9 Сабақ Эпидемиологиялық талдау

Қоғамдық денсаулық көрсеткіштері комплексті факторлар әсерінен өзгерісте болады. Ол кеңістікте де, уақыт көрсеткіштері деәртүрлі жаста, жыныста, әлеуметтік топтар арасында аймақтық ерекшеліктерге және тарау заңдылықтары әртүрлі. Яғни, бұл - әртүрлі эпидемиологиялы. Ерте Грецияда «epide mia» сөзі инфекциялы аурулардың жаппай таралуы. «epi»- «жоғары», «demi»- «demos» сөзінен «халық» яғни эпидемиология – халық арасында белгілі бір құбылыстың жаппай таралуы жайлы ғылым. Эпидемиологиял ғылымын аурулардың пайда болу себептерінжәне заңдылықтарын, потологиялық процесстердің таралуы, ауруларды анықтайтын әдіс ретінде түсіну қажет. Сонымен эпидемиология денсаулыққа әртүрлі аурулардың әсерін (инфекциялы және бейинфекциялы) және адамның физиологиялық жағдайын зерттейді. Эпидемиологиялық әдістердің негізін - эпидемиологиялық анализ алады. Эпидемиологиялық анализ – (себебін анықтау) белгілі бір териториядааурудың таралу себебін , оларды оптимизациялауда практикалық рекомендацияларды жасаудың жалпы жолдары. Эпидемиологиялық әдістерді қолдану (эпидемиологияның тармақтары – клиникалық эпидемиологиясы; экалогиялық эпидемиология; бейинфекциялық аурулардың эпидемиологиясы , фармаэпидемиологияның салаларында) пайдалылығын көрсетеді.

Осы кейбір түсініктерге тоқтала кетсек :

Клиникалық эпидемиология – дәлелді медицинаның негізі болып табылады. Дәлелді медицина жеке пациенттің аурудың өту ағымына болжал жасау клиникалық әдістермен бақылау арқылы анықталады. Клиникалық эпидемиологияның мақсаты – ерте жіберген қателіктер негізінен , клиникасыз әдістерді қолдану және жасауға объективті қортынды жасау.

Фармаэпидемиология – дәрі-дәрмектердің қолданылуы. Олардың жағымсыз әсері және эпидемиологиялық білімді, әдістерді қолдану арқылы дәрінің әсерін оқытады. Фармаэпидемиологияның мақсаты- клиникалық практикада дәрілердің қолданылуының тиімділігін мақұлдау не шешу.

Бейинфекционды аурулардың эпидемиологиясы – бейинфекционды аурулардың пайда болу жиілігін және себебін зерттеп, олардың пайда болуын төмендету мақсатында сақтандырып бақылайды. Инфекционды аурулардың эпидемиологиясы – эпидемиологиялық процестердің заңдылықтарын , пайда болу себептерін және таралуын бұл аурулармен күрес жүргізу , алдын алу және оқшаулау үшін зерттейді. Қоғам денсаулығы жайлы айтқанда, эпидемиологияны қоғам денсаулығы көрсеткіші ретінде алған дұрыс. Жоғарыда келтірілгендерді қорта келе «қоғам денсаулығы эпидемиологиясы» не (әлеуметтік эпидемиологиясы)- «жалпы денсаулық және денсаулық

сақтау»дисциплинасының бөлшегі ретінде қарап, уақытын, кеңістікте, қоршаған орта факторы, өмір сүру шартыжәне оның әртүрлі тұрғылықты топтарға әсерін зерттейді.

Жалпы денсаулық эпидемиологиясының мақсаты – (әлеуметтік эпидемиология) - жалпы қоғамның денсаулығын жақсарту мақсатында әртүрлі сася, экономикалық медико-әлеуметтңк және ұйымдастыру мақсатындағы шараларды жасау.

Е С Е П Т Е Р

1 есеп. Сақтандыру қаралудан өткендер.

Дерт атауы	Қаралуға жатқандардың саны	Қаралғандар саны
Сақтандыру қаралудан өткендер саны; соның ішінде:	1681	1455
Тамақ және коммуналдық мекемелер	258	236
Колледж және жоғары оқу мекемелерінің студенттері	603	491

а/ Сақтандыру қаралудан өткендер жиілігін және құрамын анықта.

2 есеп. Диспансерлік бақылаумен қамту.

Дерт атауы	Осы диагнозбен тіркелгендер саны	Есеп жылының соңында бақылауда тұрғандар саны.
Жатыр мойнының эрозиясы	330	198
Ұлтабар қабынуы	110	61

а/ Диспансерлік қамтумен қамтылуын анықта, және қортынды шығар.

3 есеп. Сақтандыру қаралудан өткендер.

Дерт атауы	Қаралуға жатқандардың саны	Қаралғандар саны
Сақтандыру қаралудан өткендер саны; соның ішінде:	1681	1455
Тамақ және коммуналдық мекемелер	812	750
Кәсіптік, техникалық білім жүйелері мекемелерінің студенттері	467	420

а/ Сақтандыру қаралудан өткендер жиілігін және құрамын анықта.

4 есеп. Диспансерлік бақылаумен қамту.

Дерт атауы	Осы диагнозбен тіркелгендер саны	Есеп жылының соңында бақылауда тұрғандар саны.
Периферия жүйке жүйесінің дерттері	80	30
Ревматизм	4	4

а/ Диспансерлік қамтумен қамтылуын анықта, және қортынды шығар.

5 есеп. Сақтандыру қаралудан өткендер.

Дерт атауы	Қаралуға жатқандардың саны	Қаралғандар саны
Сақтандыру қаралудан өткендер саны; соның ішінде:	1681	1455
Тамақ және коммуналдық мекемелер	812	750
Балалар мекемелері қызметкерлері	467	420

а/ Сақтандыру қаралудан өткендер жиілігін және құрамын анықта.

6 есеп. Диспансерлік бақылаумен қамту.

Дерт атауы	Осы диагнозбен тіркелгендер саны	Есеп жылының соңында бақылауда тұрғандар саны.
Бронхиалдық астма	23	20
Ұлтабар қабынуы (гастрит)	224	190

а/ Диспансерлік қамтумен қамтылуын анықта, және қортынды шығар.