Лекция 5

3D модельдеу негіздері

- Геометриялық денелер және оның элементтері.

- Жазық беттермен шектелген геометриялық денелерді құру.

- Қисық беттермен шектелген геометриялық денелерді құру.

- Көпжақтар. Айналу денесі.

КОМПАС-3D жүйесі детальдар мен жинақтардың үш өлшемді параметрлік модельін құруға арналған. КОМПАС-3D жүйесінің үш өлшемді модельдермен жұмыс жасайтын интерфейсі графикалық документтер интерфейсінен айырмашылығы жоқ. Бағдарлама өндірушілері жұмысты барынша тиімді жасауға тырысты. Құжат типіне тәуелсіз қандай құжатпен жұмыс жасасаңыз да экранда барлық жағдайда басты мәзір және түр, стандарт, ағымдағы жағдай, ықшамдалған құрал-саймандар панелі шығады.

Үш өлшемді модельдеу режиміне тән айырмашықытарға тоқталсақ, Түр (Вид) құрал-саймандар панелінде Ағымдағы ориентация (Текущая ориентация) батырмасы (1 сурет), бейнені басқаратын және бұратын батырмалар (2 сурет) қосымша қосылған.

1 сурет. Ориентация

2 сурет Түр құрал-саймандар панелі

Геометриялық денелер және оның элементтері. Барлық геометриялық денелерді үлкен екі топқа бөлуге болады:

1. Көпжақтар – жазық беттермен шектелген дене

2. Айналу денелері – қисық беттермен шектелген дене

Геометриялық дене көпжақтар бірнеше элементерден тұрады (3 сурет):

3 сурет

Айналу денесі элементтері айналу осі, айналу беті және негізден тұрады. (4 сурет)

4 сурет

Қисық беттермен шектелген геометриялық денелерді құру. Айналу денелері – геометриялық фигуралардың ос бойымен айналу арқылы пайда болған геометриялық денелер. КОМПАС-3D жүйесінде цилиндр, конус, қиық конусты айналудыру арқылы және ығыстыру арқылы құруға болады. Ал, шар, тор, глобоидты тек қана айналдыру арқылы құруға болады.

КОМПАС-3D жүйесінде ашық торды құру жолын қарастырайық.

• Деталь типіндегі құжатты таңдау:

• Ағаш құрылымында жазықтық ХУ(плоскость XY);

• Ориентация – нормально к..;

• Ағымдағы жағдай (Текущее состояние) – Эскиз;

• Геометрия құрал-саймандар панелін таңдаймыз;

• Ось стилімен ұзындығы 20мм болатын вертикаль кесініді сызамыз;

• Кесінді стилін негізгіге (основная) ауыстырамыз;

• Команданы тоқтатамыз;

• кеңейтілген командалар панелінен көмекші түзу батырмасын таңдаймыз;

• Вертикаль осьтік кесіндіні көрсетіп, 40 мм қашықтықта болатын параллель көмекші түзулерді сызамыз;

• - шеңбер;

• Ауқымды байламда туралау (вырвнивание) командасын орнатамыз;

• Шеңбер центрін тауып, радиусы 20 мм болатын шеңбер сызамыз;

• - Эскиз батырмасын басып, үш өлшемді модельдеу режиміне өтеміз

• Кеңейтілген командалар панеліндегі Детальдарды түзету (Редактирование детали) панелінен - Айналу операциясы (Операция вращения) командасын таңдаймыз;

• Команданың қасиеттер панелінде құрылу параметрлері көрсетілмейді, өйткені бұл жағдайда элементті тек 360⁰ айналдыруға болады;

• обьект құру батырмасын басамыз (5 сурет);

5 Сурет Лекция 6 Геометриялық денелер тобын құру

- «Ығыстырып желімдеу» және «ығыстырып қию» операциялары көмегімен 3D модель

құру.

- 3D модельді түзету.

Деталь формасы бернеше геометриялық денелерден тұратын жағдайда, оларды ойша бірнеше бөлікке бөлуге болады. Егер форма аралас болып келсе онда үлкенінен бастап кішілеріне өтеді. Көп жағдайда форма біріне бірі жалғасқан түрде болып келеді. Бұл жағдайда форманың детельдарын талдауға тура келеді. Обьектінің геометриялық формасын талдау дегеніміз, геометриялық дене формасын ойша бірнеше бөлікке бөлу.

1 суреттегі форманы талдаймыз.

1 сурет

Форманың негізін параллелепипед құрап тұр, алдыңғы жағынан фаз формасындағы параллелепипед қиылған. Негіздің үстінде цилиндр одан әрі тік алтыбұрышты призма, конус орналасқан.

Осы форманың КОМПАС-3D бағдарламасында құрылу алгоритмі

1. Берілген өлшемде 3D жүйесінде тік төртбұрыш құрылады.

2 сурет

2. Құрылған тік төртбұрышты негіз ретінде пайдаланып берілген радиуста цилиндар сызылады

3 сурет

3. Цилиндрдің үстіне берілген радус бойынша тік алты бұрышты призма, оның үстіне конус құрылады.

4 сурет

Алдыңғы жағын негіз ретінде таңдап алып, одан фаз формасындағы параллелепипедті қиып аламыз.

5 сурет

«Ығыстырып желімдеу» және «ығыстырып қию» операциялары көмегімен 3D модель құру. Кез келген детальдің үш өлшемді моделін құрмас бұрын, детальға талдау жасау керек. Детальды талдау – оны жай геометриялық денелерге бөлу, бірақ бұл модельдің дұрыс және тез құрылуы үшін жеткіліксіз. Бұдан басқа құрудың тиімді әдісін табу қажет. Детальды талдау 3D-объектіні құруда маңызды, өйткені ол детальды сапалы және тез құрып қана қоймай, детальды модификациялау үшін барлық факторларды есепке алуды талап етеді. 6 суреттегі детальдың құрылуын талдаймыз: