- •1.Сызықтық және бұрыштық жылдамдықтар арасындағы байланыс.
- •2.Гидродинамика. Үзіліссіздік теориясы.
- •1.Жарықтың поляризациясы. Малюс заңы.
- •2. Ньютонның I және II заңдары. Масса.
- •1.Электр өрісінің күш сызықтары. Электр өрісінің кернеулігі.
- •2.Жарықтың дифракциясы. Дифракциялық тор.
- •1.Механикалық энергия және оның сақталу заңы. Жұмыс және қуат. Өлшем бірлігі.
- •2.Жылулық сәулелену.Абсолют қара дене және оның заңдары.Планк постулаты
- •1.Электростатикалық өрістің кернеулігі.Күш сызықтары. Қабаттасу принципі.
- •1.Гармоникалық тербелістер.Математикалық және физикалық маятниктердің дифференциалдық теңдеуі.
- •2. Жарықтың интерференциясы.Ньютон сақинасы.
- •1.Айнымалы ток үшін Ом заңы.Индуктивтілік ,сиымдылық және активті кедергілер.
- •2.Ядроның байланыс энергиясы.Масса ақауы.
- •1.Жарықтың поляризациясы. Жарықтың қосарлана сыну құбылысы.Николь призмасы.
- •1.Электр өрісінің потенциалдық энергиясы және потенциалы. Электр өрісінің кернеулігі мен потенциалы арасындағы байланыс.
- •2.Изопроцестер. Идеал газ заңдары.
- •1.Идеал газдың молекула-кинетикалы теориясының негізгі теңдеуі.
- •2. Магнит өрісінің индукция векторы,оның бағыты және күш сызықтары
- •11Билет
- •1.Табиғи жарық және поляризацияланған жарық.Малюс және Брюстер заңы.
- •2. Тасымалдау құбылысы. Диффузия. Жылу өткізгіштік.Меншікті жылу сиымдылығы.
- •12Билет
- •1.Электростатикалық өріс. Кулон заңы және ортаның электр өтімділігі.
- •2 Фотоэффект.Эйнштейн теңдеуі.Фотоэффекттің заңдары.
- •1.Сызықтық және бұрыштық үдеулердің арасындағы байланыс.
- •2.Магнит өрісінің энергиясы.
- •15Билет
- •2.Қатты денелердің деформациясы.Гук заңы. Серпімді және серпімсіз деформация.
- •16Билет
- •1.Жарықтың толқындық сипаттамалары.Гюйгенс принципі.
- •2.Кинетикалық және потенциалдық энергия. Энергияның сақталу заңы.
- •1.Қатты дененің айналмалы қозғалысының динамикасы.Күш моменті. Инерция моменті.
- •2.Ядро құрылысы.Масса ақауы.
- •1.Радиоактивтілік және оның заңдары.
- •2.Фотоэффект құбылысы.Сыртқы фотоэффект үшін Эйнштейн теңдеуі.
- •1.Электромагниттік тербелістер,тербелмелі контур және оның периоды.
- •2.Радиоактивтілік.Радиоактивтіліктің ыдырау заңы.Жартылай ыдырау периоды.
- •1.Айналмалы қозғалыс динамикасының негізгі теңдеуі.
- •2.Сұйықтың негізгі қасиеті. Үзіліссіздік теңдеуі.
- •1.Активті,индуктивті және сиымдылық кедергілері бар айналмалы ток тізбегі.
- •1.Еркіндік дәрежелерінің саны.Ішкі энергия.
- •2.Тұрақты электр тогы.Ом заңы.
- •23 Билет
- •1.Атом құрылысы.Резерфорд тәжірибесі.Бор постулаттары.
- •2.Тогы бар өткізгіштердің әсерлесуі.Ампер күші.Сол қол ережесі.
- •24Билет
- •1.Идеал газдың молекулалық-кинетикалық теориясының негізгі теңдеуі.
