Тэма Сістэматызацыя літаратуры па сельскай і лясной гаспадарцы

Пры вывучэнні данай тэмы патрэбна абапірацца на веды, атрыманыя пры вывучэнні тэмы “Агульная методыка сістэматызацыі дакументаў”, “Структура табліц ББК для масавых бібліятэк”, а таксама тэм курсу бібліятэказнаўства.

Аддзел 4 прызначаны для кніг па агранаміі, раслінаводству і жывёлагадоўлі, кніг па ахове раслін і верэрынарыі, па лясной, паляўнічай і рыбнай гаспадарцы.

Структура аддзела:

40 Прыроданавуковыя і тэхнічныя асновы сельскай гаспадаркі

40/42 Раслінавовдства

43 Лясная гаспадарка

44 Ахова раслін

45/46 Жывёлагадоўля

47 Паляўнічая гаспадарка. Рыбная гаспадарка

48 Ветэрынарыя

Дзяленні, што абазаначаны здвоенымі індэксамі і надрукаваны курсівам, пры сістэматызацыі не выкарыстоўваюцца. Яны з’яўляюцца толькі загалоўкамі раздзелаў. У СК за гэтымі раздзяляльнікамі картак не ставіцца.

Аддзел 4 мае цесную сувязь з аддзелам “2 Прыродазнаўчыя навукі”. Многія прыродазнаўчыя навукі з’яўляюцца тэарэтычнай навуковай асновай для развіцця сельскай гаспадаркі.

Напрыклад: аграфізіка, аграхімія і г.д.

Найбольш цесная сувязь існуе ў сельскай гаспадарцы з біялогіяй, таму што у аснове ўсіх агранамічных і заатэхнічных мерапрыемстваў ляжаць веды біялагічных асаблівасцей с/г раслін, жывёл, мікраарганізмаў. Пры размежаванні 4-га аддзела з аддзелам 2 патрэбна ведаць, што ў аддзел 4 адносяцца кнігі аб практычным прымяненні прыродазнаўчых навук.

Хімія ў сельскай гаспадарцы – 40.4

Фізіка ў сельскай гаспадарцы – 40.1

Біялагічныя навукі вывучаюць жывыя арганізмы раслін і жывёл у тым выглядзе, як яны існуюць у прыродзе, сельская гаспадарка ва ўмовах уздзеяння на іх чалавека, каб атрымаць пэўныя прадукты.

Пры размежаванні з аддзелам “3 Тэхніка” трэба ведаць, што кнігі аб вытворчасці с/г машын, угнаенняў, ядахімікатаў, будаўніцтве меліярацыйных збудаванняў будуць сістэматызавацца ў аддзел 3, а кнігі аб выкарыстанні машын, збудаванняў, угнаенняў і г.д. – у аддзел 4.

Вытворчасць азотных угнаенняў – 35.32

Прымяненне ўгнаенняў – 40.40

Звярніце ўвагу на адсылкі да гэтых дзяленняў.

Пры размежаванні з раздзелам эканомікі сельскай гаспадаркі трэба ведаць, што ў аддзеле 4 збіраюцца кнігі агранамічнага і заатэхнічнага характару, а кнігі па эканамічных і арганізацыйных пытаннях сельскай гаспадаркі, такіх як спецыялізацыя с/г прадпрыемстваў, сабекошту с/г прадукцыі, аплаце працы і г.д. будуць сістэматызавацца ў раздзел 65.9/2/32.

Пры сістэматызацыі сельскагаспадарчай літаратуры патрэбна ведаць некаторыя правілы:

Размежаванне паміж агульнымі і прыватнымі пытаннямі.

Гэта правіла прымяняецца ў раздзелах 40 (за выключэннем раздзела 40.7), 41/42, 45/46.

У раздзеле 40 збіраюцца кнігі агульнага характару па пытаннях сельскай гаспадаркі. Гэта кнігі па пытаннях генэтыкі, спадчынасці с/г раслін і жывёл – 40.0 Аграбіялогія;

40.1 Аграфізіка ( - аб уздзеянні на арганізмы с/г раслін і жывёл гуку, электрычнасці і іншых фізічных фактараў;

40.2 Агракліматалогія – кнігі аб уздзеянні надвор’я на арганізм с/г раслін і жывёл

Адсылкі ад гэтых раздзелаў ўказваюць на тое, што кнігі па гэтых пытаннях, якія датычаць толькі раслін ці толькі жывёл, сістэматызуюцца у раздзелы раслінаводства ці жывёлагадоўлі.

Уздзеянне надвор’я на равіццё і рост бульбы – 42.15

Раздзел 41/42 Раслінаводства дзеліцца на 41 – Агульнае і 42 – спецыяльнае /прыватнае/ раслінаводства.

