Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ЭТНОПЕДАГОГИКА_2014_УМК_-.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
304 Кб
Скачать
☆

2.Тақырып Педагогикалық мәдениет және халықтың рухани дамуы

Талқыланатын сұрақтар:

1.Әр түрлі халықтың (көшпелі, отырықшы және т.б.) дамуының тарихи жолдарының ерекшеліктері.

2.Гографиялық және тарихи әрекеті.

3.Этнопсихологиялық ерекшеліктер халықтың педагогикалық қөзқарастары.

Әдістемелік нұсқаулар

Әр түрлі халықтың салтдәстүрлерін, олардың даму тарихы мен тұрмыстық ерекшеліктерін қарстыру, қосымшы әдебиеттермен жұмыс жасау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Калыбекова А. Теоретические и прикладные основы народной педагогики казахов.- Алматы: Баур,2005-200с

  2. Кожахметова К.Ж. Казахская этнопедагогика: методология, теория, практика. –Алматы : Ғалым, 1998-316с.

  3. Маргулан А.Х. Древние свидетельства культуры.-Алма-Ата,1986.

  4. Узакбаева С.А., Муканова Е.Н. Казахская этнопедагогика.- Алматы,1998.

  5. Пірәлиев С.Ж., Хайруллин Г.Т, Нұрғалиева Д.Ә., ДемеуоваЛ.Н., Бейсенова А.А., Атемова Қ., Саудабаева Г.С., Махметова Б.Т.,Ахатаева Ғ., Шалғынбаева Қ.Қ., Қайдарова А.Д, ТленбаеваМ.Б.,ШолпанқұловаГ.К., АбсатоваМ.М.,Төлеубекова Р.К.,Жұматаева Е.Ө.Этнопедагогика:-Алматы: Абай атындағы Қаз ҰПУ,2010.-465б.

3-Тақырып Халық педагогикалық мәдениет туралы түсінік.

Талқыланатын сұрақтар:

1.Педагогикалық мәдениет (ВолоковГ.Н.) балалар тәрбиесімен байланысы.

2.Халықтың педагогикалық мәдениеті көрнісі (бесік, ойын жырларында, қозғалмалы ойындарында)

3.Халықтық педагогикалықы мәдениет балалар фольклорында, дәстүрлі балалар мерекелерінде және т.б. көрініс табуы.

Әдістемелік нұсқаулар:

Халық педагогикасындағы мәдени көріністерді, ойын жырларын, салт-дәстүрлердің мазмұнын талдай отырып, шағын үзінді көріс көрсету немесе таныстыру.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Народ-истинный воспитатель. Алматы, 2000.

  2. Народные знания, фольклор, народное искусство.М.,1991.

  3. Наурызбай Ж.Ж. Этнокультурное образование.-Алматы:Ғылым,1997.-69с.

  4. Нысанбаева А.Н. Философия взаимопонимания. –Алматы,2001.-253с.

  5. Руководство покурсу этнопедагогики. / сост. Жумаканова Р.А.-Алматы,1994.

  6. Сегизбаев О.А. Казахская философия XV-начала XX века.-Алматы,1996.

  7. Тажибаев Т. Педагогическая мысль в Казахстане во второй половине XIX века.-Алма- Ата, 1965.

4.Тақырып Кемел адам –халықтық тәрбиенің мақсаты

Талқыланатын сұрақтар:

1.Кемел адамды тәрбиелеу тәрбиелеу жолдары.

2 Кемел адам-халықтық тәрбиенің мақсаты

3 Кемел адамның этникалық сипаты

Әдістемелік нұсқаулар:

Кемел адам бейнесіне олардың қалыптасуын және кемел адамдарға сипаттама бере отырып, мысал келтіру олардың еңбектеріне презентация жасау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Мухамметбердиев О.Б. Национальное самосознание.-М., 1992.

  2. Народ-истинный воспитатель. Алматы, 2000.

  3. Народные знания, фольклор, народное искусство.М.,1991.

  4. Наурызбай Ж.Ж. Этнокультурное образование.-Алматы:Ғылым,1997.-69с.

  5. Нысанбаева А.Н. Философия взаимопонимания. –Алматы,2001.-253с.

  6. Руководство покурсу этнопедагогики. / сост. Жумаканова Р.А.-Алматы,1994.

  7. Тажибаев Т. Педагогическая мысль в Казахстане во второй половине XIX века.-Алма- Ата, 1965.

