Иу дзырд

Бирæ ис зæххыл фæндæгтæ, бирæ,

Хуры тынтау пырх ысты фæйнæрдæм.

Иу зæрин фæндаг та дзы нæ Ирæй

Уайы рухс коммунæйы бæрзæндтæм.

Сомбон мах коммунæмæ куы ‘рцæуæм,

Алы ран æхсæв куы срухс уа бонау,

Иумиаг æвзагмæ гъеуæд мах дæр

Иу дзырд хъуамæ бахæссæм иронау.

Адæмты культурæйы бындурыл

Рухс фидæн куы самайой нæ адæм,

Уæд цæмæй, ирон фæндыры тагау,

Уыцы дзырд нæра тъымы-тъыматæм.

1954 аз

Терк

Хохы цъассы ‘ндон къæдзæхтæй гуыры,

Цъититæ йын дарынц урс æхсыр,

Раст цыргъ фатау сæмбæлы йæ гуырыл

Айнæгæй æхсæрдзæны цыхцыр.

Арф коммæ хъæрахстгæнгæ ныххизы,

Фидар къæйты ку’ атонид бæргæ:

Къæдзæхтæ æмризæджы нырризынц,

Хъæр дæлдзæхмæ ацæуы нæргæ...

Фесхъиуы цъæх айнæджы хæд сæрмæ,

Сæрсæфæны сæмбæлы йæ дзæхст,

Тас нæ зоны, — хох ын у къæсæрмæ,

Рис нæ зоны: йе ‘мбæлæн — къæдзæх.

Алырдæм зынджы стъæлфæнтæ згъалы,

У йæ уылæн зынг æмæ цæхæр.

Бирæ ‘ртах дзы хуры онг фæхауы,

Бирæйæ дзы сгуылф кæны цъæх арт...

Терчы уылæн Иры сахъ фыдæлтæн

Хъазыдис сæ къабæзты бæлвырд.

Уымæн састой ‘нæнымæц ызнæгты,

Кард-иу уымæн айста фыдæй фырт...

«Кады ном зæххыл мыггагмæ зайы» —

Терчы сæрмæ къæдзæхтыл ис фыст,

Терк æндонæй сысæрста Къостайы,

Терчы фынк Иссæйы риуы ‘хсыст.

1956 аз

Сау æхсæв

Къæйтæ тъизынц... Арв æваст ныннæры.

Мигъты ‘хсæн ныдздзортт-дзортт кæны мæй...

Дымгæ систа зæххы цъар йæ сæрыл:

Ахсæв хохæн ‘нæ ракæлгæ нæй.

Басыгъд, цыма, хин æмæ кæлæнæй, —

Дуне у сынты базырау сау.

Иу хæдзары рудзынгæй ма, мæнæ,

Рухс æрттивы бирæгъы цæстау.

Донхæссæг ирон усы ныв къулыл,

Къуымгæрон — зæронд хъæдын сынтæг;

Хиды ‘ртæхтæ, ставд фæрдгуытау, тулынц

Рынчыны фæтæн ныхыл сындæг.

Артау судзынц ирд цæхæр цæстытæ, —

Царырдæм æдзынæгæй сæ каст,

Сæрымагъзы зилынц тар хъуыдытæ,

Цæстæнгасыл мигъау бады маст...

Дымгæ знæтæй дыуæрттæ ныххойы,

Рудзынгæй æрбадзыназы уад...

Зæрдæйы мæлæт æваст рæхойы, —

Риуы тагъд ныссадздзæнис йæ фат...

Удисгæйæ чи хуыссы уый уатыл?..

‘Нафоны кæмæ фæкарз мæлæт?..

Удхæссæг йæ дæлфæдтæм куы бады,

О, уæд ма кæй мæт кæны, кæй мæт?

Хъуыдыты хъæуи-хъæу зилы хæхтыл,

Сидзæртæн сæ цæссыгтæ сæрфы;

Слæууын кæны рынчынты сæ къæхтыл,

Бабуц кæны мæгуыртæн сæ фын;

Хуры тынау зæрдæтæм ныккæсы,

Сау хъуыды фæсуры риутæй дард;

Талынг къуымтæм арвы рухс ныххæссы,

Тар æхсæвыл сындзары цъæх арт...

Зæрдæйы ныццæвы низ æвирхъау,

Уазал ныхыл тугдадзин тæлфы,

Зилы, зилы уый уæддæр хъæуи-хъæу, —

Сидзæртæн сæ цæссыгтæ сæрфы...

Уæлæ мигътæй раленк кодта дзаг мæй;

Рынчыны зæгъын фæнды цыдæр.

Удхæссæг, æлгъыст фæуай мыггагмæ,

Иу уысм ма фæгæдзæ кæн ды дæр!..

Сфæраза фæстаг ныхас йæ былалгъ,

Й’ адæмæн фæстаг «хæрзбон» зæгъа...

Уад нынниудта... ахуыссыдис цырагъ...

Дардæй райхъуыст сау сынты цъæхаст...

Зæхх ныррызт йæ мидбынаты ‘вирхъау...

Терчы сæрмæ рафæлдæхтис хох...

Сау мæйдары, тугæй ахуырст цирхъау,

Арв нырттывта... Мигътæн сытынг тох...

Чи цы зыдта, ‘рбабонмæ ма цас хъуыд?

Чи зоны, сæуæхсид нал уыд дард: —

Уыцы ‘хсæв Къостайы зæрдæ аскъуыд,

Уыцы ‘хсæв Къоста фæцис йæ цард...

Адæмы ‘хсæн уый уæддæр нæ марди, —

Алы ран æй удæгас хуыдтой;

Мадæлтæ, Къоста зæххыл кæй царди,

Уый тыххæй сæ сабитæн дзырдтой:

Уый, дам, хæхтыл рухс кæны цырагъау,

Размæ, дам, рæсугъд цардмæ тырны.

Иры хæхты афтæ райгуырд аргъау, —

Афтæ дзурынц, афтæ сæ уырны...

Кады ном, зæгъынц, уæлæуыл зайы, —

Чи рымысыд аргъæутты дзæнæт? —

Лæг куы цæра дзыллæйы зæрдæйы,

Уæд нæ дары уымæ бар мæлæт!

Сыгъд поэт мæнг дуджы тары, артау,

Й’ алы дзырд цæхæр æхсидав уыд.

Раст ныхас йæ къухы ‘рттывта, кардау,

Иудадзыг рæстдзинадыл хæцыд.

Æмæ ‘рмæстдæр иу мæнг ныхас загъта, —

Тагъд, дам, адæм нал кæндзæн мæ дзырд;

Ингæнæй æвзист талатæ суагъта, —

Уый кæны æнусты ‘мдзу йæ цырт.

1956 аз