Қорытынды

Астана қаласы Ишим өзендерінің жазығында орналасқан. Оның физика-географиялық орналасу жағдайы ластағыш заттарды қаланың ішінде шоғырлануына әкеліп соқтырады. Қала ауасының шаң тозанына талдау жасалынды және оның ішіндегі лас қоспалар анықталды. Атмосферасындағы хлор концентрациясының өзгеру динамикасы маусымдық құбылыстар мен метеорологиялық факторлардың атмосфералық ауа ластануының мөлшерімен өзара байланысын көрсетеді. Қалада облыстың қоршаған ортасына зиян әкелетін стационарлық көздері бар. Оларға «Цесна астық» АҚ, «Астана су арнасы» ЖШС-гі, «ТЭЦ» ЖШС-гі жатады. Соңғы екеуінің ластайтын заттары көлемі жағынан көп болмағанымен (бериллий, хлор, аммиак, фторлы сутек) адам денсаулығына және қоршаған ортаға өте қауіпті.

Жұмыс орындалу барысында келесі мақсаттар орындалды. Астана қаласының атмосфералық ауаны өндірістік шаң тозанмен ластануына бес жылдық тереңдікте қарастырғанда Астана қаласында атмосфералық ауаның ластануының динамикасы 2010 – 2015 аралығында қарастырғанда - күкірт диоксидімен 3,2 – 5,0; жоғарлаған, хлор мөлшері 0,3 – 0, 21 дейін төмендеген. Атмосфералық ауаның автокөліктермен қаладағы ластану проблемасы, әсіресе, қорғасынмен ластануы бүкіл елімізге тән сипат. Автокөліктердің тастанды қалдықтарының әсерінен ауаның қорғасынмен ластануына қарсы күрестің барынша ұтымды тәсілдері бензинге қорғасын құюға тікелей тиым салу немесе бензиндегі оның қоспаларының мөлшерін барынша бірден азайту болып табылады. Оның мөлшерлі көлемі бір литрде 0,15 грамнан 0,37 грамға дейін белгіленген. Ал бізде қоспаның жоғарғы мөлшері А76, А80 үшін-0,17 г/л, АИ93-0,37 г/л.

Гидрометеорология мәліметтері бойынша 2013 жылдан бастап Астана қаласының атмосфералық ауасында хлор шығарындылары азая бастады. Өйткені өндіріс орындары ең бірінші атмосфералық ауаны қорғауда экологиялық бағдарламаны орындауында

Сонымен қатар Астана қаласында ауа сапасын жақсартуға және ерекше бақылауға алынуы мақсатында ауа мониторингісінің телеметриялық системасын құру қажет.

Айтылған мәліметтерді назарға ала ауаны шаң тозандардан тазалау ушін төмендегідей әдәстерде қолдануды ұсынамы:

Құрғақ шаң аулағыштар (циклондарды, шаң басатын камераларды тазалайды) - бұл құралдар үлкен және ауыр көлемдегі шаңнан механикалық тазарту үшін қолданылады.

Фильтрлерлерді қолдану  (талшықты, қиыршықты) 0,05 мкм-ге дейінгі аздисперлі шаң бөлшектерін ұстап қала алады.

Электрофильтрлерді қолдану – 0,01 мкм дейінгі өлшенген газдарды  шаң бөлшектерінен тазалауда ең тиімді әдіс. Оның  газды  тазалаудағы жоғарғы тиімділігі 99,0-99,5% құрайды.

Қолданылған әдебиеттер тізімі

1 АсқаровҰ.Б. Экология және қоршаған ортаны қорғау. - Алматы, 2014.-420 бет

2 Выявление приротетных экологических проблем Астаны // Рабочие материалы семинара 28-29 октября 2012 года.- Астана, 2012.-С.15-21.

3 Грушко Я.М.Вредные органические соединения в промышленных и сточных водах. – Л.:Химия, 1976. – 170 с.

4 Грушко Я.М. Вредные неорганические соединения в промышленных и сточных водах. – Л.: Химия, 1979. – 161с.

5 Голубовская А.С. Биологические основы очистки сточных вод. – М.: Высшая Школа, 1982.- 271с.

6 Линева Л.А., Андронова С.В. Физико-географические условия СКО // Экология Казахстана: проблемы и решения. – Астана, 2014. – С. 7-11.

7 Ласкорин Б.Н. Проблемы развития безотходных производств.– М.,1985. – 334

8 Оценка воздействия на окружающую среду (ПредОВОС). ТЭО «Восстановление Окружающей Среды г. Астаны».- Алматы,2013

9 Владимирцева В.М. Отчет по загрязнению подземных вод на территории ВКО за период 2010-2015 гг. / Министерство геологии и охраны недр Республики Казахстан. Территориальное управление «Астана су арнасы». – Астана, 2013.

10 Панин М.С. Тяжелые металлы в технологических и сточных водах промышленных предприятий– 2014г.;

11 РНД 1.01.04 – 94. Правила охраны поверхностных вод от загрязнения сточными водами.- Алматы, 1994.

12 СНиП 2.04.03 – 95. Канализация. Наружные сети и сооружения.- М., 1986.

13 Тонкопий М.С. Экономическая оценка водных ресурсов и ущербов от загрязнения водной среды. – Алматы, 1999. -342 с.

14 Шабалин А.Ф. Оборотное водоснабжение промышленных предприятий . –

М.: Стройиздат, 1972.- 296 с.

15 Сайт http: // meteo. host. kz.

16 Духовников В.В. Отчет о проведении пуска – наладочных работ по перехвату загрязненного подземного стока - Астана, 2014 г.;

17 Проработка вариантов расчетов нармативов ПДС и Анализ водоохранных мероприятий для их достижения , 2000г. ТОО «Астана су арнасы».

19 Инструкция по нормированию сбросов загрязняющих веществ в водные объекты РК, №516-п от 21 декабря 2000.-Алматы,2000

20 ҚР Биоресурстар және экология министірлігі. Қоршаған ортаны ластанғаны үшін төленетін төлемдерді анықтау әдістемесі:Алматы, 1994.

21 Вахлер Б.Л. Водоснабжение и водоотведение на металлургических предприятиях.- Металлург , 1977.

22 Кучеренко Д.И. Оборотное водоснабжение (системы водяного охлаждения).- Москва Стройиздат,1980.

23 Родзиллер И.Д. Прогноз качества воды водоемов приземных сточных вод. Москва: Стойиздат, 1984.

24 Фомин Г.С., Вода, контроль химической, бактерияльной ирадиацонной безопасности по международным стандартом. Энциклопедия, Москва: Протектор, 2000.

25 Ввозная Н.Ф., Химия воды и микробиология. - Москва :Высшая школа, 1979.

26 Гамер П. и др. Очистка воды для промышленных предприятий.- Москва : Стройиздат, 1986.

27 Терновцев В.Е., Пухачев В.М., Очистка промышленных сточных вод, Киев 1986г.

28 Гвоздев В.Д., Ксенофонтов В.С. Очистка производственных сточных вод и утилизация осадков.- Москва: Химия 1988.

29 Қазақстан Республикасының су кодексі.- Алматы.Жеті жарғы, 2003

5