Кітапхананың қызмет көрсетуіне көзқарас жүйесінің негізінде өзгеруі.

Соңғы уақытта болған және әліде болып жатқан өзгерістер, берік ұстанымды қарастырғанда өзгеріс бейнелейді. Маркстік - Лениндік бір идеологияны кітапхана қызметін қалыптастырушы ретінде мойындауы саяси үгіт және қызмет көрсету деп қарастыру өте ауыр түрде өтті. Бұны журнал беттерінен басшылық жайында пікір таласты оқығанда көрінетін, «Ғылыми және техникалық кітапханалардан» және «Кітапхана ісі» заңында көрсетілді. Кітапхана өз қызметінде қоғамдағы идеологиялық және саяси көп түрлілікті көрсету керектігі заңның 12 статьясында көрсетілген. Солай бола тұра бұрын болған «идеология лық» жіктеуде берілген кітапхана статусы алынған.

Оқытушы басшылықтың теориясы ұмтылысымен одан босату талпынысы және бір темптегі идеологияның қайта бағалаумен тығыз байланысты. Басқа да теориялық ыңғайлардың нақты бағдары қадағаланып отырды. Тәуелсіздік принцпен сәйкес барлық жеке өмірлік әрекет саласында түрлі ақпаратты қолдану және дербес құқығын таңдауда, оқырман көзқарасының бостандығы, онда оқырманға кітапхана тарапынан әлеуметтік институт сияқты әсер ету идеясы болды. Кітапхана қызметін бұл орталықтандыруды жергілікті мекемелерге көшіруде түрлі күйге және қалыптарға - топтары өзгертілген. ОКЖ жағдайына қарай көптеген бөлімшелердің тұрғындарға қызмет көрсетуі орналасқан жеріне қарай жоспарланды. Кітапханалар мамандандырылған орталықтар пайда болды: ақпаратты – іскерлік, жанұялық оқу, денсаулық, эстетикалық. Барлық кітапханаларды бірыңғайлылығынан анықталады, сонымен қоса әдістемелік жұмыстар көрсетілімі біртіндеп өзгерді, орталықтан алыстағы мекемелерге бірдей нұсқау түсіруде, әдістемелік ұсыныстарда. Өзінің сұранымына сәйкес әдістемелік жұмыста, оларды әр қайсысы жеке түр алады және белсенділік пен талпыныс білдіреді. Интернет –технология, теле арна сияқты мықты бақталастар пайда болуына орай «Кітап және кітапхананың құдіреті күшті» деген библио орталықтардың идеясын қайта қарауға тура келді. Бірақта соңғы уақытта С.Г.Матлиннің жазған, Ресей кітапханаларының жалпы тәжірибесі және кітапханашылардың тәжірибесі, библио орталықтың идеясы қайта оралуда. Библио орталықтың идеясы бірқатар регионда қолдау тауып қана қоймай жүзеге асырылуда. Көптеген кітапханалар іс жүзінде полифункциональды мекеме бола тұрып, олар ақпараттық, мәдени, білім берушілік, коммуникативті және библиотерапевтік қызметтерді де, ақпараттық орталық және бір мезгілде білімнің түйіні бола отырып, мәдениеттің, қарым - қатынас құралын жанұялық оқуды, библиотерапияны қамтып отыр.

Бұл кітапхана жұмысында қолданатын ақпараттық технологиялардың жаңалығын енгізу - тағы бір маңызды бағыт, қызмет көрсету әдісін түбегейлі өзгертеді.

Кітапхана қызметінің өзгеруіне байланысты КҚ- ке (Кітапханалық Қызмет) деген негізгі теориялық ыңғайдың мақсатқа сәйкестігіндегі көзқарасты еске алуға болады. Еске алып қана қоймай нақты бір кітапханада оқырмандар қызметімен талдап олардың таңдауына сәйкес концепциясын салыстыру керек. Салыстырманы параметр тәртібі бойынша және кесте бойынша келтіруге болады. 1 кесте.

Күрделірек салыстырмалы талдау кітапхананы белгілі бір тұғырдан және түрімен өткізіледі. Бұл тұжырыммен берілген 5 кестеден қарауға болады.

Алдына ала берілген кестеден, белгілі бір параметрде теориялық сәйкестікте ұсынылған құжатты таңдап алуға мүмкіндік бар.

Кітапхана қызметінің негізгі теориялық талдауының кестесі

1 кесте

Теорияның немесе теориялық тұжырымның атауы	Талдау аспектілері
1.Оқытуға басшылық жасау 2.Кітапты жариялау (таныстыру) 3.Оқырмандардың қызығушылығы 4. Ақпараттық сұраным 5.Оқырмандардың түрлері 6. КҚ-де әңгімелесуі 7. Тұлғаның оқуының дамуы 8.Ақпараттық мәдениет 9. Тұлғаның әлеуметтенуі 10. Психология және педагогика 11. Кітапханалық педагогика 12. Кітапханалық қызмет 13. КҚ технологиясы 14.Маркетинг	Авторы. Анықтауы Түсінікті апаттар. Жүйе Тұжырымды негізде. Заңдар. Заңдылықтар. Принциптер Функциялар Мақсаттар Тәсілдер Тарих Басқа теориялармен қарым-қатынас Практикалық құндылық