каспийский |
3 122 189 |
2 956 194 |
10 |
Альянс банк |
2 285 758 |
2 104 043 |
Сондықтан жиынтық өзіндік капитал 4,7% - ға өсті, Е 168,9 млрд.($ 1,1 млрд.) дейін.Егер де жағдай осылай сақталатын болса, онда банктер бір қарыз алушыға белгіленген лимиттерді ұлғайтып, өздерінің қызмет көрушілерінен қорықпай несиелендіре алады.