5-Тақырып. Кемал адамның этникалық сипаты

1. Кемел адамның этникалық мінезі

2. Кемел адам қасиетінің жалпы азаматтық сипаттамасы

3. Кемел адамды тәрбиелеу жолдары

Әдістемелік нұсқаулар:

Қазіргі замандағы кемел адамдарға сипаттама бере отырып, мысал келтіру олардың еңбектері көрсету.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Мухамметбердиев О.Б. Национальное самосознание.-М., 1992.

  2. Народ-истинный воспитатель. Алматы, 2000.

  3. Народные знания, фольклор, народное искусство.М.,1991.

  4. Наурызбай Ж.Ж. Этнокультурное образование.-Алматы:Ғылым,1997.-69с.

  5. Тажибаев Т. Педагогическая мысль в Казахстане во второй половине XIX века.-Алма- Ата, 1965.

6-Тақырып. Халық педагогикасының негізгі құралдары (мақал-мәтелдер, жұмбақтар)

Талқыланатын сұрақтар:

1. Тәрбие құралдары белгілі бір қасиеттерді тәрбиелеуге бағытталған (жалпы алғанда). Мысалы мақал-мәтелдер: адамгершілік тәрбие әсемдік, әдемілік пен ақылдылық (құрал ретінде).

2. Барлық халықтармен құралды (халықтың ұжымдық пікірі). Рухани қажеттіліктер үшін керектілерді сақталады: эстетикалық, адамгершілік танымдық интеллектуалдық (білімділік), өндірістік және т.б. мақал-мәтелдер.

3. Тұлғаның тәрбиесі туралы туылған сәтінен тәрбиелеу, анасының маңызы; ата-ананың рөлі, ерексектерге қарам-қатынас (сыйлау) және т.б. Қалай үйрету қажет (ұрып емес, көп ретте қайталау). Адамгершілік қасиеттер: шыншылдық мейірімділік, алғыс айту, кемелдену.

Әдістемелік нұсқаулар:

Мақал- мәтелдердің тәрбие құралдары ретінде маңыздылығын түсіндіре отырып, тәрбие бағытындағы мақал –мәтелдер түрлерін айту, сипаттама беру.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Анатология педагогической мысли Казахстана //Составили К.Б.Жарыкбаев,С.Калиев.-Алматы,1995-512с.

  2. Бережнова Л.Н., Набок И.Л.ЩегловВ.И.Этнопедагогика .-М.: « Академия», 2007-240с.

  3. Волко Г.Н.Этнопедагогика.-Чебоксары, 1974.(Москва,2000).

  4. Гумилев Л.Н. Ритмы Евразия:Эпохи и цивилизации. –М.,1993.

  5. Измайлов А.Э. Народная педагогика: Педагогические воззрения народов Средней Азии и Казахстана.-М.,1991.

  6. Калыбекова А. Теоретические и прикладные основы народной педагогики казахов.- Алматы: Баур,2005-200с

7- Тақырып. Ән – халықтық педагогиканың құралы

Талқыланатын сұрақтар:

1. Ән – халықтың поэтикалық шығармашылығының күрделі форм мен санаға ықпал ететін, эстетикалық тәрбие құралы (мақсаты – әдемілік, құралы – ақылдылық).

2. Адамның ішкі және сұлулығын ашу, әсемділіктің маңызы.

3. Жас ерекшелігіне байланысты әндер.

Әдістемелік нұсқаулар:

Дәріс материалдары бойынша және әннің халықтық поэтикалық шығармашылығының эстетикалық тәрбие құралдары ретінде әсерімен ән түрлеріне сипаттама беру.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Мухамметбердиев О.Б. Национальное самосознание.-М., 1992.

  2. Народ-истинный воспитатель. Алматы, 2000.

  3. Народные знания, фольклор, народное искусство.М.,1991.

  4. Наурызбай Ж.Ж. Этнокультурное образование.-Алматы:Ғылым,1997.-69с.

  5. Тажибаев Т. Педагогическая мысль в Казахстане во второй половине XIX века.-Алма- Ата, 1965.

8- Тақырып. Халықтық педагогикадағы ертегілер

Талқыланатын сұрақтар:

1.К.Д. Ушинский: ертегілер - халықтық педагогиканың алғашқы туындысы

2.Ертегілер фактикалық тұрғыдан – бұл эстетикалық әңгімелер.

3.Халық ертегілерін тәрбиелеуде қолдану.

Әдістемелік нұсқаулар:

Халықтық педагогиканың алғашқы К.Д. Ушинскийдің туындыларын қарастыра отырып, халықтық ертегілердің тәрбиелеуде қолдау маңыздылына түсінік беру.