- •2.Еркін гармоникалық тербеліс.Тербелістің кинематикасы.
- •25Билет
- •1.Ом заңы. Өткізгіштің кедергісі.
- •2.Жарықтың поляризациясы.Малюс заңы.Поляризацияланған жарықты медицинада қолдану.
- •1.Айналмалы қозғалыс және оны сипаттайтын шамалар.
- •27 Билет
- •1.Конденсаторлар және оның сиымдылықтары.
- •2.Ядролық күштер және оның ерекшеліктері.
- •28 Билет
- •1.Электромагниттік тербелістер,тербелмелі контур және оның периоды.
- •2.Радиоактивтілік.Радиоактивтіліктің ыдырау заңы.Жартылай ыдырау периоды.
- •1.Атом құрылысы.Резерфорд тәжірибесі.
- •2.Магнит өрісінің қозғалыстағы заядқа әсері.Лоренц күші және оның бағытын анықтау.
1.Механикалық энергия және оның сақталу заңы. Жұмыс және қуат. Өлшем бірлігі.
Механикалық
жүйе потенциялдық күш өрісінде қозғалсын.
Бұл жағдайда жүйеге қойылған сыртқы
және ішкі күштер жұмыстарының
қосындысы
болып,
жүйе кинетикалық энергиясының өзгеруін
өрнектейтін (3.128) теңдік төмендегідей
жазылады:
,
немесе
Мұнда
лар
арқылы сәйкес жүйе нүктелеріне әсер
ететің барлық күштердің бастапқы және
кез келген кезге сәйкес келетін
потенциалдық энергиялары белгіленген.
Жүйе потенциалдық энергиясы мен кинетикалық энергиясының қосындысы жүйеның механикалық энергиясы деп аталады.
Бұл механикалық эхнергияның сақталу заңы делінеді.
Материялық нүктенің механикалық энергиясының сақталу заңы төмендегідей:
Демек, потенциалдық күш өрісінде қозғалатын материялық нүктенің механикалық энергиясы өзгермейтін шама.
Жүйенің (дене, материялық нүкте) кез-келген күш әсерінде көшуін сипаттау үшін жұмыс ұғымы енгізіледі.
Төменде өзгеретін және өзгермейтін күш жұмысы туралы ұғым беріледі.
1
.Өзгермейтін
күштің жұмысы. М нүкте
күш
әсерінен М1 қалпынан
жағдайға
өтсін.
Өзгермейтін күштің бұл көшудегі атқарған жұмысы төмендегі формуладан анықталады:
Егер
болса
,
;
сүйір
бұрыш болса,
;
доғал
бұрыш болса
.
Жұмыстың өлшем бірлігі етіп СИ жүйесінде Джоул (кгм/с) қабылданған.
2.
Өзгеретін күштің жұмысы. Ө
згеретін
күштің жұмысын есептеу үшін элементар
жұмыс ұғымы енгізіледі. Элементар жұмыс
төмендегідей анықталады:
мен
күштің
нүкте траекториясына жүргізілген
жанамадағы проекциясы белгіленген.
Ал,
нүктенің
элементар көшуі.
болғандықтан
төмендегідей жазу мүмкін:
көрініп тұрғандай, күштің элементар жұмысы скаляр шама болып, ол күштің нүкте траекториясына жүргізілген жанамадағы проекциясы мен материялық нүктенің элементар көшуінің көбейтіндісіне тең.
күштің
шектелген
аралықтағы жұмысын анықтау үшін осы
аралықта интегралдаймыз:
өрнектен
,
сондай-ақ
теңдіктерді
жаза аламыз:
деп
түрінде өрнектеу мүмкін.
Демек, күштің элементар жұмысы күш векторы мен нүкте радиус-векторы алған элементар көшу векторының скаляр көбейтіндісінен тұрады.
Элементар жұмыстың аналитикалық өрнегін төмендегідей көріністе жазу мүмкін:
Бұнда
,
,
z күштің
координат өстеріндегі проекциялары;
көшу
векторының проекциялары.
