- •Пәнінің оқу-әдістемелік кешені
- •3Тб қазіргі заманда көп таралу себебі оның басқаларға қарағанда техникалық және экономикалық тиімділігінде болып табылады:
- •2 Арматура деп тб құрамындағы болаттан жасалған, созу күштерін қабылдайтын және конструктивті, есептік және өндірістік қажеттіліктерден қабылданған сырықтарды айтады (3,2сурет).
- •3 Арматура мен бетонның сіресуі тб-ң ең маңызды шарты. Арматура мен бетонның берік сіресуі келесі үш фактормен жүзеге асады:
- •Бірінші жоғалтулар:
- •Сурет 5,1. Кернеліп-деформацияланған күйдің кезеңдері.
- •2 Алдын ала кернелген иілетін элементтерде арматураларды иілу моменті эпюрасына және көлденең күшке байланысты орнатады.
- •Сурет 6,7. Көлбеу сызаттарынан пайда болған бұзылу.
- •Сурет 3,7. Көлбеу қималарын есептеуде
- •2 Иілетін элементтердегі көлбеу қималарының түзілуі ию моменті мен көлденең күш әсерінен болады.
- •Сурет 3,8. Көлбеу қималарын қамыттармен күшейту
- •3Тас қалауының беріктігі тас және ерітіндінің беріктігіне, түріне, жасына, жасау сапасына және т.Б. Факторларға байланысты болады.
- •Сурет 8,4. Қалаудың созу кезінде бұзылуы, және қысу кезіндегі деформация графигі.
- •Сурет 9,1. Ортасынан қысылған элементтерді есептеу үшін.
- •2 Көптеген тас конструкциялар ортадан тыс қысылған болып келеді, оларда қысу күші Nэксцентриситетпен қойылған (сурет 9,2).
- •Сурет 9,2. Ара қабырғаларын есептеуде.
- •2 Болат вариантты жобалау және техникалық-экономикалық талдау негізінде тандап алынады.
- •3 Болат ферриттен жәнеперлиттенқұралады.Перлиттің түйірлері фериттен едәуір беріктеу келеді. Осыекі құраушылар көміртекті болаттың жүктеме әсерінен жүмысын анықтайды.
- •Сурет 4. Болат жұмысының унификацияланған диаграммасы.
- •2 Серпімді деформацияланған кезде бірнеше рет кайта-қайта жүктеу материалдың кейінгі жұмысына әсерін тигізбейді, себебі серпімді деформациялар кайтымды келеді.
- •2 Кернеулерді, пайда болуына байланысты, төрт түрге бөлуге болады: негізгілер,қосымшалар, жергіліктілер және бастапқылар.
- •Сурет 13. Жергілікті кернеулер: а - шоғырланған жүктемелер түскен жерлерде; б – крандоңғалағының астында.
- •Сурет 14. Прокатталған (а) және дәнекерленген (б) элементтердегі бастапқы кернеулердіңэпюралары
- •Сурет 13,1. Діңгектің басты қималары (а); құрылымы (б)
- •Сурет 13,2. Ағаштың кебу кезінде деформациясы.
- •Сурет 13,3. Беріктікке сынауға стандартты үлгілері.
- •Сурет 13,4. Қарағайдың келтірілген даграммасы (a), үлгінің қысу кезінде бойлық бойымен бұзылуы (б).
- •7Фанера деп шпон деп аталатын сансыз қабаттардан құралған жазық бетті материалды айтады. Оны түзу сызықтық ағаш қималарын кесу арқылы алады.
- •8 Қорғау шаралары конструктивті және химиялық болып табылады. Конструктивті шаралар қызудан және ылғалданудан қорғауға арналған.
- •9 Пластикалық массалар жасанды материал болып табылады, синтетикалық жоғары молекулярлық қосылыстардан жасалған.
- •2 Сыналар механикалық жұмысшы қосылыстардың ең көп таралған түрі болып табылады. Сына деп ағаш элементтерін өзара қозғалуын болтыртпау үшін қолданылатын иілетін сырықты айтады.
- •Тәжірибелік сабақтар
- •Сурет 1.3.
- •Сурет 1,4.
- •Жұмыс мақсаты: Металды жабыны бар арқалықты алаңды жобалауды үйрену.
Тәжірибелік сабақтар
Тәжірибелік сабақ 1. Жүктемелерді жинау
Жұмыс мақсаты: СНиП 2.01.07-85* бойынша жүктемені жинау.
Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.
Тәжірибелік сабақ 2. Иілетін тік бұрышты профильді элементтерді нормальді қима бойынша есептеу
Жұмыс мақсаты: Қиманы таңдау, армирлеуді есептеу (жұмысшы, монтажды, көлденең арматураны және қадамын табу).
Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.
Тәжірибелік сабақ 3. Иілетін таврлы профильді бір арматурасы бар элементтерді нормальді қима бойынша есептеу.
Жұмыс мақсаты: Қиманы таңдау, армирлеуді есептеу (жұмысшы, монтажды, көлденең арматураны және қадамын табу).
Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.
Тәжірибелік сабақ 4. Ортасынан созылған болатты элементтерді беріктікке есептеу
Жұмыс мақсаты: созылған элементтің қимасын таңдау, таңдалған және бар элементті беріктікке тексеру.
Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынша тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.
Тәжірибелік сабақ 5. Ортасынан қысылған болатты элементтерді беріктікке есептеу
Жұмыс мақсаты: созылған элементтің қимасын таңдау, таңдалған және бар элементті беріктікке тексеру.
Теориялық мәліметтерді, мысалдарды және кейбір көмекші құралдарды, өзіндік тапсырмаларды және нұсқау бойынш а тапсырмаларды [1]-де табасыңдар.
Тәжірибелік сабақ 6. Пісірілген қосылысты есептеу
Жұмыс мақсаты: Пісіру тігісінің ұзындығын анықтау
Мысал: С345 болаттан жасалған созылған сырықтың бекітілген жерін есептеу. Сырық екі тең бүйірлі бұрыштардан тұрады 80х7мм, фасонка дәл осындай болаттан жасалған, қалыңдығы t=12 мм (сурет 1.3, б), пісіру жарты автоматты, көмірқышқылды газда, пісіру сымы Св-08Г2С. Сырықтағы күш N = 700кН.
Шешуі:
• кесте 51, 55*, 56 [8.3.3] бойынша Cв-08Г2С сымы бойынша тігіс металының есептік кедергісі Rωt=21,5кН/см2;
• кесте 51 [8.3.3] бойынша 7мм қалыңдықты бұрыш үшін С345 маркалы болатқа Run=490 Н/мм2=49 кН/м2 және (1.4 [2]) формула бойынша Rωz = 0.45⋅49 = 22.05 кН/см2;
• бір бұрышқа келетін күшті анықтаймыз:
N1 = 0.5⋅N = 350кН;
• бүйір және алдыңғы жағындағы тігісте N1 күшін таратамыз
0,7⋅N1 = 0.7⋅350 = 245 кН және 0,3⋅N1 = 0,3⋅350 кН;
• қиманың қайсысы қауіпті екенін анықтаймыз (қосылыстың есептік қимасы):
а) балқу шекарасы бойынша Rωz⋅βz = 22,05⋅1,05 = 22,21 кН/см2, 1,2см қалыңдықты фасонка үшін - Run=37 кН/см2;
б) тігістің металы бойынша βf⋅Rωt = 0,9⋅21,5 = 19,35 кН/м2;
βf және βz коэффициенттері 34* [3] кестесі бойынша алынады, онда βz⋅Rωz =
= 22,21 > βf ⋅Rωf = 19.35, яғни есептік қима тігіс металы бойынша болады;
• фасонканың қалыңдығы 12мм болғанда 38* [3] бойынша тігістің минималды катеті kf,min= 6 мм, ал бұрыштың қалыңдығы 7мм болғанда катеттің максималды мөлшері kf,max= 0,9⋅7 = 6,3мм. Бүйір мен алдыңғы жерінде тігіс катетінің мөлшерін тең етіп аламыз - kf = 6мм;
• ([2] 1.1) формула бойынша тігістердің керекті ұзындығын анықтаймыз:
Бүйір жағында lω1 = 0.7⋅N1/(βf⋅kf⋅Rωf) = 245/(0.9⋅0.6⋅21.5) = 21.1см;
Алдыңғы жағында lω2 = 0,3⋅N1/(βf ⋅kf Rωf) = 105/(0.9⋅0.6⋅21.5) = 9.04см;
• тігістің шекті есептік ұзындығын анықтаймыз
85⋅βf ⋅kf = 85⋅0,9⋅0,6 = 45,9 см = 459мм > 211мм;
Тігістің ұзындық бойымен біркелкі жұмыс істеуін қабылдаймыз;
• пісірудің шеткі аймақта толық болмауын ескеріп тігістің соңғы ұзындығын қабылдаймыз:
Бүйірінде lω1 = 21,1+1=22.1 см, қабылдаймыз lω1 = 23 см;
Алдында lω2 = 9,04+1 = 10.04 см, қабылдаймыз lω2 = 11 см.