Ұсынылатын әдебиеттер:

1.Пірәлиев С.Ж., Хайруллин Г.Т, Нұрғалиева Д.Ә., ДемеуоваЛ.Н., Бейсенова А.А., Атемова Қ., Саудабаева Г.С., Махметова Б.Т.,Ахатаева Ғ., Шалғынбаева Қ.Қ., Қайдарова А.Д, ТленбаеваМ.Б.,ШолпанқұловаГ.К., АбсатоваМ.М.,Төлеубекова Р.К.,Жұматаева Е.Ө.Этнопедагогика:-Алматы: Абай атындағы Қаз ҰПУ,2010.-465б.

2.Қалиұлы С. Қазақ этнопедагогикасының теориялық негіздері мен тарихы.-Алматы: «Білім» 2003.-280 бет.

3.Қалиев С. Қазақ этнопедагогикасының тарихы ( кеңістік дәуір 1920-1990жж.).-А.:Білім, 1999.-160б.

9- Тақырып. Халықтық тәрбиенің факторлары

Талқыланатын сұрақтар:

1.Негізгі факторлар: табиғат, ойын, сөз, іс, қарым – қатынас, дәстүр, тұрмыс, өнер, дін. Мысалы, идеал (идеал – символдары, тұлға – символы, жағдай – символы).

2.Табиғат – тіршілік ортасы, тұған ел, Отан. Табиғилық, экология. Табиғат – әкенің, әлемдік, космостық үй. Әрбір халықтың өзінің табиғатына сүйіспеншілігі бар (қазақ – дала, грузин – таулар, ненец – тундра, чукча – теңіздің жағалауы).

Әдістемелік нұсқаулар:

Негізгі факторларға сипаттама бере отырып, өмірмен қазіргі заман талабымен байланыстыру.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Мухамметбердиев О.Б. Национальное самосознание.-М., 1992.

  2. Народ-истинный воспитатель. Алматы, 2000.

  3. Народные знания, фольклор, народное искусство.М.,1991.

  4. Наурызбай Ж.Ж. Этнокультурное образование.-Алматы:Ғылым,1997.-69с.

  5. Нысанбаева А.Н. Философия взаимопонимания. –Алматы,2001.-253с.

  6. Руководство покурсу этнопедагогики. / сост. Жумаканова Р.А.-Алматы,1994.

  7. Тажибаев Т. Педагогическая мысль в Казахстане во второй половине XIX века.-Алма- Ата, 1965.

10- Тақырып. Ежелгі жазба мұралардағы халық тәрбиесі

Талқыланатын сұрақтар:

1.Кез келген өзгерісте өткеннің (бұрынғы) тәжірибесін ескеру қажет. Тәрбие әрқашанда басым болады. Жазбаша талдап қорытындылауға талаптану ертедегі кезеңде де орын алған.

2.Шыңғысхан(1155-1227) - екі бөлімнен (Халық нақыл. Заңдар) тұратын «Ұлы жасақ» құжатының авторы.

3.Заңдар жинағының алғашқы мақаласы жаман тәрбиенің нәтежиелері туралы негізгі заңдар

Әдістемелік нұсқаулар:

Семинар сабақтарына дайындық үрдісіндегі дәріс материалдарын қосымша әдебиеттерге ғылыми мерзімдік басылымдарға шолу жасау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Руководство покурсу этнопедагогики. / сост. Жумаканова Р.А.-Алматы,1994.

  2. Сегизбаев О.А. Казахская философия XV-начала XX века.-Алматы,1996.

  3. Тажибаев Т. Педагогическая мысль в Казахстане во второй половине XIX века.-Алма- Ата, 1965.

  4. Шалабаева Г.Н. Этнос.Культура.Самосознание.-Алматы,1995.

  5. Шаханова Н. Мир традиционной культуры казахов. –Алматы,1998

11- Тақырып. Қазақстандағы этнопедагогикалық ой-пікірлер

Талқыланатын сұрақтар:

1.Қазақтың педагогикалық мәдениетінің даму тарихы ежелгі тәрбие тәжірибесі, мінез-құлық ережесі мен нормалары.

