1.5 Оптикалық кабельдің параметрлері

Оптикалық кабельдің параметрлеріне: физикалық, механикалық, геометриялық және т.б.

Механикалық параметрі.

Оптикалық талшықтың негiзгi қасиеттерiнiң бiрi оның берiктiгi болып табылады.Алайда, талшықтың бетiнде жасаудың процессiнде негiзгi берiктiктердi елеулi күйсiзденетiн микроскоптық ақаулар көрiнiп қалады. Кабельдiң өндiрiсi жəне кабельді талшық процесiнің арқасында, талшықтың берiктiгiнiң одан əрi нашарлауы болады. Бетте (сызаттар) ақаулардың өсуінің нəтижесiнде берiктiктiң нашарлауы жəне талшықтың үзiгiн үш себептермен түсiндiруге болады: жүктеменiң жоқтығына динамикалық шаршаумен, статикалық шаршаумен жəне ескірумен.ТОТ көпмеханикалық сипаттамаларға ие болған мыс кабельдерiн монтаждайды.Динамикалық шаршау түбегейлi созушы күштердi қысқа мерзiмде пайда болады. Бұл ТОТ орынға арна сызығы арқылы дыбыс шығатын немесе бойлай 21 сөз науалы бағыттағыш типке сəйкес келедi.Статикалық шаршау, керiсiнше, ұзақ уақыт кабельде тұрақты жүктемемен болады. Мұндай кабельге жүктеме шарттарында болған берiктiктiң нашарлауы жатады, бiрақ биiк қоршаған температура жəне ылғалдылықты əрекетпен ғана болады. Механикалық параметрін есептеуге қажет, негізгі формулалар:

F=δ

мұндағы, F - кабельдің созылу мүмкіндігі,өлшем бірлігі Н; δ – коэффициент, кабель конструкциялық созылу мүмкіндігі; –коэффициент,кабель конструкциясының осьіне қатысты і-элементінің орналасқан жерін ескеру; - кабель конструкциясының і-элементінің материалының қаттылық модулі, Па; - кабель конструкциясының і-элементінің көлденең қимасы, м.

Геометриялық параметрі.Оптикалық - талшықтың геометриялық параметрлері болып:өзекшенің диаметрі, қаптаманың диаметрі, қорғаныс қабатының диаметрі, өзекшенің эллиптиптілігі, қаптаманың эллиптиптілігі, өзекшенің және қаптаманың концентрлік еместігі жатады.

Өзекшенің эллиптиптілігін есептеу үшін мына формуланы қолданамыз:

H_c =

мұндағы, мен өзекшенің максималды мен минималды диаметрлері; – өзекшенің номиналды диаметрі.

Өзекшенің және қаптаманың орталықтарының айырмасы, өзекшенің концентрлік еместігін анықтауын береді:

H_c/о = Ц_ө - Ц_қ

мұндағы, H_c/о - өзекшенің концентрлік еместігі,өлшем бірлігі мкм; Ц_ө – өзекше орталығының координатасы,өлшем бірлігі мкм; Ц_қ – қаптаманың немесе кабықшасының орталық координатасы,өлшем бірлігі мкм.

Оптикалық кабельдің физикалық-механикалық параметрлеріне қойылатын негізгі талаптар:

- Жарылуға жоғары төзімділік;

- Ылғалды өткізгіштігі;

- Жеткіліктік буферлік қорғау;

- Температуралардың жұмыс ауқымында жылуға шыдамдылығы (-40...+50°С);

- Нақты жолдар бойынша аралық қабаттың мүмкіндігі және икемділігі;

- Радиациалық беріктілігі;

- Химиялық және екпінді беріктілік ;

- Монтаж бен аралық қабаттың қарапайымдылығы;

- 20 жыл ішінде сенімді жұмыс.

1.6 Оптикалық кабельдің түрлері

Оптикалық кабельді орналастыру кейбір технологияны қолдану арқылы жүргізіледі, ол технологияның түрін жұмыспен, орналастыру жағдайымен, қолданылатын оптикалық кабель түрімен, қолданылатын құрылғы көмегімен және т.б. көмегімен анықтайды.Орналастырудың барлық жағдайында кабельдегі механикалық әсер (ең бірінші кезекте созылу және сығылу күші), климаттық жағдай (орнатудың ең кіші шектік температурасы, ол минус 10ºС құрайды), оптикалық кабельдің иілуінің рұқсат етілетін радиусы (иілудің радиусы оптикалық кабельдің 20 сыртқы диаметрінен асып кетпеуі керек) және т.б. мөлшерленетін нормативті-техникалық құжаттамадан асып кетпеуі керек.

Оптикалық кабельді орындауға байланысты оны орнату жағдайы кеңейтілген түрде де болуы мүмкін (мысалы, су астылық, объектілік, жер астылық, кабельдік канализация, монтаждық және подвескага орналастыру үшін, яғни ілмелі).Оптикалық кабель төсемдерінің ең кең тараған түрі жер астылық.

Оптикалық кабельдер (ОК) темір жол қорғанысы бойынша, электртасымалдау сызықтарында, күшті кабельдерде, аралық жəне су өткізу құбырларында, өзен мен көл бойынша, автокөлік жолдарында жалғануы мүмкін.Ол келесідей қасиеттерімен бөлінеді: қолданылу шарттары мен бекітілуі;төсем əдістері, технологиялық жəне құрастырылу артықшылықтарына; ОТ саны мен электрлік желілер (1.4 кесте).

1.4 кесте.Оптикалық кабельдің əртүрлі сипатына қарай бөлу

МЕСТ 26793-85 бойынша	Жарияланған МЭК 794-1 (50) сəйкестігінше
Магистральды	Жердегі төсеме үшін
Зоналық	-
Қалалық	Коллекторлар немесе құбырлардағы төсемелер үшін
Алаңдық	Алаңдық
Суастылық жүк тасушы	-
Суастылық жүк тасымайтын	Суастылық
-	Салыстырмалы қысқа суастылық бөгеуілдері үшін
Тұрақты объектілер мен құрылыстар үшін	Объектішілік
Қозғалмалы объектілер үшін	-
-	Əуе төсемелері үшін
Арнайы қашықтықта басқару үшін	Арнайы
Монтаждық	Монтаждық
Бау	-

Жалпы жағдайда ГОСТ жəне бұқаралық МЭК орнатылған топ бойынша жіктеу еліміздегі жəне шет елдердегі əрбір кабель топтарына сəйкес жарияланған жеткілікті шарт болып табылады, параметрлердің деңгейі жəне олардың комбинациясы бойынша белгілі бір деңгейде ерекшеленеді.

Осы немесе басқа нақты құрылым бір топ деңгейі немесе көптеген айнымалы түрлерге тəуелді болады жəне тасымалдау жүйесінің параметрлерімен, сыртқы əрекеті мен құнына байланысты анықталады.

МСЭ-Т жіктелуіне сəйкес оптикалық кабельдерді сыртқы жəне ішкі төсемдер үшін кабельдер деп бөлуге болады.

Сыртқы төсемдер үшін кабельдердің қолданылу шарттарына байланысты жерасты, су асты және ілмелі болып бөлінеді.Оптикалық кабель төсемдерінің ең кең тараған түрі –жерастылық. (1.8 сурет)