Сапалық белгілерді талдау

1. Сөз жүзінде сипатталынатын белгілерді атрибутивтік дейміз, не сапалық белгілер дейміз. Статистикада екі әдіс қолданылады: параметриялық және параметриялық емес.

Бар мәліметтерді бір-бірімен қарым-қатынасын «жоғары», «төмен»»жақсы», «жаман» деп реттеу, параметриядан тыс әдістің негізі болып табылады.

Параметиядан тыс әдістерді қолдану жағдайы бақылау саны n=30 болуы керек.

Параметриядан тыс әдістің ерекшелігі

• Бұл әдіс зерттейтін жиынтықтың таралу заңы туралы білімді талап етеді;

• Бұл әдісті сапалық, сандық және жартылай сандық жиынтықтарға қолдануға болады;

• Бақылау саны аз болса да нәтижелерін өңдеуге болады;

• Есептеу жолдарының қарапаймдылығы белгілер арасындағы байланысты кесте арқылы көрсетуге болады. Мұндай кестелерді орайластық кесте дейміз.

Орайластық кесте

Берілген кестеде қосымша жем берілген және қосымша жем берілмеген дрозофилл топтарының арасындағы мутация жиіліктерінің байланысын көрсетеді.

топтар	Дақыл саны		барлығы
	Мутация бар	Мутация жоқ
Қосымша жем	357	2399	2756
Қосымша жемсіз	80	725	805
барлығы	437	3124	3561

Күту жиілігін анықтаймыз:

1. 3561 – 437

2756 – Х ;

2. 3561 – 3124

2756 – Х ;

3. 3561 – 437

805 – Х

4. 3561 – 3124

805 – Х

Күту кестесі

Топтар	Дақыл саны				барлығы
	Мутация бар		Мутация жоқ
	Нақты жиілік	Күту жиілігі	Нақты жиілік	Күту жиілігі
Қосымша жем	357	338	2399	2418	2756
Қосымша жемсіз	80	99	725	706	805
барлығы	437		3121		3561

1. ² - анықтаймыз -нақты жиілік пен күту жиілігінің арасындағы келісу дәрежесін есептейміз;

п – нақты жиілік

п₁– күту жиілігі

3. Иейтс түзетуі арқылы критеридің нақты емес мәнінің азайуын анықтаймыз..

Е С Е П Т Е Р

№ 1 есеп

Екі балабақшадағы балалардың қандарындағы дифтерия анотоксинінің таралуы.

Балабақша	Анотоксин саны		барлығы
	0,1 дейін	0,1 – 0,5
А В	46 52	28 42	74 94
	98	70	168

1. Күту жиілігін анықта

2. Орайластық кестесіне күту кестесін құра

3. Х² есепте

4. Х² Йейтс түзетуі арқылы есепте.

№ 2 есеп

Тазаланған адсорбтық қызамық токсинімен балаларға егу жүргізілді. Егілген және егілмеген балалардың нәтижелері келесі кестеде көрсетілген.

топтар	Анотоксин саны		барлығы
	ауырғандар	ауырмағандар
егілген	6	635	641
егілмеген	90	628	718
	96	1263	1359

1. Күту жиілігін анықта

2. Орайластық кестесіне күту кестесін құра

3. Х² есепте

4. Х² Йейтс түзетуі арқылы есепте.

№ 3 есеп

Теңіз шошқасына обаға қарсы кешенді вакцина енгізілгенде, келесі нәтижелер шықты.

топтар	Теңіз шошқаларының саны		барлығы
	Тірі қалғандар	өлгендер
вакциналанған	6	14	20
вакциналанбаған	0	7	7
	6	21	27

1. Күту жиілігін анықта

2. Орайластық кестесіне күту кестесін құра

3. Х² есепте

4. Х² Йейтс түзетуі арқылы есепте.