2.Тұлғаның моральдық-психологиялық үлгісі: «нағыз жігіттің сегіз қасиеті бар және құпияны сақтай алады» (көшпелі мал бағуды жүргізе алу, еңбек сүйгіш қайғыда тұрақтылық, соғыста батырлық, өзінің жеті атасын білуі, поэтикалық дарындылық, тапқырлық және ақылдылық, атқа міну техникасын меңгеруі.). Көшпелілердің қиын өмірі-өзінің талаптары (тұрақты психика, тез бейімделу, сақтық сезгіштік) «Жігітке жетпіс өнер де аз».

3.Мақал-мәтелдер, ертегілер, шежірелер, дастандар. Амалдары: бата беру, ант немесе серт беру, тілеу,айтыс және т.б.

Әдістемелік нұсқаулар:

Қазақстандағы этнопедагогикалық ой-пікірлер «нағыз жігіттің сегіз қасиеті бар және құпияны сақтай алады»),«Жігітке жетпіс өнер де аз» т.б. мазмұнын перезентация бойынша талдау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Қалиұлы С. Қазақ этнопедагогикасының теориялық негіздері мен тарихы.-Алматы: «Білім» 2003.- 280 бет.

  2. Қалиев С. Қазақ этнопедагогикасының тарихы ( кеңістік дәуір 1920-1990ж.).-А.:Білім, 1999.-160б.

  3. Этнопедагогикалық білім негіздері. Оқу құралы. – Алматы, 2009.-131б.

  4. Концепция Этнокультурного Образования в Казахстане // Казахстанская правда ,7августа 1996г.

  5. Культурно – философский энциклопедический словарь/Сост. Т. Габитов, А.Кулсариева и др. –А: Раритетт, 2007.- 416с.

12 -Тақырып. Қазақ этнопедагогикасының қайнар көзі

Талқыланатын сұрақтар:

1. Үш жүз. Отбасы 7 ұрпаққа дейінгі туыстар ата-баласы (қауым), ру(яғни бірнеше қауым)-жүз. Ру(қауым) бастығының ақсақалдар бақсының шамандар және ақындар мен ақын жыраулардың рөлі.

2. Қандық туысқандық сезім, бірлік пен достық сезім, өзара көмектесу, үлкендермен ата-баба рухын құрметтеу; салт –дәстүрді сақтау.

3. Этнопсихология адамдар психикасының этникалық ерекшеліктері, ұлттық мінезін, ұлттық сезімін, ұлттық мінезін, өзіндік санасын, ұлттық стереотипін және т.б.

Әдістемелік нұсқаулар:

Қазақ этнопедагогикасының қайнар көзі отбасы жеті ұрпаққа дейінгі туыстар ата-баласы (қауым), ру (яғни бірнеше қауым)-жүз. Қандық туысқандық сезім, бірлік пен достық сезім, өзара көмектесу, үлкендермен ата-баба рухын құрметтеу; салт –дәстүрді сақтау құндылықтарды қазіргі қоғамдағы мәселенің сұрақтарын талдау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Бережнова Л.Н., Набок И.Л.ЩегловВ.И.Этнопедагогика .-М.: « Академия», 2007-240с.

  2. Волко Г.Н.Этнопедагогика.-Чебоксары, 1974.(Москва,2000).

  3. Гумилев Л.Н. Ритмы Евразия:Эпохи и цивилизации. –М.,1993.

  4. Измайлов А.Э. Народная педагогика: Педагогические воззрения народов Средней Азии и Казахстана.-М.,1991.

  5. Калыбекова А. Теоретические и прикладные основы народной педагогики казахов.- Алматы: Баур,2005-200с

13- Тақырып Этномәдени білім беру

Талқыланатын сұрақтар:

1.Білім беру туралы мемлекеттік қамқорлық.

2.Білім берудегі дағдарыс (80 жыл) шамалылық, адамгершілік бастаулар, мәдениет. Ұлттың жіктелуі.

3.Қазақстан республикасындағы этноұлттық жағдаяттар. Ұлттық мектептерді тарату (30 жылдары) Ана тілін білмеу, жатсыну. Кез келген халықтың өмір тәжірибесінің бірігейлігі. Көпмәдени білім беру тұжырымдамасы (Д.Бэнкс).Евроцентризм.

Әдістемелік нұсқаулар:

Семинар сабақтарына дайындық үрдісіндегі дәріс материалдарын және нұсқаулық әдебиеттерді қолдау қажет.Көрсетілген негізгі және қосымша әдебиеттерге, ғылыми мерзімдік басылымдармен жұмыс.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Культурно –философский энциклопедический словарь/Сост. Т. Габитов, А.Кулсариева и др. –А: Раритетт, 2007.-416с.

  2. Материнская школа в этнокультурном образовании. –Алматы, 2002.

