- •Балалар бакчасында рус һәм башка милләт балаларын татар теленә (татарча сөйләшергә) өйрәтү программасы.
- •Аңлатма язуы.
- •Программа принциплары.
- •Методик киңәшләр.
- •Сүзлек белән эшләү.
- •Тематик план.
- •Кушымта. Уртанчылар төркеменең «Минем өем» укыту методик комплекты буенча күрсәтмә, таратма материаллар.
- •Зурлар төркеменең «Уйный-уйный үсәбез» укыту методик комплекты буенча күрсәтмә, таратма материаллар.
- •Аудиоязмалар. (уртанчылар төркеме)
- •Мәктәпкә әзерлек төркеменең «Без инде хәзер зурлар-мәктәпкә илтә юллар” укыту методик комплекты буенча күрсәтмә, таратма материаллар.
- •36 Нчы кисәк (26 нчы тема).
- •37 Нче кисәк (26 нчы тема).
- •49 Нчы кисәк (41 нче тема).
- •50 Нче кисәк (43 нче тема).
- •51 Нче кисәк (44 нче тема).
- •64Нче кисәк (60 нче тема).
- •Аудиоязмалар. (зурлар төркеме)
- •1 Нче кисәк (1 нче тема).
- •7 Нче кисәк (10 нчы тема).
- •8 Нче кисәк (12 нче тема).
- •21 Нче кисәк (19 нчы тема).
- •21 Нче (а) кисәк (19 нчы тема).
- •22 Нче кисәк (23 нче тема).
- •22 Нче (а) кисәк (23 нче тема) - шушы уенга сүзсез генә фонограмма.
- •23 Нче кисәк (23 нче тема).
- •24 Нче кисәк (24 нче тема).
- •25 Нче кисәк (25 нче тема).
- •26 Нче кисәк (25 нче тема).
- •27 Нче кисәк (25 нче тема).
- •28 Нче кисәк (25 нче тема).
- •29 Нче кисәк (30 нче тема).
- •37 Нче кисәк (35 нче тема).
- •38 Нче кисәк (39 нчы тема).
- •39 Нчы кисәк (40 нчы тема).
- •Аудиоязмалар. (мәктәпкә әзерлек төркеме)
- •9 Нчы кисәк (7 нче тема).
- •10 Нчы кисәк (7 нче тема).
- •11 Нче кисәк (8 нче тема).
- •12 Нче кисәк (10 нчы тема).
- •13 Нче кисәк (11 нче тема).
- •14 Нче кисәк (11 нче тема).
- •15 Нче кисәк (13 нче тема).
- •16 Нчы кисәк (14 нче тема).
- •21 Нче кисәк (20 нче тема).
- •22 Нче кисәк (20 нче тема).
- •23 Нче кисәк (20 нче тема).
- •48 Нче кисәк (41 нче тема).
- •49 Нчы кисәк (41 нче тема).
- •50 Нче кисәк (43 нче тема).
- •51 Нче кисәк (44 нче тема).
- •52 Нче кисәк (44 нче тема).
- •53 Нче кисәк (44 нче тема) (телефоннан сөйләшү).
- •54 Нче кисәк (46 нчы тема).
- •55 Нче кисәк (46 нчы тема).
- •56 Нчы кисәк (46 нчы тема).
- •65 Нче кисәк (55 нче тема).
- •Мәктәпкәчә яшьтәге балаларның татар телендә сөйләшә (аралаша) белү күнекмәләрен тикшерү. Тикшерү үткәрү буенча киңәшләр.
- •Уку елы ахырында уртанчылар, уку елы башында зурлар төркеме балаларының
- •Балаларның татар телендә аралаша белү дәрәҗәсен тикшергәндә кулланырга мөмкин булган биремнәр.
- •Ягымлы сүзләр куллану (“Исәнме”, “Исәнмесез”, “Сау бул” , “Сау булыгыз”, “Рәхмәт”, “Хәлләр ничек?”)