У раздзеле 41 збіраюцца кнігі па агульных пытаннях раслінаводства і земляробства, такім як селекцыя, насенневодства, агратэхніка.

Кнігі па гэтых пытаннях у дачыненні да канкрэтнай культуры сістэматызуюцца ў раздзел 42. У ім прымяняецца табліца СТД.

Апрацоўка глебы : спосабы і прыёмы – 41.43

Апрацоўка глебы пад цукровыя буракі – 42.15 – 4

Раздзел 45/46 Жывёлагадоўля дзеліцца на 45 – агульная; 46 – спецыяльная /прыватная/ жывёлагадоўля.

У раздзеле 45 збіраюцца кнігі па пытаннях развядзення, кармлення, утрымання жывёлы. Кнігі па гэтых пытаннях у адносінахда асобных відаў сельскагаспадарчых жывёл збіраюцца ў раздзеле 46

Кармленне і ўтрыманне жывёлы – 45.4

Кармленне і ўтрыманне свіней – 46.5-4

Для замацавання пытання:

1. Нормы і тэрміны ўнясення ўгнаенняў – 40.40

2. Угнаенні пад кармавыя культуры – 42.22

3. Уздзеянне свету на рост агуркоў - 42.347

4. Зімняе ўтрыманне жывёл - 45.4

5. Зімняе ўтрыманне авечак - 46.6-4

Метад камплексіравання і паўторнага адлюстравання.

Ён прымяняецца у раздзелах 40.7, 44, 48, якія называюцца комплекснымі.

Раздзел 40.7 Механізацыя і электрафікацыя ў сельскай гаспадарцы

Тут збіраецца літаратура аб механізацыі сельскай гаспадаркі, апісанні машын і трактароў, іх выкарыстанні ў сельскай гаспадарцы як агульнага характару, так і па механізацыі асобных галін сельскай гаспадаркі.

40.711 – па механізацыйнай апрацоўцы асобных с/г культур

40.715 – па механізацыі асобных галін жывёлагадоўлі

Метадычныя ўказанні да іх гавораць аб тым, што кнігі прыватнага характару павінны быць адлюстраваны паўторна ў раздзелах 42 і 46.

Навясная с/г тэхніка – 40.72

Бульбакапалка – 40.711 + 42.15

Механізаваная дойка кароў – т40.715 +46.0

Аналагічнае правіла прымяняецца ў раздзеле “44 Ахова раслін”, дзе збіраюцца ўсе кнігі аб шкодніках і хваробах с/г раслін і лесу і барацьбе з імі, а таксама кнігі аб метіадах аховы асобных с/г раслін ад шкоднікаў і хвароб. Такія кнігі паўторна адлюстроўваюцца ў раздзеле 42, аб чым сведчаць метадычныя ўказанні да раздзела 44.9.

Вірусныя хваробы с/г раслін – 44.7

Вірусныя хваробы маліны – 44.9 + 42.358

Раздзел 48 Ветэрынарыя

прызначаны для кніг аб хваробах сельскагаспадарчых жывёл і метадах іх лячэння. Кнігі аб хваробах асобных жывёл паўторна адлюстроўваюцца ў раздзеле 46.

Інфекцыйныя хваробы жывёл – 48.73

Інфекцыйныя хваробы курэй – 48.73 + 16.82

Для замацавання пытання:

1. Механізацыя свінагадоўчых ферм і комплексаў.

2. Механізаваны догляд ільну

3. Хваробы і шкоднікі капусты

4. Хваробы буйнай рагатай жывёлы

Кнігі аб перадавіках сельскагаспадарчай вытворчасці сістэматызуюць у адпаведныя раздзелы аддзела 4.

Аб перадавой даярцы – 46.0

Кнігі, што асвятляюць вопыт работы перадавых калгасаў, саўгасаў ці фермерскіх гаспадарак, адносяцца ў аддзел 65.

Кнігі па гісторыі агранаміі збіраюцца ў раздзеле 4 г.

Біяграфіі вучоных, якія адначасова ўнеслі ўклад у развіццё біялагічнай навукі, адлюстроўваюцца ў раздзеле 28 г., а ў раздзел 4 г сістэматычнага каталога можна змясціць даведачныя раздзяляльнікі без індэксаў.

МІЧУРЫН І.В.

Кнігі аб жыцці і дзейнасці

І.В.Мічурына гл. 28 г.

Зборы іх твораў, выбраныя творы атрымаюць індэкс 28.0, а тэматычныя зборнікі сістэматызуюцца па зместу.

У раздзелах 42, 112, 42, 113 можна аформіць раздзяляльнікі без індэксаў на асобныя культуры і размясціць іх па алфавіту.

ЯЧМЕНЬ

ПШАНІЦА

ЖЫТА

ГРЭЧКА

АВЁС

Гэта дазволіць карыстальніку хутчэй і зручней знайсці ў каталозе патрэбныя дакументы.