  3. Мустафина Р.М.Представления, куль.,обряды у казахов.-Алма-Ата,1992.

  4. Мухамметбердиев О.Б. Национальное самосознание.-М., 1992.

  5. Народ-истинный воспитатель. Алматы, 2000.

  6. Наурызбай Ж.Ж. Этнокультурное образование.-Алматы:Ғылым,1997.-69с.

14- Тақырып. Көптілді тұлғаны тәрбиелеу

Талқыланатын сұрақтар:

1.Білім беру туралы мемлекеттік қамқорлық.

2.Білім берудегі дағдарыс шамалылық, адамгершілік бастаулар, мәдениет. Ұлттың жіктелуі.

3.Қазақстан республикасындағы этноұлттық жағдаяттар.

Әдістемелік нұсқаулар:

Семинар сабақтарына дайындық үрдісіндегі дәріс материалдарын және нұсқаулық әдебиеттерді қолдау қажет. Қазақстан республикасындағы этноұлттық жағдаяттарды қарстыру, талдау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Қалиев С. Қазақ этнопедагогикасының тарихы ( кеңістік дәуір 1920-1990жж.).

-А.:Білім, 1999.-160б.

  1. Этнопедагогикалық білім негіздері. Оқу құралы. – Алматы, 2009.-131б.

  2. Концепция Этнокультурного Образования в Казахстане // Казахстанская правда ,7августа 1996г.

  3. Культурно –философский энциклопедический словарь/Сост. Т. Габитов, А.Кулсариева и др. –А: Раритетт, 2007.-416с.

15- Тақырып Толымды тұлғаны тәрбиелеу

Талқыланатын сұрақтар:

1.Толымды тұлға мәселесі ұлттық мінез ерекшеліктері.

2.Толымды тұлға ұлттық сананың деңгейін айқындайды және қоғамдық жағдайлардың ықпалы.

3. Толымды адам (жетілген адам) белгілі бір қасиеттерді меңгерген жігітке сипаттама.

4. Қызға қойылатын талаптар: Адам идеалы

Әдістемелік нұсқаулар:

Толымды тұлғаның қалыптасудағы қазіргі мәселесі мен белгілі бір қасиеттерді меңгерген жігітке сипаттама беру, идеал қыз бала тәрбиесі мен қойылатын талаптарға презентация бойынша әңгімелеу, қазіргі жағдаяттармен байланыс.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Қалиев С. Қазақ этнопедагогикасының тарихы ( кеңістік дәуір 1920-1990жж.).-А.:Білім, 1999.-160б.

  2. Этнопедагогикалық білім негіздері. Оқу құралы. – Алматы, 2009.-131б.

  3. Концепция Этнокультурного Образования в Казахстане // Казахстанская правда ,7августа 1996г.

  4. Культурно –философский энциклопедический словарь/Сост. Т. Габитов, А.Кулсариева и др. –А: Раритетт, 2007.-416с.

«ЭТНОПЕДАГОГИКА» ПӘНІНЕН

СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗІНДІК ЖҰМЫСТАРЫН ОРЫНДАУҒА АРНАЛҒАН

ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ

КІРІСПЕ

«Этнопедагогика» оқу пәні базалық пән болып табылады. Курсы білім тобына арналған мамандықтарына арналған.

Халықтық педагогика – тұнып тұрған асыл қазына, өсиет, өнеге, білім, тәрбие. Әр халықтың ғасырлар бойы ұрпақ тәрбиесіне негізделген өзіндік педагогикасы бар. Бүгінгі таңда қазақ халқының ұлттық мәдени қайта өркендеуі жағдайында ұрпақты халық дәстүрлері арқылы тәрбиелеудің қажеттігі артып отыр. Этнопедагогика пәні ауқымды мәселелер: этникалық тәрбиенің заңдылықтары мен ерекшеліктерін, негізгі бағыттарын, тәрбиенің құралдарын, әдістері мен тәсілдерін, сондай-ақ халықтық педагогика идеялары мен тәжірибесін оқу-тәрбие процесінде жүзеге асырудың жолдарын қарастырады.