- •1.Ситуатив күнегүләр.
- •4.Тирә-юньдәге предметларның сыйфат билгеләрен, күләмен белдерә торган сүзләрне аңлап сөйләмдә куллану.
- •5.Аралаша белү (ягымлы сүзләр әйтү, чакыру, сыйлау, сорап алу, тәкъдим итү, инкаръ итү, раслау).
- •4.Уен ситуациясе "Кунакларны сыйла".
- •6.Уен ситуациясе "Уенчыклар илендә"
- •4. Поменяйтесь игрушками. Попроси у друга игрушку, предложи ему свою .
- •Уку елы ахырында зурлар, уку елы башында мәктәпкә әзерлек төркеме балаларының
- •Үзләштерү дәрәҗәләрен билгеләү.
- •(Өйрәнгән темалар буенча биш – алты рәсем яисә предмет күрсәтелә, татарча исемнәрен әйтергә кушыла)
- •2. Ягымлы сүзләр куллану.
- •3. Боерыкны бирә белү (кил, утыр, йокла, уйна, ю, аша, эч, ки, сал).
- •5. Аралаша белү (ягымлы сүзләр әйтү, чакыру, сыйлау, сорап алу, тәкъдим итү, инкаръ итү, раслау).
- •1.Уен ситуациясе “Әйдәгез танышабыз”.
- •2.Уен ситуациясе “Кунак каршылыйбыз”.
- •3.Уен ситуациясе “Кибеттә”.
- •Уку елы ахырында мәктәпкә әзерлек төркеме балаларының
- •Уен ситуацияләрендә үзлектән сорау бирә белү. (Нәрсә кирәк? Нинди? Ничә? Син кем? Бу кем? Бу нәрсә? Нишли? Нишлисең? (Син нишлисең?) Ничә яшь? (Сиңа ничә яшь?) Кая барасың?)
- •Аралаша белү (ягымлы сүзләр әйтү, чакыру, сыйлау, сорап алу, тәкъдим итү, инкаръ итү, раслау)
16 Нчы кисәк (14 нче тема).
Ишек шакыган тавыш (озын пауза-10 секунд).
Бергә: Кем анда?
Әби: Мин әби (кыска пауза-4 секунд).
Бергә: Әби, кил монда.
Ишек ачылган тавыш (кыска пауза-3 секунд).
Әби: Исәнмесез, балалар (озын пауза-10 секунд).
Бергә: Исәнме, әби. Әби, хәлләр ничек?
Әби: Әйбәт, рәхмәт(кыска пауза-4 секунд).
- Предложите бабушке сесть на стул (хатын-кыз тавышы, кыска пауза-4 секунд).
Бергә: Әби, утыр.
- Әби нишлисең? (хатын-кыз тавышы).
Әби: Сижу - утырам. Утырам.
17 нче кисәк (14 нче тема).
- Бабушка ты сидишь на стуле, как скажешь, что сидишь (хатын-кыз тавышы).
Әби: Утырам.
- Мияу, ты сидишь на стуле, как скажешь, что сидишь (хатын-кыз тавышы).
Мияу: Утырам.
- Акбай, ты сидишь на стуле, как скажешь, что сидишь (хатын-кыз тавышы).
Акбай: Утырам.
18 нче кисәк (14 нче тема).
Мияу: Әби, кил монда, утыр.
Әби: Рәхмәт.
Мияу: Әби, нишлисең?
Әби: Утырам.
Мияу: Әби, мә чәй, эч.
Әби: Рәхмәт, чәй тәмле.
Тема: “Кафега барабыз”.
19 нчы кисәк (16 нчы тема).
- Акбай и Мияу встретились по пути в кафе. Слушайте, как они разговаривали друг с другом (хатын-кыз тавышы).
Акбай: Исәнме, Мияу.
Мияу: Исәнме, Акбай. Хәлләр ничек?
Акбай: Әйбәт. Хәлләр ничек?
