7 Билет

1.Қазақ тілін сапалы оқытуда бағалау әдісінің алатын орны

Қазақ тілін сапалы оқыту – бүгінгі заман талабы, сондықтан да Қазақстан Республикасы «Білім туралы» заңында көрсетілгендей «Білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу» деп Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев жолдауында айқандай: «Болашақта өркениетті дамыған елдердің қатарына ену үшін заман талабына сай білім қажет. Қазіргі заман талабына сай, әр мұғалім, өз білімін жетілдіріп, ескі бірсарынды сабақтардан гөрі, жаңа талапқа сай инновациялық технологияларды өз сабақтарында күнделікті пайдаланса, сабақ тартымды да, мәнді, қонымды, тиімді болары сөзсіз.

Қазақ тілін жаңаша оқыту соңғы жылдары жоғары қарқынға ие болды. Қазақ тілі мұғалімдерінің сабақты жобалаудағы жауапкершілігі студенттердің шетел тілінде нәтижелі тілдік қарым-қатынас жасауына мүмкіншіліктер туғызады. Қазақ тілін үйрену арқылы сол тілді үйреніп отырған елдің мәдени мұраларымен, тарихымен, ғылым саласындағы жетістіктерімен, әдебиетімен, өнерімен танысады және пәнаралық байланыстарды жүзеге асыруға да мүмкіндік жасайды. Жаһанданған интернет жүйесін қолдану негізінде,тіл үйренушілердің сөз әрекетінің төрт түрінде де біліктілігін қалыптастыруға болады,жүйе материалдарын қолдану арқылы олардың оқу, жазу іскерлігі мен дағдыларын қалыптастыруға , сөздік қорын байытуға мүмкіндік туады. Интернет жүйесін пайдалана отырып, тілін үйренуші елдің өкілдерімен байланысқа түсе алады.иялар және т.б. Мектеп мұғалімдерінің біліктілігі олардың педогогикалық қарым-қатынаста жаңаша әдістерді жасауда көрінеді, онда мұғалімнің,оқушының таңдауы және бақылауы мүмкіншілігіне ие болады. Оқудың дәстүрлі үрдісіне инновациялық технологияны ендіру, мектеп мұғалімдерімен оқушыларға дәстүрлі формаларды және әдістерді жетілдіруге мүмкіндік береді, сонымен қатар жаңаларды да, атап айтқанда : тренингтер, дөңгелек үстелдер, пресс-конференц, сөз арқауы компьютерлік технологияны пайдалана отырып, шетел тілі сабағында интернет жүйесін қолдану мәселесі болмақ. Қазақ тілін оқыту барысында инновациялық технологияларды қолдану мектеп оқушыларының басқа тілде қарым-қатынас жасаудың, қырларын жан-жақты қалыптастырудың бірегей мүмкіндігін білдіреді

Қазақ тілі сабақтарында ақпараттық құралдарды пайдаланудың ең тиімді жағы уақытты ұтасың, дәл, тиянақты оқу-материалдарын алдын-ала дайындап, оқушыға беріп отырсаң өзінен-өзі жасауға тырысады, қызығады, жасамай,үлгермей отырған оқушы болмайды, себебі оның алдында бәрі дайын тұр. Сонымен қатар мұғалім қазіргі мектептегі ақпараттық құралдарды жетік меңгеру, Power Point, Active Studio бағдарламаларымен жұмыс істеп қана қоймай үнемі интернет жүйесіндегі жаңалықтар мен өзгерістерді өзінің кәсіби шеберлігіне қолдана білу, білім кеңістігін кеңейту, ашу бағытындағы өзгерістер мен әлемдік білім беру кеңістігіне кіруге талпыну керек. Соңғы кезде уақыт көрсетіп отырғандай, мұғаліммен салыстырғанда оқушыда көп ақпарат болатыны кейінгі көрсетілген тәжірибелер дәлелдеп отыр.

Әрбір мұғалім өз қызметіне ақпараттық технологияны пайдалана білуі кажет. Бұл мәселе білім беруді ақпаратттындырудың қажетті шартына айналып отыр.

Жалпы қазақ тілін оқытуда неше түрлі әдіс-тәсілдерді қолданып оқытуға болады, солардың бірі, Қазақ тілін сапалы оқытудағы бағалау әдісіне келетін болсам, бағалау әдісінің артықшылығы, оқушы өзіне-өзі баға беру немесе оқушылырдың бір-бірін бағалау.

Оқушылардың бірін-бірі бағалауы.

Сыныптастарының бағасы бағалауды үйретудің толыққанды әдісі болып табылады. Сонымен қатар өзара бағалау қатысушыларға оқытылған материалды бір-бірінің жұмыстарын бағалау әдісімен бекітуге мүмкіндік береді.

Бірін-бірі бағалаудың артықшылығы - оқушылар басқалардың жұмыстарының әлсіз және мықты жақтарын байқап үйренеді, сонымен қатар өзінің жеке алға жылжуын талқылай алады.

Бірін-бірі бағалаудың артықшылығы.

• Бірін-бірі бағалау интерактивті сипатта болады.

• Оқушы немесе оқушылар тобы басқа оқушы немесе топтың жұмысына баға бере отырып, өздеріне пайда келтіреді. Жұмысты алдын-ала белгіленген межелермен бағалайды. Басқалардың жұмысын бағалағанда өз жұмысындағы қателерді көріп, қажет болса түзеуге мүмкіндік алады.

• Бірін-бірі бағалау әлеуметтік және комуникативті қабілеттерді жақсартуға көмектеседі.

• Оқу процесінде бірін-бірі бағалаумен белсене айналысса, оқушылар баға мен бағалаудың маңызы жайлы тереңірек ұғынады.

Оқушылардың өзін-өзі бағалауы.

Оқушылар үшін оның жетістіктерін бағалау ақпараты төмендегідей элементтерден тұрады:

• Алға қойған мақсаты.

• Берілген және қалыптасқан межелер (критерий).

• Қазіргі қол жеткізген жетістіктер деңгейінің сипаттамасы.

• Алдына қойған мақсаттары мен жеткен жетістіктерінің айырмашылығын түсіне білу.

Өзін-өзі бағалаудың тиімділігі үшін:

• Оқушылар өз жұмыстары мен оның қабілеті қалай бағаланатыны жайлы түсінігі;

• Сын тұрғыдағы көзқарасты дамыту дағдысы;

• Әділдікті дамыту;

• Оқушылардың өз мақсаттарына зейіндерін шоғырландыруы.

Қорыта айтатын болсам, Қазақ тілін оқытуда оқушыға қызықты болу үшін неше түрлі әдістерді қолданып оқытуға болады, менің ойымша Қазақ тілін сапалы оқытудың кілті – оқытушыда.