5. Әдебиет

Негізгі:

1.Илешева Р.Г. Психиатрия. – Алматы, «Санат».-1998.-245б.

2.Қудиярова Ғ.М., Жарбосынова Б.Б. Психиатрия. - Алматы.:Казахстан, 2008.-277б.

3.Қудиярова Г.М. Жасөспірімдердің мінез-қулқыңдағы ауытқушылықтар.- Алматы «Рауан».-1996.-205б

4. Оспанова Н.Н. Психопатологиялық синдромдар. – Семей. – 2008. – 52 б.

5. Жариков Н.М., Тюльпин П.Г.Психиатрия: Учебник- М.Медицина. 2000 г.

6. Жариков Н.М., Тюльпин Ю.Г. Психиатрия: Учебник. – М., Медицина, 2007.

7. Иванец Н.Н., Тюльпин Ю.Г. Психиатрия и наркология: учебник. – М., ГЭОТАР

8. Н.М.Жариков.,Л.Г.Урсова., Д.Ф. Хритинин, Қ.Т.Сарсембаев. Алматы: «Эверо»- 2010 ж.–524 б

Қосымша:

1. Коркина М.В.,Лакосина Н.Д., Личко А.Е., Сергеев И.И. Психиатрия: Учебник для студентов мед.вузов- М.,МЕДресс-информ, 576с.

2.Субханбердина А.С. Учебник. Наркология.- Алматы, 2009.387с.

3. Психиатрия национальное руководство. Под. редак. Т.Б. Дмитриевой М. ГЕОТАР – медиа 2009 г. 1000 стр.

6. Пропедевтика психиатрии. Учебное пособие.В.Л.Гавенко, Г.А.Самардакова, В.И.Коростий, и др./ Под редакцией В.Л.Гавенко.- Ростов – на-Дону «Феникс», 192 с.

7. Психиатрия и наркология. Под редакцией В.Д. Менделевича, М.: Издательский центр «Академия», 368с.

6. Бақылау сұрақтары (кері байланыс)

1. шизофренияға анықтама беріңіз.

2. шизофренияға қандай преморбидті ерекшеліктер тән?

3. шизофренияның диагностикалық критерийлерін айтып беріңіз.

Семей қ. Мемлекеттік медициналық университеті

Д Ә Р І С

Лектор: м.ғ.к. доцент Оспанова Н.Н.

Пән: Психиатрия

Мамандық: Жалпы медицина

Курс 5

Уақыты (ұзақтылығы): 2 сағ.

Дәріс тақырыбы: № 6 Стресске байланысты невротикалық және соматоформдық бұзылыстар. Тұлғаның бұзылыстары.

Семей – 2011 ж. Дәрістік кешен:

1.Тақырып: Стресске байланысты невротикалық және соматоформдық бұзылыстар. Тұлғаның бұзылыстары.

2. Мақсаты: Психикалық бұзылыстардың негізгі симптомдары және синдромдары және психосоматикалық, психогенді бұзылыстарды таныстыру.

3. Дәрістердің тезистері: Соматоформды, психосоматикалық бұзылыстар.Дәрігер тәжірибесінде невроз және реактивтті жағдайлардың алатын орны. Психогенді аурулардың этиологиясы мен патогенезі.

Психикалық бұзылыстар (психоз) сипатталады.

• Психиканың ұйымдастырылуының дөрекі бұзылысы

• Сынның жоғалуы

• өз іс-әрекеттеріне басшылық ету қабілетінің салыстырмалы төмендеуі немесе жоғалуы

Психикалық (шекаралық, невротикалық )бұзылыстар сипатталады:

• мазмұны бойынша шындықтың психикалық реакциясының адекваттылығы,бірақ ұзақтығы мен күш сәйкессіздігі.

• Сынның сақталуы , әр кезде үзілген

• Шынайы қалыптасқан жағдайдың психология заңдарына сәйкес өз әрекетін реттеу қабілеттілігінің шектелуі.

Шартты психикалық қызметтің сфералары – қабылдау ,ес ,эмоция ,ерік,ойлау,интеллект, сана.Жеке симптомдарды анықтауда оларды психикалық қызметтің белгілі сферасына жатқызады.Синдромдар психиканың бір және бірнеше сфераларының ішінен көрінуі мүмкін.