Мияу: Әйбәт.
Акбай: Мияу, куда идешь? Кая барасың?
Мияу: Иду в кафе. Кафега барам. Акбай, кая барасың?
Акбай: Кафега барам.
Тема: “Без кафеда” (телефоннан сөйләшү)
20 нче кисәк (17 нче тема).
- Слушайте, как Коля угощается в кафе. Из кафе звонит Оле. (ир-ат тавышы).
- Исәнме, Оля (малай тавышы).
- Исәнме, Коля (кыз тавышы).
- Хәлләр ничек? (малай тавышы).
- Әйбәт. Коля, син нишлисең? (кыз тавышы).
- Мин бәрәңге ашыйм (малай тавышы).
- Бәрәңге тәмлеме? (кыз тавышы).
- Әйе, бәрәңге тәмле. Оля, син нишлисең? (малай тавышы).
- Мин уйныйм (кыз тавышы).
- Сау бул, Оля (малай тавышы).
- Сау бул, Коля (кыз тавышы).
Тема: “Күңелле уеннар”.
21 Нче кисәк (20 нче тема).
- У меня тоже есть рисунки, давайте их посмотрим ( клоун,ир-ат тавышы).
- Зайчик прыгает. Куян сикерә. Сикерә (озын пауза-20 секунд).
- Зайчик бежит. Куян йөгерә. Йөгерә.
22 Нче кисәк (20 нче тема).
- Слушай. Найди соответствующий рисунок (ир-ат тавышы)
-Бу төлке. Төлке зур, матур. Төлке утыра (озын пауза-20 секунд, балалар рәсемне таба, күрсәтә).
-Бу керпе. Керпе кечкенә, матур. Керпе уйный (озын пауза-20 секунд, балалар рәсемне таба, күрсәтә).
-Бу аю. Аю зур, матур. Аю йоклый (озын пауза-20 секунд, балалар рәсемне таба, күрсәтә).
-Бу песи. Песи кечкенә, матур. Песи сөт эчә (озын пауза-20 секунд, балалар рәсемне таба, күрсәтә).
-Бу эт. Эт зур, матур. Эт ашый (озын пауза-20 секунд, балалар рәсемне таба, күрсәтә).
-Бу кыз. Кыз кечкенә, матур. Кыз кул юа (озын пауза-20 секунд, балалар рәсемне таба, күрсәтә).
-Бу куян. Куян кечкенә, матур. Куян сикерә (озын пауза-20 секунд, балалар рәсемне таба, күрсәтә).
-Бу төлке. Төлке зур, матур. Төлке йөгерә ( балалар рәсемне таба, күрсәтә).
23 Нче кисәк (20 нче тема).
Җырлы-биюле уен “Әйдәгез, биибез”.
1) Бар монда зур төлке.
Зур төлке, матур төлке.
Төлке, төлке кил әле,
Биеп-биеп кит әле (2 тапкыр).
2)Бар монда зур аю,
Зур аю, матур аю.
Аю, аю кил әле,
Биеп-биеп кит әле (2 тапкыр).
3)Бар кечкенә куян,
Кечкенә, матур куян.
Куян, куян кил әле,
Биеп-биеп кит әле (2 тапкыр).
4)Бар кечкенә керпе,
Кечкенә, матур керпе.
Керпе, керпе кил әле,
Биеп-биеп кит әле (2 тапкыр).
Тема: “Спорт бәйрәменә әзерләнәбез”.
24 нче кисәк (22 нче тема).
- Акбай и Мияу готовятся на спортивный праздник. Мияу, кая барасың? (ир-ат тавышы)
Мияу: Спорт бәйрәменә барам.
- Акбай, кая барасың? (ир-ат тавышы).
Акбай: Спорт бәйрәменә барам.
Мияу: Акбай, сикер! Акбай, син нишлисең?
Акбай: Мин сикерәм. Мияу, беги! Мияу, йөгер! Мияу, йөгер! Мияу, син нишлисең?
