Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Дип.-Екінші-деңгейлі-банк-клиенттеріне-есеп-кас...doc
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
453 Кб
Скачать
☆
    1. Нақты ақша беру кассалық қызметін көрсету

Нақты ақшаны беру шығыс кассасы арқылы ақшалай чек және шығыс кассалық ордер (Қосымша 9) құжаттары бойынша жүргізіледі. Ақшалай чек – бұл қатаң есептегі құжат болып табылады, клиенттің өзінің шотынан ақша алуы үшін жазылады (Қосымша 10).

Шығын – 7339 – 1 тенге

Ақшалай чекті мына мақсаттарда ұсынады:

      • Жалақы төлеуге;

      • Іс – сапар шығындарына;

      • Жалпы шаруашылық шығындарға;

Ақшалай чек шот менеджеріне мыналарды тексеру үшін беріледі:

            • Ағымды шоттағы қаржы жеткіліктігін;

            • Клиентетрдің қол үлгілерін салыстру;

            • Берілген ақшалай чек номері;

            • Жеке бас куәлігі жәе басқа да реквизиттер.

Соннан кейін шот менеджері клиентке кассаға көрсету үшін чекпен бақылау маркасын береді. Кассир ақшалай чектің дұрыс толтырғандығын қайта тексереді:

  1. Клиент шоттарын жүргізетін жауапты қызметкерлер қолдарының болуы;

  2. Сома жазбаша және санмен жазылғандығын;

  3. Жеке бас куәлігін;

  4. Бақылау маркасының номері, оны чекке жабыстырады;

  5. Клиентке ақшаны береді және кассалық құжаттарға қолын қойады.

Ағымды шоттан ақшалай чекке сәйкес нақты ақша бергенде:

Дт – 2203

Кт – 1001

Басқа да құндлықтарды беру үшін баланстан тыс ордер құрылады. Кассадан нақты ақшаны бергенде реестірлік журналға тіркейді. Операциалық күн шегінде клиент ақшалай чек бойынша бір немесе, бірнеше рет нақты ақша алуға құқығы бар. Шот менеджері шығыс кассалық журналды бухгалтер контралерге тапсырады. Бухгалтер контралер міндетіне құжатта міндетті тұлғалар қол қойуын тексереді, суммаларды салыстырады. Сонымен қатар кіріс кассалық құжатты кассирге береді. Кассирдің міндетіне ақшалай чектік көрсетілген сома мен клиентке ұсынған соманы салыстыру, клиент құжатарын тексеру және де клиентке берілетін ақшаларды санау, тексеру маркасын салыстыру. Операциялық күннің соңында шығыс кассалық журнал айналым кассалық журналымен салыстырылады.

    1. Касса және құндылықтарға тексеру

Ақша қаражаттары мен құндылықтарының сақталуын бақылау мақсатында банк мекемелерінде жоспарлы және кенеттен тексеру жүргізіледі. Банкнота мен монеталарды келесі жағдайлрда тексереді:

  1. банк басшысының тапсырысы бойынша тоқсанына бір рет;

  2. жыл сайын, қаңтардың 1-де;

  3. басшы касса менгерушісі ауысқанда;

  4. банк немесе Ұлттық Банк төрағасының өкімі бойынша.

Есеп айырысу - кассалық бөлімде тексеру кезінде ақша артығы табылса онда келесі өткізбе құрылады:

Дт -1001

Кт – 4802, 4920

Ал кассадан табылған жетіспеушілік кінәлі тұлғаға қойылады. Егер құндылықтардың артықшылығы табылса:

Кіріс – 7339 – 1 тенге

Операциялық күн соңында касса бойынша жүргізілген барлық операциялар Бас банкте көрсетіледі. Ұлттық Банк Орталық Кассалық Операция бөлімінде екінші деңгейлі банктердегі кассалық қызметті реттеу жүйесін жүзеге асырады. Бұл нақты ақша массасының реттеуге басты себеп болып табылады. Кассалық операция банк балансында ең өтімді актив операциялары болып табылады. өтімді активтердің көлемі мен үлесіне көңіл аудару керек. Бұны талдауда резервтік талаптың ең төменгі мөлшерін анықтау керек. Резервтік талаптың көлемі міндеттемелерде анықталады. Резервтік талаптың ең төменгі мөлшерінің орналастыруының екі түрі бар. Бірінші, ағымды айда ақшны резервтік активтерде орналастыру. Резервтік активтердің сомасы резервтік талаптан кем болмау керек. Бұл әдісті салымдарды кепілдендіру қорының мүшелері пайдаланады. .

Резервтік активтерге келесілер жатады:

  • нақты ақша;

  • Ұлттық Банк коршотындағы ақшалар;

  • Аффинерленген алтын.

Екінші әдісі - Ұлттық Банкте сақтайды.

Есеп кассалық бөлімде клиентке қызмет көрсетуде кассалық қызметтің маңызы зор. Қазіргі таңда кассалық қызмет көрсету жүйесі автоматтандырылған, яғни банкоматтар орнатылған.

Орталық Кассалық Бөлім жалпы кассалық қызмет көрсетулердің ережесін бекітеді. Кассада жүргізілетін операциялар бойынша бақылау жасайды, саясатын белгілейді, заң бойынша төлемсіз банкноттар мен монеталарды қабылдады, жәбірлену көлемі 70% дейін. Кассалық қызметтің көлемін кеңейтуді, оңтайлы кассалық қызмет көрсетудің әдістерін іздестіреді.