- •Пәнінің оқу-әдістемелік кешені
- •3Тб қазіргі заманда көп таралу себебі оның басқаларға қарағанда техникалық және экономикалық тиімділігінде болып табылады:
- •2 Арматура деп тб құрамындағы болаттан жасалған, созу күштерін қабылдайтын және конструктивті, есептік және өндірістік қажеттіліктерден қабылданған сырықтарды айтады (3,2сурет).
- •3 Арматура мен бетонның сіресуі тб-ң ең маңызды шарты. Арматура мен бетонның берік сіресуі келесі үш фактормен жүзеге асады:
- •Бірінші жоғалтулар:
- •Сурет 5,1. Кернеліп-деформацияланған күйдің кезеңдері.
- •2 Алдын ала кернелген иілетін элементтерде арматураларды иілу моменті эпюрасына және көлденең күшке байланысты орнатады.
- •Сурет 6,7. Көлбеу сызаттарынан пайда болған бұзылу.
- •Сурет 3,7. Көлбеу қималарын есептеуде
- •2 Иілетін элементтердегі көлбеу қималарының түзілуі ию моменті мен көлденең күш әсерінен болады.
- •Сурет 3,8. Көлбеу қималарын қамыттармен күшейту
- •3Тас қалауының беріктігі тас және ерітіндінің беріктігіне, түріне, жасына, жасау сапасына және т.Б. Факторларға байланысты болады.
- •Сурет 8,4. Қалаудың созу кезінде бұзылуы, және қысу кезіндегі деформация графигі.
- •Сурет 9,1. Ортасынан қысылған элементтерді есептеу үшін.
- •2 Көптеген тас конструкциялар ортадан тыс қысылған болып келеді, оларда қысу күші Nэксцентриситетпен қойылған (сурет 9,2).
- •Сурет 9,2. Ара қабырғаларын есептеуде.
- •2 Болат вариантты жобалау және техникалық-экономикалық талдау негізінде тандап алынады.
- •3 Болат ферриттен жәнеперлиттенқұралады.Перлиттің түйірлері фериттен едәуір беріктеу келеді. Осыекі құраушылар көміртекті болаттың жүктеме әсерінен жүмысын анықтайды.
- •Сурет 4. Болат жұмысының унификацияланған диаграммасы.
- •2 Серпімді деформацияланған кезде бірнеше рет кайта-қайта жүктеу материалдың кейінгі жұмысына әсерін тигізбейді, себебі серпімді деформациялар кайтымды келеді.
- •2 Кернеулерді, пайда болуына байланысты, төрт түрге бөлуге болады: негізгілер,қосымшалар, жергіліктілер және бастапқылар.
- •Сурет 13. Жергілікті кернеулер: а - шоғырланған жүктемелер түскен жерлерде; б – крандоңғалағының астында.
- •Сурет 14. Прокатталған (а) және дәнекерленген (б) элементтердегі бастапқы кернеулердіңэпюралары
- •Сурет 13,1. Діңгектің басты қималары (а); құрылымы (б)
- •Сурет 13,2. Ағаштың кебу кезінде деформациясы.
- •Сурет 13,3. Беріктікке сынауға стандартты үлгілері.
- •Сурет 13,4. Қарағайдың келтірілген даграммасы (a), үлгінің қысу кезінде бойлық бойымен бұзылуы (б).
- •7Фанера деп шпон деп аталатын сансыз қабаттардан құралған жазық бетті материалды айтады. Оны түзу сызықтық ағаш қималарын кесу арқылы алады.
- •8 Қорғау шаралары конструктивті және химиялық болып табылады. Конструктивті шаралар қызудан және ылғалданудан қорғауға арналған.
- •9 Пластикалық массалар жасанды материал болып табылады, синтетикалық жоғары молекулярлық қосылыстардан жасалған.
- •2 Сыналар механикалық жұмысшы қосылыстардың ең көп таралған түрі болып табылады. Сына деп ағаш элементтерін өзара қозғалуын болтыртпау үшін қолданылатын иілетін сырықты айтады.
- •Тәжірибелік сабақтар
- •Сурет 1.3.
- •Сурет 1,4.
- •Жұмыс мақсаты: Металды жабыны бар арқалықты алаңды жобалауды үйрену.