Мияу: Я бегу. Мин йөгерәм. Йөгерәм.
Тема: “Бәйрәмгә барабыз”.
25 нче кисәк (23 нче тема).
- Акбай и Мияу собрались в Казань. Покупают в кассе билет (хатын-кыз тавышы)
Мияу: Акбай, билет бир әле.
Акбай: Кая барасың?
Мияу: Казанга барам.
Акбай: Мә, билет.
Мияу: Рәхмәт.
- Мы с вами тоже поедем в город Казань. Спросите, у кассира билет (хатын-кыз тавышы)
26 нчы кисәк (23 нче тема).
- Мы проезжаем заповедную зону. Тут обитают дикие животные, которые охраняются (кыска пауза, ир-ат тавышы)
- Ребята, скажите, кого вы видите? Что они делают? (ир-ат тавышы)
27 нче кисәк (23 нче тема).
- Остановка для отдыха. Здесь можно поесть и попить (кыска пауза, ир-ат тавышы)
Акбай: Мин өчпочмак ашыйм. Син нишлисең?
Мияу: Мин чәк-чәк ашыйм.
28 нче кисәк (23 нче тема).
Җыр.
Мин барам, барам, барам,
Казанга барам, барам.
Әйе шул, әйе шул,
Казанга барам, барам.
Тема: “Казанда спорт бәйрәме”.
29 нчы кисәк (25 нче тема).
- Исәнме, мин корреспондент. Син кем? (хатын-кыз тавышы).
Акбай: Исәнмесез. Мин Акбай.
- Сиңа ничә яшь? (хатын-кыз тавышы).
Акбай: 6 яшь.
- Син нишлисең? (хатын-кыз тавышы).
Акбай: Мин сикерәм.
- Рәхмәт (хатын-кыз тавышы).
- Исәнме, мин корреспондент. Син кем? (хатын-кыз тавышы).
Мияу: Исәнмесез. Мин Мияу.
- Сиңа ничә яшь? (хатын-кыз тавышы).
Мияу: 6 яшь.
- Син нишлисең? (хатын-кыз тавышы).
Мияу: Мин йөгерәм.
- Рәхмәт (хатын-кыз тавышы).
30 нчы кисәк (25 нче тема).
(Физминутка үткәрер өчен дәртле музыкага җырланса, яхшы булыр иде)
Әй, нәниләр, нәниләр
Ардык без, дип әйтмиләр.
Аякларын күтәреп,
Матур итеп атлыйлар.
Хәзер барабыз алга
Егылмыйча, син атла.
1,2,3,4,5.
Хәзер барабыз артка
Егылмыйча, син атла.
6,7,8,9,10.
Егылмыйча, син атла.
1,2,3,4,5.
Хәзер барабыз артка
Егылмыйча, син атла.
6,7,8,9,10.
Тема: “Безнең дуслар”.
31 нче кисәк (28 нче тема).
- Ребята, к нам из цирка пришли домашние птицы. Давайте, с ними познакомимся (хатын-кыз тавышы, кыска пауза).
Әтәч тавышы: Кикрикүк. Әтәч. Әтәч. Әтәч (озын пауза-6секунд).
Бергә: Әтәч. Әтәч. Әтәч.
Тавык тавышы: Ко-ко-ко. Тавык. Тавык. Тавык (озын пауза -6 секунд).
Бергә: Тавык. Тавык. Тавык.
32 нче кисәк (28 нче тема).
Җыр.
1)Бар монда зур әтәч,
Зур әтәч, матур әтәч.
Әтәч, әтәч кил әле,
Биеп, биеп кит әле (2 тапкыр).
2)Бар кечкенә тавык,
Кечкенә, матур тавык.
Тавык, тавык кил әле,
Биеп, биеп кит әле (2 тапкыр).
Тема: “Үрдәк дусларын тапты”.
33 нче кисәк (29 нчы тема).
