Пәннің бағдарламасы

1-бөлім. Менеджменттің теориялық және методологиялық негіздері

1 Тақырып. Басқару ғылымының мәні мен әдісі

Экономикалық ғылымдар жүйесінде басқару ғылымының пәні.

Менеджменттің теориялық және методологиялық негіздері. Теория мен практика бірлігі, менеджментті зерттеудегі тарихи және логикалық тәсілдер.

Басқару әдістерінің жиынтығы.

Курстың мазмұны мен мәселелері. “Менеджмент” оқу пәнінің басқа пәндерімен байланысы. Оның мамандар дайындаудағы мақсаттары мен мәселелері.

Басқарудың шетелдік тәжірибесін зерттеу қажеттілігі.

2 Тақырып. Менеджменттің мәні мен қағидалары

Менеджмент туралы түсінік. Менеджмент мәселесі. Менеджмент түрлері: өндіріс менеджменті, қаржы менеджменті, инновация менеджменті, инвестиция менеджменті, дағдарысқа қарсы менеджменті, халықаралық менеджмент және басқалар.

Басқарушы және басқарылушы кіші жүйелер, олардың бірлігі мен әрекеттестігі. Менеджер және оның функциялары.

Рыноқтық экономикадағы басқару объектілері. Басқару қарым-қатынастары. Қоғам жүйесіндегі басқару қарым-қатынастарының түрлері. Өндірісті басқару қарым-қатынастарының классификациясы.

Басқару мен кәсіпкерліктің өзара байланысы.

Басқару дың мәні мен қағидаларына негізгі теориялық көзқарастар. Америкалық және Жапон менеджменті: ерекшеліктері мен өзгешіліктері. Басқару ғылым және өнер ретінде.

3 Тақырып. Басқарудағы жүйелік тәсілдің негіздері

Жүйелер туралы түсінік және олардың қасиеттері. Басқарудың жүйе, құрылым және процесс араларындағы қатынасы. Жүйенің жұмыс істеу шарттары. Экономикалық жүйелердің ерекшеліктері.

Басқару жүйесі ретіндегі өндіріс туралы түсінік. Өндірісті басқарудағы жүйелік тәсіл. Өндірісті басқару жүйесінің жұмыс істеуі және оны құрастыру қағидалары.

Өндірісті басқару жүйесіндегі басқарудың объектісі мен субъектісінің ара қатынасы. Өндірісті басқару жүйесіндегі басқару субъектісінің активтік (белсенді) ролі.

Экономикалық жүйелердегі басқаруды жүзеге асыру үшін кері байланыстардың маңызы.

Үлкен жүйелердің қасиеттері.

4 Тақырып. Менеджмент эволюциясы

Тарихи жағдайлары және менеджменттің дамуын дәуірге бөлу. Басқаруды ғылым және зерттеудің дербес саласы ретінде тану. Ф.У. Тейлор және оның “Ғылыми менеджмент қағидалары” кітабы. Басқаруды ғылыми пәнге айналдырудың алғы шарттары. Ірі салалар мен кәсіпорындар, оларды басқарудағы формаланған тәсілдер.

Басқару ғылымының дамуына маңызды үлес қосқан негізгі тәсілдер. Басқарудағы әртүрлі мектептерді бөлу позициясының тәсілі: ғылыми мектебі, әкімшілік мактебі, адамдар арасындағы қарым-қатынастар мектебі, тәртіптілік мектебі, басқару ғылыми мектебі немесе сандық әдістер мектебі.

Ғылыми басқару мектебінің құрылуы мен дамуы, оның негізін салушылар. Басқарудың классикалық немесе әкімшілік мектебінің өкілдері. Адамдар арасындағы қарым-қатынастар мектебі, оның өкілдері. Тәртіптілік мектебінің негізгі мақсаты, оның өкілдері. Басқару ғылыми мектебінің сипаттамасы. Жағдайлық тәсіл, оның өкілдері және басқару теориясына қосқан үлесі. Процестік тәсіл, оның сипаттамасы және өкілдері. М. Мескон бойынша басқару тәсілдерінің эволюциясы.