3. Оқытудың міндеттері:

Студент білу керек: Фразеологизмдердің лексикалық синтагматикасын.

• - сабақтың тақырыбы бойынша мәтін мазмұнын;

- тақырып бойынша жаңа сөздерді

• Студент істей білуі керек:

- мәтінді аудару, мазмұндау, берілген тақырып аясында сұхбаттасу, мәтін

бойынша сұрақ құрастыру, сұрақтарға жауап беру.

Фразеологизмдер және оның белгілері

Грамматикалық жаттығулар.

1. Фразеологизмдерді мағынасына қарай сәйкестендіріңіз.

Елу жылда – ел жаңа, жүз жылда‑ қазан!	бірікті, ұйымдасты, ауызбірлік жасады
ең байлық	уақыт өткен сайын заман өзгереді деген мағынада
даңқы арта түсті	жұмысты, іс-әрекетті барлығы бірдей бар ықыласымен істеді
бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығарды	мол қазына, қыруар мал‑мүлік
бір‑біріне сеп болды	атағы әлемге әйгілі болды; күллі жұрт қадір тұтты
билеп алды (тұрды)	бірін-бірі түсінді, тілек-талабы қосылды
сөзінің (айтқанының, дегенінің...) жаны бар	бақыт орнаған тұрақ, жайлы мекен
жұмыла кірісті	біріне‑бірі көмектесті
жарастық тапты	өз дегеніне көндірді, басқарып тұрды
құтты мекен (қоныс)	айтқаны дұрыс

2. Фразеологизмдерді мағынасына қарай топтаңыз.

Синонимдер
Сөзін жерге тастамады	Сөзі түйеден түскендей
Сөзге келмеді	Сөзін қимады
Сөзі (тілі) мірдің оғындай	Сөз қайырмады
Ісі өрге басты	Салқын қанды
Мінезі ауыр	Сабасына түсу
Райынан қайту	Тасы өрге домалады
Антонимдер
Бетінен оты шықты	Жолы болмады
Сыр алдырды	Ит пен мысықтай болды
Айы оңынан туды	Беті бүлк етпеді
Араларынан қыл өтпеді	Іші тар
Басына бақ қонды	Сыр бермеді
Қолы ашық	Басынан бағы тайды

3. Сөздердің мағынасын ашыңыз.

Халықтың санының табиғи өсуі –

Халықтың санының жасанды өсуі –

Оң ықпал ету –

Қолдаулар көрсету –

Ағылған ұлы көш –

Ата мекенге ат басын тіреу –

Демографиялық ахуал –

Игі істер –

Тиімді жол –

Қарқынды жүруі –

Айықпас дерттер –

Дерттен айығу –

Тұйыққа тірелу –

Азшылыққа ұрыну –

Тепкі көру –

Шамшыл келу –

Бас ие бермеу –

Шындыққа тіке қарау –

.Санасына орнықтыру –

Жақсы нышан емес –

Бас ию –

4. Сөйлемдерді дұрыс аяқтаңыз.

Демографиялық өсу табиғи және жасанды жолдармен ... .

Қазақстандағы халық санының өсуіне осы екі жол да ... ... .

Елімізде демографиялық өсуді жүзеге асыру үшін барлық жағдай ... .

Қазіргі кезде шет елден келген отандастарымыздың тұрмыстық жағдайы да ... ... .

Қазіргі кезде еліміздің экономикалық жағдайы да қарқынды ... ... .

Оралмандарға бөлінетін квота саны да жыл сайын ... .

Демографиялық өсуге кері әсер ететін ғаламдық сипатқа ие мәселелер де ... .