Ишек шакыган тавыш (кыска пауза-6 секунд).
Бергә: Кем анда?
Үрдәк: Бак-бак, мин (кыска пауза-6 секунд).
Бергә: Кил монда.
Ишек ачылган тавыш (кыска пауза-3 секунд).
Үрдәк: Исәнмесез (кыска пауза-6 секунд).
Бергә: Исәнмесез. Син кем?
Үрдәк: Мин үрдәк. Мин үрдәк. Үрдәк.
34 нче кисәк (29 нчы тема).
Үрдәк: Бак-бак. Хозяин цирка ищет своих зверей, птиц. Отправил меня за ними.
- Утка долго шла проголодалась, давайте, угостим. Үрдәк, кил монда, утыр. Мә, ботка аша (хатын-кыз тавышы).
Үрдәк: Бак-бак. Рәхмәт, ботка тәмле.
- Давайте, позовем зверей, птиц и угостим их тоже (хатын-кыз тавышы).
Тема: “Акбай чана шуа”.
35 нче кисәк (31 нче тема).
-Слушайте, как будет санки по-татарски (ир-ат тавышы, кыска пауза-3 секунд).
-Бу чана (ир-ат тавышы, пауза-3 секунд, тәрбияче куянның чанасын күрсәтә)
-Бу чана (кыска пауза-3 секунд). Повторите (кыска пауза-3 секунд). Бу чана (ир-ат тавышы, пауза- 6 секунд, балалар кабатлый)
-Бу чана (ир-ат тавышы, пауза- 6 секунд, балалар кабатлый)
-Слушайте (кыска пауза-3 секунд). Заяц катается на санках (ир-ат тавышы, кыска пауза-3 секунд)
-Куян чана шуа (кыска пауза-3 секунд). Куян чана шуа (ир-ат тавышы).
36 нчы кисәк (31 нче тема).
-Куян нишли? (ир-ат тавышы).
-Чана шуа (хатын-кыз тавышы).
-Төлке нишли? (ир-ат тавышы).
-Чана шуа (хатын-кыз тавышы).
-Бүре нишли? (ир-ат тавышы).
-Чана шуа (хатын-кыз тавышы).
-Аю нишли? (ир-ат тавышы).
-Чана шуа (хатын-кыз тавышы).
Тема: “Чана шуам”.
37 нче кисәк (32 нче тема).
Акбай белән Мияу җырлыйлар.
Мин Акбай, мин Акбай,
Зур Акбай, матур Акбай (Акбай тавышы).
Мин Мияу, мин Мияу,
Зур Мияу, матур Мияу (Мияу тавышы).
38 нче кисәк (32 нче тема).
Мияу: Акбай, бу нәрсә?
Акбай: Бу чана.
Мияу: Чана нинди?.
Акбай: Чана зур, кызыл.
Чана шуган тавыш ишетелә (кыска пауза-3 секунд).
Мияу: Акбай, нишлисең?
Акбай: Мин чана шуам. Мияу, кил монда. Утыр.
Мияу: Мин чана шуам.
Тема: “Әйдә, бие”.
39 нчы кисәк (34 нче тема).
“Зиләйлүк” татар халык көе ишетелә (сүзләрне әйткәндә көй акрын гына ишетелә)
- Ребята, слушайте, какая красивая, весёлая плясовая мелодия «Зиләйлүк». Так и хочется поплясать. Давайте вместе попросим: Акбай, танцуй. Акбай, бие. Мияу, танцуй. Мияу, бие (хатын-кыз тавышы).
40 нчы кисәк (34 нче тема).
“Зиләйлүк” татар халык көе.
Тема: “Без биибез”.
41 нче кисәк (35 нче тема).
Татар халык бию көе.
Тема: “Мияуның бүлмәсен бизибез”.
42 нче кисәк (37 нче тема).