Сезіну мен қабылдау бұзылыстары :Жалпы сезім бұзылысы , иллюзия және галлюцинация, псевдогаллюцинация ерекшеліктері.

Ес бұзылыстары:Амнезия түрлері , Корсаковтың амнестикалық синдромы.

Эмоция бұзылыстары :Эмоцияның жоғарлау синдромдары (эйфория, мания , депрессия) Эмоция бұрмалануы және төмендеуі.

Ерік бұзылыстары:Инстинкт бұзылысы, мотивациялар және импульсивті әрекеттер.Кататоникалық бұзылыстар .

Ойлаудың бұзылыстары:Ассоциативті процестің бұзылысы.Пікір патологиясы.Жабысқақ , жоғары бағалы идеялар.Сандырақты анықтау , сандырақтық идеялардың қалыптасу кезеңі, сандырақтық идеялардың мазмұны бойынша жіктелуі.Паранойдты сандырақтың қалыптасу кезеңі.Негізгі сандырақтық синдромдар.

Интеллект патологиясы:олигофрения, интеллекктуалды жетіспеушіліктің деңгейі.Психорганикалық синдром.Деменция.

Сана паталогиясы:сана бұзылыстары синдромдарының жалпы белгілері.Сана бұзылысының сандық формасының клиникалық сипаттамасы.Сана бұзылысының сапалық формасының клиникасы .

Соматоформдық бұзылыстардың негізгі белгілері медициналық зерттеулердің тұрақты физикалық симптомдардың қайталануы, теріс нәтижелермен көрсететін және дәрігердің шешімімен симптоматиканың физикалық негізінің болмау болып табылады.Бұл бұзылыстарда жиі истериялық әрекеттердің кейбір деңгейі көрінеді, науқастар дәрігерге физикалық табиғаты бар ауруларын алдағы тексерулер мен зерттеулерде түсіндіре алмайды.

Соматогенді бұзылыстардың клиникасы негізгі аурудың түріне байланысты, ауру дәрежесі, ағым кезеңдері,терапевтикалық сапаның әсері сонымен қатар ауырған адамның жеке қасиеттеріне байланысты, тұқым қуалаушылық, конституциясы,тұлғаның преморбидтті көз-қарасы, жасы, жынысы, зиянды әдеттердің болуы.

Жалпы соматогенді психоздарға мінездемелі:

• соматикалық аурулардың болуы және соматикалық және психикалық бұзылыстардың арасындағы белгілі уақыттағы байланыстың болуы.

• Психикалық және соматикалық бұзылыстарда белгілі паралелизм ағымының болуы

• Науқастарда өзіне баға беру қабілеттілігі сақталынады, яғни аурудың қайдан пайда болғанын біледі.

Психикалық бұзылыстардың клиникасындағы соматикалық ауруларда психогенді аурулар үлкен орын алады. (ауруына реакциясы, аурудың соңғы болжамынан қорғану)

Соматикалық аурулардың әр түрлі кезеңдерінде жедел және созылмалы психикалық бұзылыстардың болуы ықпал. Сонымен бірге психопатологиялық синдромдардың өзіне тән қандайда бір соматогенді психикалық бұзылыстарға мінездемелі арнайы шеңбердің болуы. Көбіне келесі бұзылыстар кезігеді: астениялық, аффективтті, психопатиялық, сандырақ жағдайлар, сана-сезімнің тұмандану синдромы, органикалық психосиндром. Көбіне психопатологиялық синдромдарда полиморфтты және рудиментарлы симптоматика болады.

Эндокринді аурулар психозына мінездемелі «психоорганикалық эндокринопатиялық синдром» болып табылады. М.Блейлер, бір –біріне байланысты өте ақырын басым болып бара жатқан симптомдар ес қабілетінің төмендеуі,интеллектің, әуестік пен инстинктің бұзылысы және эндокринді аурулардың сыртқы өзіндік өзгерістеріне әкелудің тұлғалық реакциясы. Осы фонда жедел, кейде тез дамитын немесе созылмалы ағымды психоздардың дамуы мүмкін (маниакальды, эйфориялық, депрессивтті, дисфориялық немесе қобалжу синдромы, жиі асқынатын шынайы галлюцинация, сенестопатия және сандырақ). Психотикалық көрініс эндокринді аурулардың түріне,темірдің гипо немесе гиперпродукциясының ағымдық процесіне байланысты болады.

4.Көрнекі материал: кестелер, слайдтар