4.Этникалық педагогиканың нысаны мен пәнін негіздеңіз.

Этникалық педагогика өзінің теориялық бастауын классикалық педагогикадан алады,оның көрнекті өкілі ретінде Я.А.Коменскийалынады, ол еңбекшілер отбасындағы тәрбиенің тәжірибесін жинақтай және оған сүйене отыырып , «аналар мектебі » идеясын ұсынады. Ол мектептнгі ана тілін халықтың ұлттық мәдениетінің дамуын арттырудың жолдарының бірі ретінде санады. «Табиғаттылық » принципін негіздеуде ол халықтың тәжірибесіне сүйенген. К.Д.Ушинскийдің халықтықұ принципінің негізі «әлеуметтену» принципіне (қарапайым халықтың , жұмысшылардың,зиялы қауымның, ақсүйектердің , байлармен билердің балаларын тәрбиелеу ) және «этникалық» принципіне (қазақтарарды,орыстарды тәрбиелеу, яғни алуан түрлі этникалық қауымдастық өкілдерін тәрбиелеудің ерекшеліктерін ескеру ) «сұрыптауды » білдіреді.Шынайы өмірде «әлеуметтену» және «этникаклық» ұғымдар өзара ерекшклігін жоғалтпай, бір-бірімен тығыз байланысты болады. В.А.Сухомлинскийдің осы пікірінде , біз этникалық принципінің көрісін байқаймыз , біздің болжамымыз педагогтың : «халықтық принципінде ана тіулі орталық орнын сақтайды. «тіл арқылы бала халықтың ұлы болады»,-деп халық даналығыда айтылады. Бірақ , басқа халықтардың байлығында жүзеге асырылған байлық , адамның ана тілін меңгермесе және оның сұлулығын сезінбесе , ол үшін қол жетерлік дәрежеде болмайды»,-деген ой-пікірлерімен бекітіледі.

Е.Л.Христованың «белгілі этниқалақ қауымдастықтың этниқалық ерекшеліктерін ескере отырып , оқыту мен тәрбиелеуді зерттейтін пндагогикалық пән » ретінде этнопедагогикаға берген анықтамасына сүйенсек , онда Ы.Алтынсариннің барлық ғылыми педагогикалық қызметі педагогикалық мектептің оқу-тәрбие үрдісіне этнопедагогикалық идеяларды шынайы ендірудің дәлелі болар еді. Оның қаламынан бірқатар этнографиялық мақалалар жарық көрді , олардың арасында «Орынбор ведомствосындағы қазақтардың жерлеу мен еске алу әдет-ғұрыптарының очеркі» атты еңбектерін ерекше атауға болады.Этнопедагогика саласында зерттеулер жүргізілмеді. Тек қана 70-жылдары этникалық тәрбие мәселелеріне арналған жеке еңбектер пайда болды, олар мәні бойынша этникалық тәрбиені қайта жаңғырту мәселелеріне арналды : бұл еңбектер қатарына А.Х.Мухамбаеваның, И.Оршыбековтың еңбектері жатады. 1921-1991жылдар аралығындағы этнопедагогикалық иде,ялардың дамуы , отбасылық этникалық тәрбие саласына ауысуымен сипатталады . Мысалы, 1991жылдан бастап , тәуелсіз Қазақстанның қалыптасу жағдайында , шынайы қазақ мектебін қайта құрудың алғышарттары құрылды, зерттеу және обьективті талдау үшін зор мүмкіндіктек ашылды,сонымен бірге қазақ этникалық педагогикасын құрастыруға арналған тарихи-педагогикалық дәйектерді бағалауға мүмкіндіктер туындады. Қазіргі кезде қазақтың этникалық тәрбиесінің щынайы күйі ерекше зейін аударуды қажет етеді, бірақ соңғы жылдары қол жеткізілген жетістіктердің мәнін жоққа шығаруға боолмайды.

5. Этникалық педагогиканың негізгі категориялары мен міндетіне сипаттама беріңіз.

Этнопедагогика–жас жеткіншекті тәрбиелеудегі халық бұқарасының тәжірибесін, олардың  көзқарастарын, ұлттар мен ұлыстардың тәлім-тәрбиелік тәжірибе жүйесімен тәрбиелеу.

Мақсаты: бойында «ақыл», «қайырымдылық», «еңбекқорлық» қасиеттері бар жан-жақты жетілген адамды тәрбиелеу;

Негізгі міндеттері:

• Халық педагогикасының бала тәрбиесіндегі ерекшелігін, оның жақсы жақтарын, қазіргі заманғы бала тәрбиесіне ықпалын айқындау;

• Халық тәрбиесінің негізгі категориялары мен заңдылықтарын айқындау;

• Ұлттық мінез-құлықты қалыптастыру;

Мазмұны:

• санамақ;

• жаңылтпаш;

• өлең-жырлар;

• бесік жыры;

• тақпақ;

• жұмбақ;

• ертегі-аңыздар;

• айтыс;

• мақал-мәтелдер;

• шешендік сөздер;

• ұлттық ойындар;

• жол-жоралғылар;

• санамақ;

• жаңылтпаш;

• өлең-жырлар;

• бесік жыры;

• тақпақ;

• жұмбақ;

• ертегі-аңыздар;

• айтыс;

• мақал-мәтелдер;

• шешендік сөздер;

• ұлттық ойындар;

• жол-жоралғылар;

• ақыл-ой тәрбиесі;

• адамгершілік тәрбиесі;

• сұлулық тәрбиесі;

• дене тәрбиесі;

• денсаулық тәрбиесі;

• еңбек тәрбиесі;

Халық тәрбиешілері

• әке-шешесі;

• апа-ағалары;

• ауыл үлкендері;

• өнер иелері;

Әдіс-тәсілдері:

• Әңгімелесу;

• Кеңесу;

• түсіндіру;

• сендіру;

• кеңес беру;

• тыйым салу;

• үйрету;

• көрсету, үлгі көрсету,

• өтіну, бұйыру,

• жаттықтыру,

• бата беру, мадақтау, алғыс айту,

Құралдары:

• санамақ;

• жаңылтпаш;

• өлең-жырлар;

• бесік жыры;

• тақпақ;

• жұмбақ;

• ертегі-аңыздар;

• айтыс;

• мақал-мәтелдер;

• шешендік сөздер;

• ұлттық ойындар;

• жол-жоралғылар;