Акбай: Скоро у Мияу день рождение. Я не приготовил ей подарок. А знаете почему? Зашёл в магазин, где продавались огромные воздушные шары. Но забыл, как назвать цвета по-татарски и стал показывать пальцами. Продавцы не захотели со мной разговаривать, с таким невежливым. Чтобы такого не повторилось, помогите мне вспомнить цвета по-татарски.
43 нче кисәк (37 нче тема)
Акбай (җырлап әйтә): Если нравится тебе, то делай так. Әгәр сиңа ошый икән, син бие (озын пауза-10секунд, Акбай бии, балалар кушыла).
Акбай: Мин биим (кыска пауза-4 секунд).
Бергә: Мин биим.
Акбай (җырлап әйтә): Әгәр сиңа ошый икән, син сикер ( пауза-4 секунд).
Акбай: Мин сикерәм (кыска пауза-4 секунд)
Бергә: Мин сикерәм.
Акбай (җырлап әйтә): Әгәр сиңа ошый икән, син йөгер ( пауза-4 секунд).
Акбай: Мин йөгерәм (кыска пауза-4 секунд)
Бергә: Мин йөгерәм.
Акбай (җырлап әйтә): Әгәр сиңа ошый икән, син уйна ( пауза-4 секунд).
Акбай: Мин уйныйм (кыска пауза-4 секунд)
Бергә: Мин уйныйм.
Акбай (җырлап әйтә): Әгәр сиңа ошый икән, син утыр ( пауза-4 секунд).
Акбай: Мин утырам (кыска пауза-4 секунд)
Бергә: Мин утырам.
44 нче кисәк (37 нче тема).
Акбай: Я думаю, что день рождение Мияу будет интересным, если мы для неё выучим песню.
Җыр “Туган көн”.
Мияуның туган көненә
Без пешердек ак ипи.
Менә шундый ипи зур,
Менә шундый кечкенә.
Менә шундый тәмле,
Менә шундый баллы.
Әйе шул, әйе шул,
Әйе шул, ипи тәмле.
Тема: “Туган көнгә бүләк әзерлибез”.
45 нче кисәк (38 нче тема).
Акбай: На день рождение Мияу я приготовил в подарок песню.
Бергә: Акбай, җырла.
Акбай: Я люблю петь! Я пою – мин җырлыйм. Мин җырлыйм, җырлыйм (җырлый: лә-лә-лә).
Бергә: Акбай, син нишлисең?
Акбай: Мин җырлыйм. А вы любите петь?
46 нчы кисәк (38 нче тема).
Җыр.
1)Мин җырлыйм, җырлыйм, җырлыйм,
Мин матур җырлыйм, җырлыйм.
Мин җырлыйм, җырлыйм, җырлыйм,
Мин матур җырлыйм, җырлыйм.
Лә-лә-лә-лә, лә-лә-лә-лә,
Мин матур җырлыйм, җырлыйм.
2) Мин биим, биим, биим.
Мин матур биим, биим.
Мин биим, биим, биим,
Мин матур биим, биим.
Лә-лә-лә-лә, лә-лә-лә-лә,
Мин матур биим, биим.
Тема: “Мияуның туган көне”.
47 нче кисәк (40 нчы тема).
Җыр “Туган көн”.
Мияуның туган көненә
Без пешердек ак ипи.
Менә шундый ипи зур,
Менә шундый кечкенә.
Менә шундый тәмле,
Менә шундый баллы.
Әйе шул, әйе шул,
Әйе шул, ипи тәмле.
Мияу: Зур рәхмәт.
Акбай: Ребята, видите, Мияу не просто говорит спасибо, а “большое спасибо” – “зур рәхмәт”.
Мияу: Зур рәхмәт.
Акбай: Попросите Мияу, чтобы она станцевала (кыска пауза-4 секунд).
Бергә: Мияу, әйдә, бие (пауза-6 секунд).
Мияу татар бию көенә бии (кыска пауза-4 секунд).
Бергә: Мияу матур бии.
Мияу: Зур рәхмәт.
Тема: “Туган көн табынында”.