3.Қуат. Күштің уақыт бірлігіндегі жұмысы қуат деп аталады:
,
немесе
.
Демек, қуат күштің нүкте проекцясына жүргізілген жанамадағы прекциясы мен нүкте жылдамдығының көбейтіндесіне тең.
Қуаттың
скаляр көбейтінді арқылы өрнегін аламыз.
СИ-де қуат бірлігі үшін ватт алынады.1вт =1кг\с.
Техникада қуат бірлік өлшемі етіп ватт қабылданған:
1
ватт күші =75
кгк.м
736вт.
2.Жылулық сәулелену.Абсолют қара дене және оның заңдары.Планк постулаты
Қызған денелердің сәуле шығарып, электромагниттік энергия таратуын жылулық сәулелену деп атайды.Жылулық сәулелену құбылысы тек қызған денелерде ғана емес, салқын денелерде де орын алады. Электршамының вольфрам қылы 3000 С-қа дейін кызғанда көзге кәрінетін ақ жарық шығарса, температурасытөмендеген сайын денелер керінбейтін инфрақызыл сәулелер шығарады. Инфрақызыл сәулелерінің жиілігі ақжарықтың жиілігінен төмен. Сондай-ак денелердің температурасы тым жоғары болса, олар кәрінбейтін улытыракүлгін сәулелер шығарады. Ультракүлгін сәулелерінің жиілігі ақ жарықтың жиілігінен жоғары. Жарық сияқты жылулык сәулелердің барлық түрлері де электромагниттіктолқындар катарына жатады. Олар бір-бірінен тек жиіліктеріне немесе толқын ұзындықтарына карай ажырайды. Эксперименттік зерттеулер денелердің жылулық сәулелерді шығарумен катар оларды жұта да алатынын керсетті. Оны көптеген тәжірибелер растайды. Мысалы, параболоидтік айнаға вольфрамнан жасалған спираль қылын орнатып, оны электр тоғымен инфрақызылсәулесін шығаратындай етіп кыздырайық. Оған карама-карсы қойылған екінші айнаның фокусына қара түске боялған құрғак мақтаны іліл қойсақ, ол белгілі бір уақыттан кейін "өз-өзінен" тұтанып жана бастайды. Бұдан денелердің жылулық электромагниттік сәулелерді шығарып кана коймай, оларды жұта да алатыньш кәреміз. Ал кара түсті денелер сәулелерді басқа түсті денелерге карағанда көбірек жұтады. Бұл төжірибе электромагниттік толкындардың шынында да энергия таситынына көзімізді жеткізеді. Өзіне түскен әртурлі жиіліктегі сәулелердің энергиясын толық жұтып. алатын денені абсолют қара дене деп атайды.
Планк тұрақтысы — әсерлерінің сипаты үздікті болатын көптеген физикалық құбылыстарды анықтайтын түбегейлі физикалық тұрақты. Планк тұрақтысы і таңбасымен белгіленеді. Бұл әмбебап тұрақтыны (і-ты) 1900 ж абсолюттық қара дененің сәуле шығару спектріндегі энергияның таралу заңдылықтарын зерттеу кезінде неміс физигі М.Планк енгізген. Кванттық ұғымдарды (қараңыз Квант) алғаш рет 1900 жылы М. Планкқызған денелердің жылулық сәуле шығаруын толық түсіндіретін еңбектерінде (теориясында) жариялады. Бұл теория бойынша жарық үздіксіз түрде емес (классикалық теориябойынша) белгілі бір үлеспен үздікті (дискретті) кванттар түрінде шығарылады немесе жұтылады. Бұл кванттың энергиясын Планк: =h (1) өрнегімен анықтады, мұндағы h=6,6210-34 Джс – Планк тұрақтысы, –шығарылатын (жұтылатын) жарықтың жиілігі.
5-билет
