1.Бюджет кірістері ұғымы, олардың құрамы

       Бюджет кірістері  - салық және басқа да міндетті төлемдер, ресми трансферттер, мемлекетке өтеусіз негізде берілетін, кайтарылатын сипатта болмайтын және мемлекеттің қаржы активтерін сатуға байланысты емес бюджетке есептелуге тиісті ақша болып табылады.

        Салықтық түсімдер - ҚР Салық кодексінде белгіленген салықтар және бюджетке төленетін басқада міндетті төлемдер.

        Салықтық емес түсімдер - ҚР Салық кодексінде белгіленген, негізгі капиталды, гранттарды сатудан түсетін түсімдерге жатпайтындардан басқа, басқа да заң актілерінде белгіленген бюджетке төленетін міндетті, қайтарылмайтын төлемдер, сондай-ақ, ресми трансферттерден басқа, бюджетке өтеусіз негізде берілетін ақша.

      Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер болып табылады:

1) мемлекеттік мекемелерге бекітіліп берілген мемлекеттік мүлікті сатудан түсетін ақша;

2) мемлекеттік материалдық резервтен тауарларды сатудан түсетін ақша;

3) мемлекет меншігіндегі жер учаскелерін жеке меншікке сатудан немесе оларды тұракты немесе уақытша жер пайдалануға беруден немесе халықаралық шарттарда көзделген жағдайларда жер учаскелерін өзге құқықтық нысандарда өткізуден түсетін акша;

4) мемлекетке тиесілі материалдық емес активтерді сатудан түсетін ақша.

 

2. Бюджет кірістерін бюджет деңгейлері арасында тарату

 Республикалық бюджетке түсетiн түсiмдер:

      1) мұнай секторы ұйымдарынан түсетiн түсiмдердi қоспағанда, корпоративтiк табыс салығы;       2) қосылған құн салығы;       3) Қазақстан Республикасының аумағына импортталатын тауарларға акциздер;       4) шикi мұнайға, газ конденсатына акциздер;       5) ойын бизнесi салығы;       6) мұнай секторы ұйымдарынан түсiмдердi қоспағанда, үстеме пайда салығы;       7) тарихи шығындарды өтеу жөнiндегi төлемақы;       8) мұнай секторы ұйымдарынан түсетiн түсiмдердi қоспағанда, бонустар, пайдалы қазбаларды өндiруден алынатын салық, экспортқа рента салығы, Қазақстан Республикасының жасалған келiсiмшарттар бойынша өнiмдi бөлу жөнiндегi үлесi; өнiмдi бөлу туралы келiсiмшарт бойынша қызметiн жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушының қосымша төлемi;       9) жергiлiктi маңызы бар ақылы мемлекеттiк автомобиль жолдары бойынша автокөлiк құралдарының жүрiп өткенi үшiн алымнан басқа, Қазақстан Республикасының аумағы бойынша автокөлiк құралдарының жүрiп өткенi үшiн алым;       10) телевизия және радио хабарларын тарату ұйымдарына радиожиiлiк спектрiн пайдалануға рұқсат берiлгенi үшiн алым;       11) бұқаралық ақпарат құралының мемлекеттiк тiркелгенi үшiн алым;       12) дәрiлiк заттардың мемлекеттiк тiркелгенi үшiн алым;       13) радиожиiлiк спектрiн пайдаланғаны үшiн төлемақы;       14) республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшiн төлемақы; жануарлар дүниесiн пайдаланғаны үшiн төлемақы;       15) әкелiнетiн және әкетiлетiн тауарларға кеден баждары;       16) кеден бақылауын және кеден рәсiмдерiн жүзеге асырудан түсетiн түсiмдер;       17) отандық тауар өндiрушiлердi қорғау шаралары ретiнде алынатын баждар;       18) консулдық алым;       19) жүргiзушi куәлiктерiнiң берiлгенi үшiн алынатын мемлекеттiк баж;       20) нотариаттық iс-әрекеттер жасалғаны үшiн алынатын мемлекеттiк баж.

Облыстық бюджетке түсетiн түсiмдер:

      1) облыстық мәслихат белгiлеген кiрiстердi бөлу нормативтерi бойынша жеке табыс салығы;       2) облыстық мәслихат белгiлеген кiрiстердi бөлу нормативтерi бойынша әлеуметтiк салық       3) қоршаған ортаға эмиссия төлемақысы;       4) облыстық маңызы бар мемлекеттiк ақылы автомобиль жолдарымен жүргенi үшiн алым;       5) облыстық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бөлiнген белдеуiнде сыртқы (көрнекi) жарнаманы орналастырғаны үшiн төлемақы;       6) жер үстi көздерiнiң су ресурстарын пайдаланғаны үшiн төлемақы;       7) орманды пайдаланғаны үшiн төлемақы;       8) жергiлiктi маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшiн төлемақы облыстық бюджетке түсетiн салық түсiмдерi болып табылады.

 

Аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетiне түсетiн түсiмдер:

      1) облыстық мәслихат белгiлеген кiрiстердi бөлу нормативтерi бойынша жеке табыс салығы;       2) облыстық мәслихат белгiлеген кiрiстердi бөлу нормативтерi бойынша әлеуметтiк салық;       3) жеке және заңды тұлғалар, дара кәсiпкерлер мүлкiне салық;       4) жер салығы;       5) бiрыңғай жер салығы;       6) көлiк құралдарына салық;       7) тiркелген салық;       8) акциздер мыналарға.       Қазақстан Республикасының аумағында өндiрiлген спирттiң барлық түрiне; алкоголь өнiмiне;      этил спиртiнiң көлемi 0,5 проценттен аспайтын сыраға; темекi бұйымдарына; жеңiл автомобильдерге (мүгедектер үшiн арнайы арналған қолмен басқарылатын немесе қолмен басқаруға бейiмделген автомобильдерден басқа); бензинге және дизель отынына;       9) жер учаскелерiн пайдаланғаны үшiн төлемақы;       10) дара кәсiпкерлердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;       11) қызметтiң жекелеген түрлерiмен айналысу құқығы үшiн лицензиялық алым;       12) заңды тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу және филиалдар мен өкiлдiктердi есептiк тiркегенi, сондай-ақ оларды қайта тiркегенi үшiн алым;       13) аукциондардан алым;       14) көлiк құралдарын мемлекеттiк тiркегенi, сондай-ақ оларды қайта тiркегенi үшiн алым;       15) жылжымайтын мүлiкке құқықтарды және онымен жасалатын мәмiлелердi мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;       16) жылжымалы мүлiк кепiлiн және кеменiң немесе жасалып жатқан кеменiң ипотекасын мемлекеттiк тiркегенi үшiн алым;       17) аудандық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бөлiнген белдеуiнде және елдi мекендерде сыртқы (көрнекi) жарнаманы орналастырғаны үшiн төлемақы;       18) республикалық бюджет есебiне жазылатын консулдық алымнан және мемлекеттiк баждардан басқа, мемлекеттiк баж аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетiне түсетiн салық түсiмдерi болып табылады.