Бұл бағдарлама екі бөлімнен тұрады (жалпы және дербес). Бағдарламаның жалпы бөлімінде этнопедагогиканың жалпы теориялық мәселелері қарастырылды. Екінші бөлімінде этнопедагогиканың халықтық салт – дәстүрді, өнерді дәріптейтін, ана тілі мен дінін қадірлейтін, отанын, елін, жерін сүйетін, жан – жақты жетілген оқушы жастардың бойына сіңіру. Білім, білік дағдыларын дамыту, сөйтіп дене еңбегіне де, ой еңбегіне де қабілетті, нарық жағдайында өмір сүруге икемді, жан-жақты жетілген азамат етіп шығару. Бұл пәннің міндеті халықтық тәрбие түрлерін оқушы жастардың бойына сіңіріп. Жан тәрбиесі мен тән тәрбиесін қатар жүргізе отырып, оқушы жастардың қайрат жігерін, ақыл-ойын халықтың өнер туындылары негізінде оқытып тәрбиелеу арқылы іске асырылады.

«Этнопедагогика» курсын меңгеру барысында лекциялық, практикалық сабақтар, сонымен қатар студенттердің оқытушымен өзіндік жұмыстары (СОӨЖ) және студенттердің өзіндік жұмыстарының (СӨЖ) түрлі формалары қарастырылған.

Пәнді оқытудың соңында емтихан алынады.

№ 1 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Педагогикалық мәдениет және халықтың рухани дамуы

Ұсынылатын сұрақтар:

  1. Халықтық педагогика тәрбие тәжірибесі ақыл мен халық даналығы

  2. Әйелге-анаға қатынас дәстүрі.Балаға деген махаббат

  3. Дәстүр –халық құндылығының көрсеткіші, ойын –сауық және т.б. олардың халық педагогикасымен байланысы.

Әдістемелік нұсқаулар.

Халықтық педагогикада халық даналығын, әйел- анаға қатынасты және бала тәрбиесіне, қазіргі уақытта халықтық тәрбиені насихаттаушы тұлғалардың өмірімен байланыстыру, халық дәстүрін оның ішінде ойын-сауық тәрбиелік мәнін қарастырып, ойын түрлерін көрсету немесе бейнетаспалар арқылы көру.

Ұсынылатын әдебиеттер:

1.Анатология педагогической мысли Казахстана //Составили К.Б.Жарыкбаев,С.Калиев.-Алматы,1995-512с.

2.Бережнова Л.Н., Набок И.Л.ЩегловВ.И.Этнопедагогика .-М.: « Академия», 2007-240с.

3.Волко Г.Н.Этнопедагогика.-Чебоксары, 1974.(Москва,2000).

4.Измайлов А.Э. Народная педагогика: Педагогические воззрения народов Средней Азии и Казахстана.-М.,1991.

№ 2 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Кемал адамның этникалық сипаты.

Ұсынылатын сұрақтар:

  1. Орта Азия халықтарының кемел адам қасиеттеріне сипаттамалары.

  2. Кемел адамды тәрбиелеу жолдары жаңа дүниеге келген сәбиге тілектер, ат қаңдау, атқоюдың маңыздылығы.

  3. Жалпы адамзаттық идеалдар туралы түсінік беру.

Орындауға әдістемелік нұсқау.

Орта Азия халықтарының кемел адам қасиеттерін сипаттай отырып, қазақ халқындағы кемел адамды тәрбиелеу ерекшелігімен кемелденген тұлғалардың еңбектерін қарастыра отырып, кемел адамдар туралы әңгімелеу, баяндама жазу, талқылау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Калыбекова А. Теоретические и прикладные основы народной педагогики казахов.- Алматы: Баур,2005-200с

  2. Кожахметова К.Ж. Казахская этнопедагогика: методология, теория, практика. –Алматы : Ғалым, 1998-316с.

  3. Маргулан А.Х. Древние свидетельства культуры.-Алма-Ата,1986.

  4. Узакбаева С.А., Муканова Е.Н. Казахская этнопедагогика.- Алматы,1998.

№ 3 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы.

Халық педагогикасының негізгі құралдары (мақал-мәтелдер, жұмбақтар)

Ұсынылатын сұрақтар:

1. Мақал-мәтелдер: адамгершілік тәрбие әсемдік, әдемілік пен ақылдылық (құрал ретінде).

2. Рухани қажеттіліктер үшін керектілерді сақталады: эстетикалық, адамгершілік танымдық интеллектуалдық (білімділік), өндірістік және т.б. мақал-мәтелдер.

3. Ата-ананың рөлі, ересектерге қарам-қатынас (сыйлау) және т.б

адамгершілік қасиеттер: шыншылдық мейірімділік, алғыс айту, кемелдену

Орындауға әдістемелік нұсқау.

