2 Иілетін элементтердегі көлбеу қималарының түзілуі ию моменті мен көлденең күш әсерінен болады.

Элементтің көлбеу қимасы бойынша көлденең күшіне қарсы беріктігі:

Q ≤ Q_sw +Q_s,ins+ Q_b; (1.27)

Q_sw= ΣR_swA_sw  немесе Q_sw=q_swc_o(1.28)

q_sw= R_swA_sw /s(1.29)

c_o=√{φ_b2(1+φ_t+φ_n)R_btbh²_o}/q_sw=√M_b /q_sw(1.30)

Q_s,ins= ΣR_swA_s,inssinθ(1.31)

Q_b=M_b/c=φ_b2(1+φ_f+φ_n)R_btbh²_o/c(1.32)

Мұндағы,

Q_sw – көлбеу сызаттарымен өтетін, бір көлденең арматураның қабылдайтын көлденең ішкі күш (сурет 7,3);

Q_s,ins– көлбеу сызаттарымен өтетін, отгибтардың қабылдайтын көлденең ішкі күш;

Q_b– армирленген көлбеу қимадағы қысылған бетонның қабылдайтын көлденең ішкі күш;

q_sw – көлбеу қима аралығында элемент ұзындығы бірлігіндегі қамыттардағы күш;

c_o – қамыттардың жұмысы ескерілетін элемент ұзындығы, немесе элементтің бойлық өсіне қауіпті көлбеуінің проекциясы;

θ – элементтің бойлық өсіне отгибтардың иілу бұрышы;

φ_b2 – бетон түрін ескеретін коэффициент.

Көлбеу қималарын көлденең күштерге есептеудегі басты мақсат - бетон қимасының және бойлық арматураның жеткілікті екенін есептеу, керекті ауданды және қамыттардың дұрыс орналасуын қадағалауболып табылады.

Есептеу кезінде сонымен қатар, қамыттар s, аралығындағы, тірек пен отгиб арасындағы s₁, және отгиб араларындағы s₂беріктігін қамтамасыз ету қажет (сурет 7,3 а).

Сурет 3,7. Көлбеу қималарын есептеуде

3 Көп кезде алдын ала кернелген отгибсіз таврлы қималар кездеседі.

Есептеуді келтірілген формулалар арқылы жүргізеді, бұл кезде көтеру қабілеті ең төмен қималарды есептейді (сурет 3,8).

Берілгендер белгілі болғанда, есепті келесі қатармен есептейді:

1. Бірінші жағдай бойынша көлденең арматура керек пе жоқ па екенін тексереді.

Q≤2,5 Rbtbho	(1.33)

2. Екінші жағдай бойынша көлденең арматура керек пе жоқ па екенін тексереді.

Q≤ φb2(1+ φn)Rbtbh2o/c;

(1.34)

Егер керек болса – есепті жалғастырады.

3. Q_bminмәнін анықтайды (1.32), формула бойынша.

4.q_swмәнін (1.29) формула бойынша есептейді, және келесі шарт q_sw≥Q_bmin/2h_olбойынша тексереді.

5. s≤s_maxшарт бойынша қамыт қадамдарын табады, s_max =φ_b2R_btbh²_o/Q

6. М_bмәнінформула (1.30) бойынша есептейді.

7. с мәнінформула (1.30) бойынша есептейдіжәнес≤(φ_b2 /φ_b3)h_o.

8.Қысылған бетонның есептелетін көлбеу қима үстіндегі көлденең күшін Q_bесептейді, формула Q_b=M_b /с, және Q_b≥ Q_bmin шартын тексереді

9. Көлбеу қима басындағы көлденең күшін есептейді, формулаQ=Q_max-q_c.

10. Есептелетін көлбеу қиманың с_опроекциясын(1.30) формуласымен табады, керекті шектеулерді ескере отырып.

11. Q_sw көлденең күшін есептейді, көлденең қимадағы қамыттарға түсетін, формула (1.28).

12. (1.27) формула бойынша көлбеу қимадағы беріктік шартын тексереді. Егер шарт орындалмаса, s қадамын азайтады немесе A_sw-ны үлкейтеді.

13. Көлбеу қысылған талшық бойымен беріктікті тексереді

Q≤ 0,3 φw1φb1bhoRb

(1.35)

Тіректен аралыққа қарай бағытында көлбеу армирлеу қарқындылығын азайтқанда(қамыт қадамдарын үлкейткенде), (1.27) шартын тексереді, І мәнін өзгертіп.