№8. Өткізгіштерді параллель және тізбектей қосу.
Жұмыс мақсаты:Өткізгіштердің параллель және тізбектей косылыстарын косьш үйрену. Түракты тоқ заңдарының әділетті екеніне көз жеткізу.
Теория:Электр энергиясы тоқ көзінен тұтынушы құрылғыларға - электр шамына, электрлік двигательге, радиокабылдағышка және т.о. өткізгіш сымдар аркылы ғана жеткізіледі. Өткізгіштерді қосудың барынша қарапайым және жиі кездесетін түрлері - тізбектей және параллель қосулар.
Резисторлар — электр және радиотехникада, автоматика мен электроникада жиі пайдаланылатын элементтер («Резисторлар» латынның resistor — қарсыласамын деген сөзінен алынган).
Реостаттар- кедергісін реттеугс болатын аспаптар. Оларды тізбектегі ток күшін реттеу кажет болғанда пайдаланылады.
Құрал-жабдыктар:
Ток көзі, реостат, амперметр, вольтметр, кілт, жалғайтын сымдар.
Жұмыс істеу тәртібі:
1. Электр тізбекті схема бойынша жинау.
2. Амперметр мен вольтметрдің үш тэжірибе үшін әр қосылыстардың көрсеткішін ашу.
3. Есептеу.
4. Алынған сан мэндерін кестеге жазу.
5. Қорытынды.
6. Ом заңын және тұрақты тоқ заңдарын жатқа білу.
I [A] |
U1[B] |
U2[B] |
U3[B] |
U[B] |
R1[Om] |
R2[Om] |
R3[Om] |
R[Om] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Есептеуге
арналған теңдеулер:
Тізбектей қосылыстағы ток күшін формула бойынша есептеу:
1) I=I=I=I
2) U=U1+U2+…+Un
3) R=R1+R1+…+Rn
U[B] |
I,[A] |
I1[A] |
І2[А] |
I3[A] |
R1[Oм] |
R2[Om] |
R3[Om] |
R[Om] |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Есептеуге арналған теңдеулер:
Паралель қосылыстағы ток күшін формула бойынша есептеу:
1) U=U1+U2+…+Un
2)I=I1+I2+…+In
3)1/R=1/R1=1/R2=…+1/Rn
№6. Электр энергиясының ішкі кедергісін анықтау.
Жұмыстың мақсаты: Электр энергиясының ішкі кедергісін анықтап үйрену.
Құрал-жабдықтар: Ток көзі, кілт, амперметр, вольтметр, реостат, жалғайтын сымдар.
Жұмыс істеу тәртібі:
1.Электр тізбекті схема бойынша жинау.
2. Амперметр мен вольтметрдің өлшемін ползуноктың әр түрлі жағдайы үшін үш рет өлшеу.
3. Вольтметр арқылы кедергімен электр қозғаушы күшті өлшеу.
4. Электр қозғаушы күшті және кедергінің орташа күшін өлшеу.
5. Алынған сан мәндерін кестемен салыстыру.
6. Қорытынды жасау.
7. Жұмысты қорғау
№ |
І[A] |
U[В] |
R[Ом] |
r[Ом] |
rорт[Ом] |
ε [В] |
εорт. [В] |
εт.к. [В]
£
,
. к
.
В |
δ% |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