Мақал-мәтелдердің адамгершілік тәрбие әсемдік, әдемілік пен ақылдылық тәрбие құралы ретінде мақал –мателдерді жазу және оның мазмұнын түсіндіру рухани қажеттіліктер үшін қолдау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Саудабаева Г.С., Махметова Б.Т.,Ахатаева Ғ., Шалғынбаева Қ.Қ., Қайдарова А.Д, ТленбаеваМ.Б.,ШолпанқұловаГ.К., АбсатоваМ.М.,Төлеубекова Р.К.,Жұматаева Е.Ө.Этнопедагогика:-Алматы: Абай атындағы Қаз ҰПУ,2010.-465б.

  2. Әлемдік педагогикалық ой-сана. 10 томдық. 1-2 том. –Алматы,2009.-400б

  3. Қалиұлы С. Қазақ этнопедагогикасының теориялық негіздері мен тарихы.-Алматы: «Білім» 2003.-280 бет.

  4. Қалиев С. Қазақ этнопедагогикасының тарихы ( кеңістік дәуір 1920-1990жж.).-А.:Білім, 1999.-160б.

№ 4 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Ән –халықтық педагогиканың құралы

Ұсынылатын сұрақтар:

1.Әннің жеке тұлғаға ықпалы

2. Бесік жырын орындау тәрбилік мәнін ашу.

3.Қазіргі жас өспірімдермен жастар әндеріне түсінік.

Орындауға әдістемелік нұсқау.

Ән мазмұнының жеке тұлғаға тәрбиелік ықпалын оның ішінде бесік жырының тәрбиелік мәні мен бесікке салу, бесік жырын көрсетіп орындау немесе бейне таспаны қолдану. Қазіргі жастар әндерінін тәрбиелк мәнін айқындау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Этнопедагогикалық білім негіздері. Оқу құралы. – Алматы, 2009.-131б.

  2. Концепция Этнокультурного Образования в Казахстане // Казахстанская правда ,7августа 1996г.

  3. Культурно –философский энциклопедический словарь/Сост. Т. Габитов, А.Кулсариева и др. –А: Раритет, 2007.-416с.

№ 5 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Халықтық педагогикадағы ертегілер

Ұсынылатын сұрақтар:

1.Ертігілердің танымдық рөлі

2.Ертегі –халық тәрбиесінің құралы ретінде

3.Ертегілердегі педагогикалық идеялар

Орындауға әдістемелік нұсқау.

Ертегі түрлеріне оның тәрбиелік мәніне жан-жақты талдау жасау қажет.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Материнская школа в этнокультурном образовании. –Алматы, 2002.

  2. Мустафина Р.М.Представления, куль.,обряды у казахов.-Алма-Ата,1992.

  3. Мухамметбердиев О.Б. Национальное самосознание.-М., 1992.

  4. Народ-истинный воспитатель. Алматы, 2000.

№ 6 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Қазақстандағы этнопедагогикалық ой-пікірлер

Ұсынылатын сұрақтар:

1.Тәрбие барлық адамды, елді тәртіпке шақырды. Оның заңдарын талдау

2. Я.А.Коменский және халықтық тәрбие мақсаттары

3.К.Д. Ушинский халықтық тәрбие туралы идеялары

Орындауға әдістемелік нұсқау

Я.А.Коменский және К.Д. Ушинскийдің халықтық тәрбие мақсаттары мен

халықтық тәрбие туралы идеяларын қарастыру, талдау баяндама бойынша талдау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Народные знания, фольклор, народное искусство.М.,1991.

  2. Наурызбай Ж.Ж. Этнокультурное образование.-Алматы:Ғылым,1997.-69с.

  3. Нысанбаева А.Н. Философия взаимопонимания. –Алматы,2001.-253с.

  4. Руководство покурсу этнопедагогики. / сост. Жумаканова Р.А.-Алматы,1994.

№ 7 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Ежелгі жазба мұралардағы халық тәрбиесі

Ұсынылатын сұрақтар:

1.Әнші және музыкант Қорқыт ата(IXғасыр): адамзаттың өткінші өмірі және өлімнен қашыпқұтылмаушылық, сонымен қатар халықтық педагогикалық даналықтар (әке-бала, ана-қыз).

2.Әбу Насыр әл-Фараби (870-950) трактаттары: білім алушылардың белсенділігі, тәрбиенің амалдары мен әдістері.