Сурет 1.3.
К расчету сварных соединений
№ Варианта |
Сталь |
Уголок |
Толщ. фасонки |
Усилие в стержне |
1 |
С235 |
50 |
8 |
620 |
2 |
С245 |
56 |
9 |
640 |
3 |
С255 |
63 |
10 |
700 |
4 |
С285 |
70 |
12 |
750 |
5 |
С345 |
75 |
12 |
800 |
6 |
С375 |
80 |
13 |
690 |
7 |
С235 |
90 |
13 |
900 |
8 |
С255 |
100 |
14 |
1000 |
9 |
С285 |
70 |
10 |
600 |
10 |
С245 |
56 |
9 |
550 |
|
|
|
|
|
Тәжірибелік сабақ 7. Болтты қосылысты есептеу
Жұмыс мақсаты: болттарды таңдай білу, және беріктікке есептеу.
Мысал: С245 болатынан жасалған қимасы 500х12мм екі беттің қосылуын жобалау (сурет 1.4). Болттардың дәлдік класы В. Қосылыста созу күші N=1000 кН әсер етеді.
Шешуі:
• болат С245 үшін:
Есептік кедергі Ry=24 кН/см2 (кесте 51* [3]);
Жұлуға уақытша кедергі Run=37 кН/см2 (кесте 51* [3]);
Жаншылуға есептік кедергі Rbp=46 кН/см2 (кесте 51* [3]);
• қосылысты симметриялық етіп екі 8мм бетті салу арқылы жобалаймыз.
• беріктік классы 5.8 болтты таңдаймыз (кесте 58* [3]):
Кесілуге есептік кедергі
Rbs=0.40⋅ Rbun=0.40⋅50=20 кН/см2;
• болт диаметрін қабылдаймыз db=20 мм;
• γb=0.9 көп болтты қосылыс үшін (кесте 35*[3]), γc=1.0;
• (1.8 [2]) формула бойынша бір болттың кесілуге қабылдайтын күшін анықтаймыз
Nb'= (20⋅0.9⋅3.14⋅22⋅2⋅1)/4=113.04 кН;
• жаншылуға (1.9 [2]) формула бойынша Rbp=1.35⋅Run=1.35⋅37=50 кН/см2
Болғанда Nb''=50⋅0.9⋅2⋅1.2⋅1=108 кН;
• Σt=12 мм (беттер қалыңдығы 2⋅8=16 мм, яғни қосылатын беттерден қалың);
• сондықтан болттардың керекті санын жаншылу шартынан анықтаймыз,
Өйткені Nb,min=Nb''<Nb'. Жарты бетте керекті болттар саны:
n=N/Nb,min=1000/108=9.26,
• үлкен жаққа дөңгелектеп 10 етіп аламыз, яғни екі қатарда 5-те болады.
• беттің тесіктермен әлсізденуінен көтергіш қабілетін тексереміз.
Қабылдаймыз γc=1,1, тесіктер диаметрі d=23мм (В класы үшін);
Онда келесі шарт орындалуы қажет
N= Ry⋅An⋅γc немесе 1,2 ⋅ (50 - 5 ⋅ 2,3) ⋅ 24 ⋅ 1,1 = 1220 > 1000 кН,
Беріктік қанағаттандырарлық болып шықты.
Беттердің қимасын тексеру қажет емес, өйткені екі беттің Аn-ы қосылатын элементтердің ауданынан үлкен.
Сурет 1,4.
К расчету болтовых соединений
№ Варианта |
Сталь |
Размер листов, мм |
Раст. усилие в стержне |
1 |
С235 |
500*12 |
1100 |
2 |
С245 |
600*13 |
1200 |
3 |
С255 |
500*10 |
1000 |
4 |
С285 |
700*13 |
900 |
5 |
С345 |
700*14 |
1250 |
6 |
С375 |
750*12 |
1300 |
7 |
С235 |
600*13 |
1000 |
8 |
С255 |
620*14 |
1100 |
9 |
С285 |
700*9 |
1200 |
10 |
С245 |
500*8 |
1000 |
|
|
|
|
Тәжірибелік сабақ 8. Болатты арқалықты конструкцияны есептеу
