- •Дәрiс тезистерi
- •Тақырып № 2 Кәсіпкерлік және оның түрлері. Ауылшаруашылық кәсіпорындардың сипаттамасы
- •Сыртқы кәсiпкерлiк орта
- •Iшкi кәсiпкерлiк орта
- •Жеке iстi құру сатылары
- •Жаңа кәсіпорынды ұйымдастыру
- •Шет елдегі кәсіпорындардың түрлері
- •Тақырып № 3 Табиғи ресурстар
- •Бақылау сұрақтары:
- •Әдебиеттер:
- •Жер ресурсының ерекшеліктерi
- •Жер ресурстарының ерекшелiктерi
- •Жердiң алмастырылмайтындығы
- •Территориялық шектеулiгi
- •Топырақ құнарлығының түрлерi
- •Табиғи Жасанды Экономикалық
- •Ауылшаруашылық алқаптарды пайдалану коэффициентi
- •Егiстiк жерлердi пайдалану коэффициентi
- •Жер алқаптарын пайдаланудың экономикалық тиiмдлiгiн арттыру факторлары
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып № 4 Еңбек ресурстарды басқару
- •Жалдамалы жұмысшы мен қожайынның еңбегi арасындағы негізгі айырмашылықтар
- •Еңбек ресурстарының ерекшелігі
- •Аграрлы өндірісте еңбек мерзімділігiнiң факторлары
- •Натуралды көрсеткіштер:
- •Құндық көрсеткіштер:
- •I. Өсімдік шаруашылығында
- •II. Мал шаруашылығында
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып № 5 Материалды ресурстарды басқару
- •Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып № 6 Өндiрiстiк шығындарды басқару және олардың сипаттамасы
- •Шығындардың сипаттамасы
- •Әдебиеттер: 3, 208 -233 бет, 7, 154 - 177 бет. Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып № 7 Өндiрiс салаларын мамандандыру және сәйкестендiру
- •Әдебиеттер: 3, 161- 172 бет, 7, 203 - 244 бет. Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып № 8 Капиталды салымдарды басқару
- •Әдебиеттер: 3, 126 – 145; 7, 137 -145 Бақылау сұрақтары:
- •Тақырып № 9 Аграрлы маркетинг және аграрлы менеджмент
- •Бәсеке түрлері
- •Олигополия
- •Таза бәсеке
- •Монополияның екі негізгі түрін көрсетуге болады:
- •Монополиялық бірлестіктердің негізгі нысандары:
- •Басқару процесiне мынандай ерекшелiктер тән:
- •Кәсіпорындағы менеджмент
- •Ауыл шаруашылық кәсіпорын басқарудың үлгі құрылымы
- •Б асқарудың цехтық құрылымының үлгісі
- •Бақылау сұрақтары:
- •Әдебиеттер: 3, 256 – 316; 4, 25 – 57, 7, 285 - 3397, 292 -310 Тақырып № 10 Ауылшаруашылық өнiм өндiрiсiнiң пайдалылығы және экономикалық тиiмдiлiгi
- •Рентабельділік деңгейі
- •Бақылау сұрақтары:
- •Көрнекі материалдар Аграрлы өндірістің ерекшеліктері
- •Нарықтық механизмнің элементтері
- •Негізгі нарықтың сипаттамасы
- •Өндiрiс факторларының жалпы сипаттамасы
Кәсіпорындағы менеджмент
1. Тауарды өндіру мен қызметтерді басқаруды ұйымдастыру.
2. Кез-келген кәсіпорын экономикалық өнімдерді тауарды немесе қызметтерді өндіру үшін ұйымдастырылады.
3. Кәсіпорын басқарудың негізгі мақсаты - өндірісті қамтамасыз ету және тауарлар мен қызметерді өткізу кәсіпорынның негізгі іс-әрекетін тиімді түрде жүзеге асыру.
Фирманың басқарудың негізгі компоненттері:
басқару құрылысы мен билік құрылысы.
басқарушылар мен қызметтердің біліктілігі.
фирманың өз ішіндегі қарым қатынас мәдениеті.
басқарушылардың ұйымдастырушылық қабілеттері.
Басқару моделі фирма мөлшеріне, өнім сипатына және бизнестің сыртқы ортасына тәуелді.
Ауыл шаруашылық кәсіпорын басқарудың үлгі құрылымы
Кәсіпорын жетекшісі.
Егінші менеджер Малшы менеджер Кеңсе менеджер
(агроном) (зоотехник) (секретарь)
егіншілік бригадасы мал шаруашылық есеп, қаржы
бригадасы (фирма)
серіктестермен байланыс
Ауыл шаруашылық өндірістің мамандандырылуы мен шоғырландыру үрдісінің дамуына байланысты басқарудың озық цехтық құрылымына көшу жағдайлар жасалады. Цехтың жетекшілері тиісті мамандар болып табылады, сатылы бағыну мынадай түрде болады: мамандырылған бригаданың бригадирі - цех бастығы - кәспорын директоры (төрағасы).
Б асқарудың цехтық құрылымының үлгісі
К
әспорын
жетекшісі
Маркетинг қызметінің қаржы
менеджерлері.
өсімдік шаруашылық мал шаруашылық механикаландыру
цехы. цехы (коорперативі). цехы (инженер).
егіншілік сүт өндіру жөніндегі жөндеу
бригадасы бригада шеберханасы
көкөніс өсіру төл өсіру мен бордақылау техникалық
бригадасы жөніндегі бригада қызмет көрсету
бригадасы т.б. т.б. Гараж.
Салалардың мамандандырылуы әртүрлі деңгейдегі кейбір шаруаларда басқарудың аралас құрылымы бар. Оларда өндірістік бөлімшелердің көпшілігін басқару бөлімше құрылымы негізінде жүзеге асырылмады, тар ауқымда мамандандырылған бөлімшенің бір бөлігі көп салалы бөлімшелер құрамына кірмейді және шаруашылық жетекшісіне тікелей бағындырылады, яғни басқару бригадалық құрылым бойынша жүргізіледі.
Бақылау сұрақтары:
1. Маркетингтiң мәнi және түсiнiгi.
2. Маркетинг стратегиясы және маркетингтік шаралар.
3. Нарықты талдау. Нарықты сегменттеу.
Маркетингтiк зерттеулердiң негiзгi көрсеткiштерi.
Нарықты механизмнiң элементтерi.
Менеджменттiң түсiнiгi, мәнi, әдiстемелiк негiздерi.
Менеджменттiң қызметтерi, принциптерi, заңдылықтары.
Басқару субъектiлерi мен объектiлерi. Басқару түрлерi.
Кәсiпорындағы басқару құрылымы. Аграрлы өндiрiстегi менеджмент.