3. Жүсіп Баласұғын (XI ғасыр) «Құтты білік», «Нұрлы Білім» жастарға жақсы тәрбие беру, ата-аналарға және балаларға қатынас жасау. Махмуд Қашқари (XI ғасыр) «Диван лугат ат тюрк», «Түркі тілдері сөздігі» моральдық-психологиялық мәселелер. Ахмет Игүнеки (XII ғасыр) Хабатал хакаик «Ақиқат сыйы»: адамгершілік жетілу үшін білім, адамгершілік қасиеттер; өсиет насихатты мақалдар.Ахмет Яссауи (XII ғасыр) «Диуани хикмат» «Ақыл ой кітабы» мақсаты толымды тұлғаны тәрбиелеу.

Орындауға әдістемелік нұсқау.

Әнші және музыкант Қорқыт ата (IXғасыр), Әбу Насыр әл-Фараби (870-950) трактаттары Жүсіп Баласұғын (XI ғасыр) «Құтты білік», «Нұрлы Білім» еңбектеріндегі адамгершілік қаситтерді өсиет сөздерді насихаттау, топ арасында өмірмен байластыру.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Сегизбаев О.А. Казахская философия XV-начала XX века.-Алматы,1996.

  2. Тажибаев Т. Педагогическая мысль в Казахстане во второй половине XIX века.-Алма- Ата, 1965.

  3. Турекулов Н. Современный казахский фольклор. Алма-Ата,1982.

№ 8 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Этномәдени білім беру

Ұсынылатын сұрақтар:

1.Білім беру туралы мемлекеттік қамқорлық.

2.Білім берудегі адамгершілік бастаулар, мәдениет.

3.Қазақстан республикасындағы этноұлттық жағдаяттар. Ұлттық мектептерді тарату (30 жылдары) Ана тілін білмеу, жатсыну. Кез келген халықтың өмір тәжірибесінің бірігейлігі. Көпмәдени білім беру тұжырымдамасы (Д.Бэнкс).Евроцентризм.

Орындауға әдістемелік нұсқау.

Білім берудегі дағдарыс мәдениет. Ұлттың жіктелуі мен Қазақстан республикасындағы этноұлттық жағдаяттарды талдау баяндама негізінде талдау жасау.

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Узакбаева С.А. Кожахметова К.Ж. Концепция этнопедагогического образования студентов высшей школы.-Алматыы:Өнер,1998.-20 с.

  2. Хайруллин Г.Т.Традиционная культура татарского народа. –Алматы, 2000.

  3. Хайруллин Г.Т. Традиционная культура татарского народа.-Алматы, 2000.

№ 9 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Көптілді тұлғаны тәрбиелеу

Ұсынылатын сұрақтар:

1.Көптілікті тұлғаны тәрбиелеу

2.Білім берудегі дағдарыс (80 жыл) шамалылық, адамгершілік бастаулар, мәдениет. Ұлттың жіктелуі.

3.Қазақстан республикасындағы этноұлттық жағдаяттар.

Орындауға әдістемелік нұсқау.

Еңбектерге талдау жасай отырып насихаттау

Ұсынылатын әдебиеттер:

  1. Ханбиков Я.И. Из истории педагогической мысли татарского народа.-Казань,1967.

  2. Шалабаева Г.Н. Этнос.Культура.Самосознание.-Алматы,1995.

  3. Шаханова Н. Мир традиционной культуры казахов. –Алматы,1998.

№ 10 СӨЖ тапсырмаларының тақырыбы

Толымды тұлғаны тәрбиелеу

Ұсынылатын сұрақтар:

1.Толымды тұлға мәселесі ұлттық мінез ерекшеліктері.

2.Толымды тұлға ұлттық сананың деңгейін айқындайды және қоғамдық жағдайлардың ықпалы.

3. Толымды адам (жетілген адам) белгілі бір қасиеттерді меңгерген жігітке сипаттама.

4. Қызға қойылатын талаптар: Адам идеалы

Орындауға әдістемелік нұсқау:

Толымды адам (жетілген адам) белгілі бір қасиеттерді меңгерген жігітке сипаттама беру. Қызға қойылатын талаптар мен идеал әйелерге сипаттама бере отырып, қазіргі кездегі идел адамдаға талдау жасап пікірлерін айту.

Ұсынылған әдебиеттер:

  1. Этнопедагогикалық білім негіздері. Оқу құралы. – Алматы, 2009.-131б.

  2. Концепция Этнокультурного Образования в Казахстане // Казахстанская правда ,7августа 1996г.

  3. Культурно –философский энциклопедический словарь/Сост. Т. Габитов, А.Кулсариева и др. –А: Раритетт, 2007.-416с.